Các dụng cụ cần thiết để vẽ một bức tranh Thủy Mặc

Để tạo ra một tác phẩm nghệ thuật hội họa cổ truyền đúng chuẩn, người nghệ sĩ không cần đến bảng màu sơn dầu đồ sộ hay những công cụ điện tử hiện đại. Tất cả những gì họ cần là một bộ dụng cụ vô cùng tinh giản nhưng lại đòi hỏi chất lượng tuyệt hảo. Bộ dụng cụ này từ thời xa xưa đã được các văn nhân, học giả trân trọng gọi bằng cái tên mỹ miều là "Văn phòng tứ bảo", tức là bốn món báu vật của phòng thư pháp. Nếu bạn tò mò muốn biết người xưa đã dùng gì để tạo ra những kiệt tác vượt thời gian, hãy cùng tham khảo thêm thông tin về tranh Thủy Mặc và tìm hiểu chi tiết về bốn món bảo vật này ngay sau đây

Bút lông - Linh hồn của từng nét vẽ

Đứng đầu trong danh sách dụng cụ chính là cây bút lông. Không giống như cọ vẽ phương Tây có lông cứng và ngắn, bút lông phương Đông được thiết kế với phần lông dài, mềm mại nhưng phải có độ đàn hồi cực tốt. Đặc tính này cho phép người họa sĩ có thể chuyển đổi linh hoạt từ những nét mảnh như sợi tóc đến những vệt màu to bản chỉ bằng cách thay đổi lực tay.

Chất liệu làm lông bút rất đa dạng, phổ biến nhất là lông cừu, lông sói hoặc lông thỏ. Lông cừu có đặc tính mềm, ngậm được rất nhiều nước, phù hợp để tô các mảng lớn như mây trời, mặt nước. Ngược lại, lông sói cứng hơn, có độ nảy tốt, thường được dùng để đi các đường nét sắc sảo như vẽ cành cây khô, gân lá hay phác thảo hình dáng nhân vật. Một người nghệ sĩ thực thụ có thể điều khiển cây bút lông như một phần mở rộng của cơ thể mình.

Mực tàu - Sắc đen chứa đựng ngàn màu

Món bảo vật thứ hai làm nên vẻ đẹp của tranh Thủy Mặc chính là mực tàu. Theo cách làm truyền thống, mực không ở dạng lỏng đóng chai như hiện nay mà được đúc thành những thỏi rắn chắc. Thành phần chính của thỏi mực là muội than (thu được từ việc đốt gỗ thông hoặc dầu hạt) trộn với keo động vật và các loại hương liệu thảo mộc để tạo mùi thơm dễ chịu.

Để sử dụng, người họa sĩ phải mài thỏi mực này với một ít nước sạch. Quá trình mài mực không chỉ để tạo ra màu vẽ mà còn là một nghi thức giúp tâm trí người nghệ sĩ lắng đọng, tập trung tinh thần trước khi hạ bút. Điểm kỳ diệu của loại mực này là nó không bị phai mờ theo thời gian. Những tác phẩm được vẽ từ hàng trăm năm trước vẫn giữ nguyên được sắc đen óng ả, sâu thẳm như vừa mới được hoàn thành ngày hôm qua.

Giấy xuyến chỉ - Bề mặt hoàn hảo cho sự sáng tạo

Nếu bút và mực là linh hồn thì giấy xuyến chỉ chính là thể xác của tác phẩm. Đây là một loại giấy thủ công đặc biệt, được làm từ vỏ cây thanh đàn và rơm rạ. Đặc điểm nổi bật nhất của giấy xuyến chỉ là độ dai, mềm, mỏng nhẹ và đặc biệt là khả năng thấm hút cực kỳ nhạy bén.

Khi đầu bút lông chạm vào mặt giấy, mực và nước sẽ lập tức loang ra tạo thành những hiệu ứng thị giác tuyệt đẹp mà không một loại giấy phương Tây nào có thể làm được. Tuy nhiên, chính sự nhạy bén này cũng là một thách thức lớn. Giấy xuyến chỉ không cho phép người vẽ mắc sai lầm, bởi vì một khi mực đã ngấm xuống, không có cách nào có thể tẩy xóa hay sửa chữa. Điều này đòi hỏi người cầm bút phải có sự dứt khoát, tự tin và tính toán cực kỳ chuẩn xác trước mỗi nét đưa tay.

Nghiên mực - Chiếc nôi nuôi dưỡng sắc màu

Món bảo vật cuối cùng, tuy chỉ đóng vai trò hỗ trợ nhưng không kém phần quan trọng, đó chính là nghiên mực. Đây là một dụng cụ dùng để chứa nước và mài thỏi mực. Nghiên mực truyền thống thường được chế tác từ những khối đá tự nhiên quý hiếm, có bề mặt nhẵn mịn để khi mài không làm hỏng kết cấu của thỏi mực.

Một chiếc nghiên đá tốt phải có khả năng giữ ẩm, giúp mực mài ra không bị khô nhanh trong quá trình vẽ. Không chỉ là một vật dụng thiết thực, nghiên mực còn là một tác phẩm điêu khắc nghệ thuật thực sự. Người thợ thủ công thường chạm trổ lên thành nghiên những hoa văn tinh xảo như rồng, phượng, phong cảnh hay những bài thơ mang ý nghĩa triết lý sâu xa. Đối với người xưa, việc sở hữu một chiếc nghiên đá quý cũng thể hiện đẳng cấp và tâm hồn thanh cao của người nghệ sĩ.

Sự chuẩn bị chu đáo mang lại thành công

Để hoàn thành một bức họa nghệ thuật bằng mực tàu không chỉ đòi hỏi kỹ năng điêu luyện mà còn cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt dụng cụ. Bốn món bảo vật: bút, mực, giấy, nghiên có mối quan hệ tương hỗ khăng khít với nhau. Một cây bút tốt cần có loại mực chất lượng, và sự kỳ diệu của nét mực chỉ có thể hiện ra trọn vẹn trên bề mặt giấy xuyến chỉ, thông qua sự trợ giúp của một chiếc nghiên đá mài mịn.

Hiểu rõ về những dụng cụ này không chỉ giúp bạn biết cách tạo ra một tác phẩm đẹp, mà còn giúp bạn trân trọng hơn sự kỳ công, tỉ mỉ và tình yêu nghệ thuật mà người xưa đã gửi gắm vào từng họa cụ đơn sơ bé nhỏ.

#tranh_thuỷ_mặc, #nghệ_thuật_thuỷ_mặc, #tranh_cổ_phong, #artnam