Η ικανότητα επικοινωνίας σε πολλά περιβάλλοντα, με διαφορετικούς σκοπούς και με διαφορετικό κοινό, συνιστά μια κρίσιμη δεξιότητα για τους μαθητές, γι' αυτό θα πρέπει να τους παρέχουμε πολλές ευκαιρίες σε διάφορα διδακτικά αντικείμενα για να εξασκήσουν την επικοινωνία ως δεξιότητα. Η δημιουργία ευκαιριών για τους μαθητές ώστε να αναπτύξουν την ικανότητα της επικοινωνίας ως δεξιότητας του 21ου αιώνα απαιτεί να εστιάσουμε στην επίσημη επικοινωνία που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων σε όλα τα διδακτικά αντικείμενα.
Σε μια τάξη υπάρχουν μορφές λεκτικής επικοινωνίας αλλά και μορφές μη λεκτικής επικοινωνίας. Σύμφωνα με έρευνες, για την αποκωδικοποίηση ενός μηνύματος που αποστέλλεται ταυτόχρονα με διαφορετικούς τρόπους, το λεκτικό περιεχόμενο λαμβάνεται υπόψη μόνο κατά 10%, ενώ το 90% αφορά οτιδήποτε άλλο!
Είναι πιο εύκολο να κατανοήσουμε πόσο σημαντικό είναι να διδάξουμε στους μαθητές να επικοινωνούν αποτελεσματικά εξετάζοντας το πλαίσιο επικοινωνίας. Ορισμένες γλωσσικές ποικιλίες, για παράδειγμα, συσχετίζονται με συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες, ορισμένες από τις οποίες απαιτούν υψηλότερο βαθμό τυπικότητας στο επίπεδο του γλωσσικού ύφους (Hargie, O., Saunders C. & Dickson D., 1994, 27).
Η ανάπτυξη των επικοινωνιακών δεξιοτήτων των μαθητών προς χρήση σε δημοφιλείς μορφές ηλεκτρονικής επικοινωνίας, όπως η ανταλλαγή άμεσων μηνυμάτων (Instant Messaging), το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (email), τα ιστολόγια (blog), οι λίστες αλληλογραφίας (mailing lists), η ομαδική συζήτηση (φόρουμ) και τα κανάλια συζήτησης (chat rooms), είναι εξίσου σημαντική. Το να έχεις δραστηριότητα στα παραπάνω δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μπορείς να επικοινωνείς αποτελεσματικά και με σεβασμό στο πρωτόκολλο συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (netiquette).
Διδάσκοντας στους μαθητές μας πώς να επικοινωνούν συνδέοντας ιδέες, χρησιμοποιώντας διάφορες μορφές και λειτουργίες και λαμβάνοντας υπόψη το κοινό, τους δίνουμε τη δυνατότητα να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για να επικοινωνούν επιτυχώς στον 21ο αιώνα.
Με ποιον τρόπο διαφέρει ο ψηφιακός από το γραπτό ή τον προφορικό τρόπο επικοινωνίας;
Ποια τα βασικά στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν αναπτύσσουμε πολυτροπικά κείμενα με τους μαθητές;
Ποιες είναι κάποιες δραστηριότητες και εργαλεία που προσφέρονται για ανάπτυξη πολυτροπικών κειμένων;
Η επικοινωνία μέσω της χρήσης τεχνολογιών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να διέπεται από έναν κώδικα ηθικής δεοντολογίας που αποσκοπεί στην καθιέρωση καλών τρόπων και αμοιβαίου σεβασμού καθώς και στην πλέον αποτελεσματική αλληλεπίδραση, ωστόσο αυτό δεν ισχύει πάντα. Ο κώδικας δεοντολογικής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (netiquette) ορίζει όλους τους κανόνες που συνιστούν αποδεκτή μια συμπεριφορά κατά την ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ δύο ή περισσότερων χρηστών του διαδικτύου.
Το Saferinternet.gr είναι το ελληνικό κέντρο ενημέρωσης για το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ασφαλέστερο Διαδίκτυο» και έχει στόχο την προώθηση της ασφαλούς και δημιουργικής χρήσης του διαδικτύου από τα παιδιά στην Ελλάδα.
Σε αυτήν τη σελίδα της Εκπαιδευτικής Πύλης του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, μπορούμε να βρούμε ορισμένα βασικά στοιχεία που διασφαλίζουν την ασφαλή περιήγηση στο διαδίκτυο.
Στο SaferInternet4Kids.gr μπορούμε να αντλήσουμε διαδραστικό υλικό σχετικό με την ασφαλή χρήση του Ίντερνετ και τη χρήση των κοινωνικών δικτύων.