Διδακτική ενότητα 1: Συνεργασία

Δουλεύοντας μαζί για την επίτευξη ενός κοινού στόχου!

“Alone we can do so little, together we can do so much.”

Collaborative problem solving is defined as a joint activity where two or more people work together to contribute knowledge, skills, materials and procedures and move through a series of cognitive states that involve collection and analysis of information and the formulation of hypotheses that they jointly set out to test.

Patrick Griffin & Esther Care

Η συνεργατική μάθηση είναι το κλειδί για την ανάπτυξη ενός συνόλου διαπροσωπικών δεξιοτήτων, όπως η αποτελεσματική επικοινωνία, η διαπραγμάτευση, η επίλυση διαφορών, η ηγετική ικανότητα και η προσωπική ευθύνη. Σύμφωνα με έρευνες, οι μαθητές αποκτούν κίνητρο όταν νιώθουν ότι έχουν οι ίδιοι τον έλεγχο της διαδικασίας μάθησης, όταν αυτό που μαθαίνουν έχει νόημα για τη ζωή τους και όταν μαθαίνουν μαζί με άλλους. Επιπλέον, οι προσεγγίσεις της συνεργατικής μάθησης έχουν τη δυνατότητα να προωθήσουν τη διά βίου μάθηση και τις βασικές δεξιότητες.

Οι μαθητές συνεργάζονται δουλεύοντας σε ζευγάρια ή ομάδες προκειμένου:

• να συζητήσουν ένα θέμα, μια διαδικασία που απαιτεί αποτελεσματικές επικοινωνιακές και άλλες δεξιότητες

• να επιλύσουν ένα πρόβλημα, μια διαδικασία που απαιτεί ενισχυμένη κριτική σκέψη και άλλες δεξιότητες

• να δημιουργήσουν κάτι, μια διαδικασία που απαιτεί ανεπτυγμένη δημιουργική σκέψη και άλλες δεξιότητες

Η συνεργατική μάθηση χρειάζεται καλή οργάνωση από την πλευρά του καθηγητή και αλλαγή συνηθειών και τρόπου εργασίας από την πλευρά των μαθητών η οποία επιτυγχάνεται με επιμονή και υπομονή. Χρειάζεται υλικοτεχνική υποδομή (εργαστήριο πληροφορικής ή τάμπλετ-λάπτοπ ανά ομάδα μαθητών) και διαφορετική διάταξη θρανίων, τα οποία δεν είναι αυτονόητα στα ελληνικά σχολεία. Χρειάζεται επίσης να καλλιεργηθεί η ανάλογη κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ των καθηγητών καθώς και η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποδοχή της συνεργατικής μάθησης από συναδέλφους, διευθυντές και γονείς, κάτι που επίσης δεν είναι εύκολο. Αν κάποιος επιμείνει παρόλα αυτά τα παιδαγωγικά οφέλη για τους μαθητές είναι πολυάριθμα.

Η εκμάθηση βάσει έργου ορίζεται ως μια επικεντρωμένη στους μαθητές μέθοδος διδασκαλίας, στην οποία οι μαθητές αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες και συνεργάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να διερευνήσουν και να παράσχουν απαντήσεις σε μια πραγματική και σύνθετη ερώτηση ή πρόκληση, ή να βρουν λύσεις για ένα πρόβλημα.

Βασικό στοιχείο της εκμάθησης βάσει έργου είναι η σύνδεση με τον «πραγματικό κόσμο».

Η Francesca Panzica, καθηγήτρια αγγλικών στην Ιταλία, περιγράφει τον τρόπο εφαρμογής της συνεργατικής μάθησης μέσω δραστηριοτήτων συνεργασίας σε μαθήματα ιστορίας και πώς η εκμάθηση βάσει έργου μπορεί να διευκολύνει την αποτελεσματική συνεργατική μάθηση στην τάξη

Η σύνδεση με τον πραγματικό κόσμο γίνεται μέσω της συμμετοχής ατόμων από την κοινότητα στην εργασία των μαθητών. Αυτό το είδος συνεργασίας δεν διαμορφώνει απλώς την εκμάθηση, αλλά ενθαρρύνει, επίσης, τη συλλογική αλλαγή και δράση σε τοπικό επίπεδο, που μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένη ποιότητα ζωής.

Χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις, οι συνδέσεις αυτές δεν περιορίζονται πλέον τοπικά.

Συνεργασία με μια άλλη τάξη: οι μαθητές συνεργάζονται όχι μόνο με τους συμμαθητές τους αλλά και με μαθητές από μια άλλη τάξη ή ένα άλλο σχολείο. Για αυτόν τον τύπο συνεργασίας, το eTwinning παρέχει μια αποτελεσματική πλατφόρμα, ένα online δίκτυο με περισσότερους από 800 χιλιάδες εκπαιδευτικούς στην Ευρώπη και εκτός Ευρώπης,

Τα διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης (rubrics) είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο, ιδιαίτερα χρήσιμο για την αξιολόγηση δεξιοτήτων και ικανοτήτων. Είναι μια προσπάθεια να γνωστοποιήσουμε τις προσδοκίες από μια εργασία, όσον αφορά στην ποιότητα, με βάση ένα συνεκτικό σύνολο κριτηρίων και περιγραφών των επιπέδων απόδοσης για αυτά τα κριτήρια.