A) ALFABET
A a B b C c D d E e F f G g H h I i J j K k L l M m N n O o P p R r S s T t U u W w Z z
* "c" się czyta jako "ć"
* "h" się czyta jako "h", ale wymawiane krtaniowo jak w języku angielskim, niemieckim czy hindi.
* "j" się czyta jako "dź"
*"r" może być wymawiane jako drżące, ale może być też płynne
* "w" się czyta jako "ł" / angielskie "w"
Pozostałe litery są wymawiane normalnie.
Dwuznaki
* "aa" się czyta jako długie "a"
* "ai" się czyta jako "aj"
* "au" się czyta jako "au"
* "ei" się czyta jako długie "e"
* "ii" się czyta jako długie "i"
* "ng" wraz z poprzedzającą ją samogłoską tworzy jej nosowy odpowiednik, np. "ong" jest wymawiane jako "ą"
* "ou" się czyta jako długie "o"
* "sh" się czyta jako "ś"
* "uu" się czyta jako długie "u"
B) CZĘŚCI MOWY
1. Rzeczownik kończy się na głoski -a, -aa, -i, -ii, -u, -uu, -l, -m, -n, -r. Żeby utworzyć liczbę mnogą dodaje się -s, ale jeśli jest liczebnik, to wtedy omija się tę końcówkę, bo sam liczebnik wskazuje liczbę/ilość.
Przypadki:
- (mianownik)
-no (dopełniacz)
-ke (celownik)
-ong (biernik)
-nei (narzędnik)
-de (miejscownik)
-dou/-doro (ablatyw)
-hei (wołacz)
2. Przymiotnik jest nieodmienny i kończy się na te same głoski tak jak rzeczownik. Stopień wyższy tworzy się wyrażeniem "pul ...", a stopień najwyższy dodając wyrażenie "sel-dou pul ..."; odpowiednikiem słowa "niż" jest końcówka ablatywu.
Przykład:
rukkha-dou pul bada - większy od drzewa
3. Liczebniki główne są nieodmienne: on (1), du (2), tara (3), nel (4), pam (5), ses (6), seti (7), wati (8), dogon (9), kuim (10), gatu (100), sahasra (1000). Dziesiątki i setki tworzy się zwykłym połączeniem liczebników. Dla utworzenia liczebników porządkowych, trzeba użyć końcówki -tii, wielorakich -keri, ułamkowych -pii, podziałowych -dhaa. Oprócz tego mogą istnieć liczebniki rzeczowe i przysłówkowe.
Przykłady:
gatu dukuim tara = 123; setitii (siódmy), tarakeri (trzy razy), taragunii (potrójny), ...
4. Zaimki osobowe:
men (ja), tun (ty), munthaa (Pan, Pani), han (on/ona/ono - o człowieku, zwierzęciu i istocie metafizycznej), ha (o rzeczy lub zjawisku), di-ong (siebie), mens (my), ame (my - w znaczeniu: ja i ty/wy), tume (wy; może zastępować "munthaa"), munthaas (Panowie, Panie, Państwo), hans (oni/one - o ludziach, zwierzętach i istotach metafizycznych), has (oni/one - o rzeczach lub zjawiskach); dzierżawcze tworzy się końcówką -rii lub ewentualnie końcówką dopełniacza. Zaimki (poza dzierżawczymi) są odmienne.
Przykłady:
tun-ke (tobie / dla ciebie - celownik); tu(n)rii (twój).
5. Czasownik nie odmienia się przez osoby i liczby, ale odmienia się przez tryby (oznajmujący, rozkazujący, przypuszczający), czasy (teraźniejszy, przeszły, przyszły), strony (czynna, bierna, statyczna) i aspekty (nawykowy, ciągły, perfekt, dokonany). Np. tun karre - robisz, kun karre - osoba robi, hans karre - oni robią, men kariipun - zrobiłem, men-nei ha karii - to zostało zrobione przeze mnie (z skutkiem do teraz).
Formy:
czas teraźniejszy nawykowy: -re
czas przeszły nawykowy: -ye
czas przyszły prosty: -ge
tryb rozkazujący: -∅
tryb zakazujący: -me
tryb przypuszczający: -we
tryb potencjalny: -bile
tryb pragnieniowy: -mako
imiesłów czynny: -
imiesłów bierny dokonany: -ii
bezokolicznik: -te
Czasy gramatyczne w stronie czynnej:
Czasy gramatyczne w stronie biernej:
C) OGÓLNE ZASADY
6. Wszystkie przyimki podstawowe (czyli "en", "dekabi", "sem", "eki", "antar", "tir") łączą się z dopełniaczem.
7. Każdy wyraz się czyta, jak się pisze.
8. Wyrazy złożone tworzy się poprzez proste połączenie wyrazów; główny jest na końcu)
9. Przydawka jest z reguły przed wyrazem określanym, a żeby wstawić przydawkę po wyrazie określanym, to trzeba użyć słowa "ya". Np. nalla kun (dobry człowiek) > kun ya nalla
10. Akcent pada z zasady na ostatnią z trzech zgłosek od końca, a na przedostatnią pada, gdy ona ma długą samogłoskę lub jest zamknięta (patrz: ciężkość sylaby) przy lżejszej zgłosce trzeciej od końca. Np. "DE-re-ka", "ma-NUS-ya", "KHA-pa-te", "abhi-NEI-tar", "KA-ru-naa".
11. Znaczenie przypadków jest następujące:
* mianownik - podmiot zdania;
* dopełniacz - posiadacz lub powiązanie;
* celownik - odbiorca czynności, cel, przeznaczenie, podmiot poddany doświadczeniu lub obowiązkowi/przymusowi;
* biernik - obiekt czynności, kierunek, długość trwania;
* narzędnik - narzędzie lub środek czynności, wykonawca czynności w stronie biernej oraz przy rzeczowniku odczasownikowym;
* miejscownik - położenie w czasie lub przestrzeni;
* ablatyw - oddalanie się, różnica w porównywaniu, pochodzenie, przyczyna;
* wołacz - bezpośredni zwrot do odbiorcy.
13. Każdy przyimek ma swoje określone znaczenie i jest używany, gdy końcówka przypadka nie określa wystarczająco dokładnie funkcji.