Sikolohiyang Malaya at Mapagpalaya,
Lipunang Maginhawa at Mapagkalinga

Ika-49 Pambansang Kumperensiya sa Sikolohiyang Pilipino
at Ika-3 Pambansang Kumperensiya sa Ginhawa

Nobyembre 27–29, 2025
Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Sesyon 4E: SP Summer School
Personality and Individual Differences Stream

Diskarte sa Pang-araw-araw

Nob. 29, 2025, LH 309 (3/F Gusaling Lagmay), 3:00-4:30 n.h.

Mga Convener: Marie Rose H. Morales, PhD, RPsy at Glenmark B. Villanueva, RPm

Abstrak

Tampok sa symposium na ito ang pagsisiyasat sa diskarte ng mga indibidwal na humaharap sa mga sitwasyong mas hayag ang hadlang na kanilang kinakaharap. Tatalakayin sa symposium na ito ang mga paunang resulta ng pagdalumat ng diskarte ng mga 1) mag-aaral na una sa kanilang pamilya na makapag-aral sa kolehiyo, at 2) mga may hindi pangkaraniwang pamamaraan ng pag-iisip at pakikitungo, partikular na ang mga may ADHD. Nabubuhay ang mga indibidwal na ito sa konteksto kung saan wala silang nakukuhang suporta mula sa sistema, ngunit patuloy silang nagpupunyagi patungo sa kanilang mga pangarap. Panghuli sa symposium na ito ang pag-aaral kung ano ang mga katangiang nakikita sa mga taong “ma-diskarte.” Hangarin ng mga papel sa symposium na ito ang pag-aralan ang diskarte bilang tugon sa mga gipit na sitwasyon at bilang isang katangian. Pag-uusapan din sa symposium na ito kung sino ang ma-diskarte, bakit kailangang dumiskarte, anong diskarte ang kadalasang ginagawa, at ang kadalasang kinahihinatnan nito sa iba’t-ibang konteksto. Nilalayon ng mga symposium na ito na isulong ang pagsisiyasat pa sa diskarte bilang pamamaraan ng pagharap sa problema, upang mas mapalalim ang pag-aaral kung paano binabaybay ng mga Pilipino ang mga tila imposibleng sitwasyon sa buhay.

Discovering Diskarte: Pagdalumat ng Diskarte ng mga ADHDer

Nicole P. Dalusong, Miriam College

Bibigyang-pansin ng pag-aaral na ito kung paano dinidiskartehan ng mga indibidwal na may ADHD ang kawalan ng mga pormal na akomodasyon sa Pilipinas. Bagamat madalas ituring ang diskarte bilang tanda ng katalinuhan at pagkamalikhain, tinitingnan ito sa pag-aaral bilang kasangkapang nakatutulong sa pang-araw-araw na pamumuhay ng mga indibidwal na maaari ring pagmulan ng pressure at burnout. Pagtutuunan ng pansin ng pag-aaral kung paano nararanasan ng mga indibidwal na may ADHD ang diskarte, kailan nila ito ginagamit, at paano nila ito tinatasa. Ang mga sagot sa mga tanong na ito ay malalaman sa pamamagitan ng pakikipagkwentuhan sa mga indibidwal o grupo ng mga indibidwal na may ADHD, depende sa kanilang kagustuhan. Inaasahan na makatutulong ang resulta ng pag-aaral na ito sa mas malalim na pag-unawa sa karanasan ng mga Pilipinong may disability at makahikayat sa pagbuo ng mas inklusibong daigdig kung saan hindi na lamang aasa sa diskarte ang mga indibidwal para sa kanilang pamumuhay.

Discovering Diskarte: Pagdalumat ng Diskarte ng mga First Generation College Students (FGCS) mula sa Dalawang Pampublikong Pamantasan

Abigail S. Capales, Biliran Province State University & Glenmark B. Villanueva, Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Sa harap ng mga hamon ng pagiging kauna-unahang miyembro ng pamilya na makapagtatapos ng kolehiyo, umuusbong ang diskarte bilang isang mahalagang kasanayan sa buhay ng mga First Generation College Students (FGCS). Maliban sa bigat ng responsibilidad na kanilang pasan sa pagtungtong sa kolehiyo, saklaw din ng kanilang karanasan ang iba’t ibang hamong kultural, emosyonal, pinansyal, at pang-akademiko na kaakibat ng kanilang transisyong pang-edukasyon. Bagamat may mga naitatalang datos hinggil sa populasyon ng mga FGCS sa mataas na antas sa edukasyon, nananatiling limitado ang mga programang tumutugon sa kanilang mga pangangailangan, dahilan upang umasa sila sa sariling diskarte sa pagsuong sa mga pagsubok. Sa pamamagitan ng pakikipagkwentuhan, nilalayon ng kasalukuyang pag-aaral ang siyasatin ang mga anyo, karanasan, at kahulugan ng diskarte sa buhay ng sampung FGCS sa dalawang pamantasang estado: sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman, na matatagpuan sa urban na Kalakhang Maynila, at sa Biliran Province State University, na nasa rural na probinsya ng Biliran. Gagamit ng snowball sampling sa pagpili ng mga kalahok na papasa sa itinakdang mga pamantayan. Reflexive thematic analysis naman ang gagamitin sa pagsusuri ng mga datos upang matukoy ang mga temang makapaglalarawan sa kanilang buhay bilang FGCS. Umaasa kaming sa pamamagitan ng pagbibigay-pansin sa mga karanasang ito, mas mahihikayat ang iba’t ibang sektor sa edukasyon na bumuo ng mga panukalang patakaran at programang tunay na nakaangkla sa karanasan at pangangailangan ng mga FGCS sa Pilipinas.

Sinong Ma-diskarte? Pagdalumat ng Ugnayan ng Personality at Diskarte

Marie Rose H. Morales, Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Iniimbestigahan ng pag-aaral na ito ang papel ng mga katangian (personality traits) sa diskarte, na binigyang-kahulugan na paggawa ng hindi pangkaraniwan ngunit epektibong mga solusyon sa pang-araw-araw na problema. Gamit ang Cybernetic Big 5 Theory ni DeYoung (2015) bilang gabay, ipinapalagay ko na ang mga mekanismong sikolohikal na pinagbabatayan ng Big 5 traits ay nakaaapekto sa isang indibidwal na mga tao na maghanap ng mga di-pangkaraniwang solusyon sa kinakaharap nilang mga problema. 329 na indibidwal ang sumagot sa isang online survey. Kasama sa online survey ang pagtatasa ng kanilang mga katangian gamit ang Masaklaw na Panukat ng Loob (del Pilar, 2015). Hiniling rin mula sa mga kalahok na magbigay ng mga solusyon sa anim na sitwasyong malimit na nakakaharap nila sa pang-araw-araw. Nagresulta ito sa 5,850 na mga tugon na ibinigay sa apat na tagasuri na siyang nagtasa ng pagkadi-pangkaraniwan at pagka-epektibo ng mga ibinigay na solusyon. Sinuri sa pamamagitan ng mixed-effects modelling ang nakuhang datos upang suriin ang impluwensiya ng personality traits sa pag-iisip ng mga kakaibang pamamaraan at sa pagpili ng mga ito kung gagawin nila ito “sa totoong buhay.” Ipinakita ng mga resulta na ang mga katangian na Neuroticism, Agreeableness, at Conscientiousness ay nauugnay sa pagiging di-pangkaraniwan ng mga solusyong naiisip at pinipiling gawin. Ang parehong mga katangian ay nauugnay din sa pagiging epektibo ng naisip na diskarte. Dahil dito, umusbong ang pagteteorya tungkol sa dalawang mukha ng paglutas ng mga problema: isang mas pinahahalagahan ang pagka-orihinal kaysa sa pagiging epektibo, na nauugnay sa pagiging hindi gaanong apektado ng mga problema, panuntunan, at mga hadlang sa lipunan, na siyang humahantong sa mga solusyon na nagbibigay-priyoridad sa mabilisan at maaaring panandaliang pagkamit ng layunin; at isa pang nagpapahalaga sa pagiging epektibo kaysa sa pagka-orihinal, na nauugnay sa pagiging mas mapag-alala sa mga problema, panuntunan, at pamantayan ng lipunan, na humahantong sa mga solusyon na nangangako ng higit pang mga benepisyo sa hinaharap.