Sikolohiyang Malaya at Mapagpalaya,
Lipunang Maginhawa at Mapagkalinga

Ika-49 Pambansang Kumperensiya sa Sikolohiyang Pilipino
at Ika-3 Pambansang Kumperensiya sa Ginhawa

Nobyembre 27–29, 2025
Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Sesyon 4C: Kalusugan at Pangangalaga

Nob. 29, 2025, PH 116-118 (1/F Gusaling Palma), 3:00-4:30 n.h.

Tagapagpadaloy: Epoy Alforque, RPm

Tungo sa Dekolonyal at Nakagiginhawang Pagmamalasakit sa Sikolohiyang Pang-Klinika

Jacqueline Marie B. Dimalanta, Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Ang malasakit ay kinikilala bilang mahalagang pagpapahalagang Pilipino—kaugnay ng empatiya, pakikiramay, at kakayahang kumilos para sa kapakanan ng kapwa. Sa kabila ng potensyal nitong magsilbing pundasyon ng nakagiginhawang ugnayan sa Sikolohiyang Pang-Klinika, nananatiling malalim ang impluwensya ng Kanluraning modelo sa larangang ito kung kaya't limitado ang aplikasyon ng mga katutubong konsepto tulad ng malasakit. Ang panimulang pagsusuring ito ay isang pagdalumat sa malasakit bilang konseptong nakaugat sa kamalayang Pilipino at bilang posibleng balangkas ng mas dekolonyal at nakagiginhawang praktis ng pagkalinga sa Sikolohiyang Pang-Klinika.
Isinasangkot ng papel ang teoretikal na pagsusuri sa konsepto ng malasakit sa konteksto ng mga Pilipinong clincal psychologist o terapist, na siyang tagapagdala ng kalinga, ngunit kadalasang nakakaligtaan sa diskurso ng ginhawa. Binibigyang-diin dito ang pangangailangang igiit ang Sikolohiyang Pilipino (SP) bilang hindi lamang agham kundi kilusan—isang panawagan upang likhain ang isang sikolohiya na pinalaya mula sa kolonyal na pananaw, mapagpalaya para sa mga Pilipino, at mulat sa sariling kultura’t kasaysayan.
Sa pagdalumat sa malasakit at sa potensyal nito sa Sikolohiyang Pang-Klinika ay hinahamon ng papel ang Kanluraning pagpapahalaga sa mga hangganan o boundaries, na tampok sa edukasyon at propesyonal na pagsasanay ng mga Pilipinong clinical psychologist. Sa ganitong paraan ay makikilatis ang kaangkupan ng pagpapahalagang ito sa konteskto ng mga Pilipino. Dito rin masisimulan ang pagsasakatutubo ng konsepto ng mga hangganan sa pamamagitan ng pagsusuri ng loob at kapwa. Kabilang na sa pagsusuring ito ang paghamon ng kolonyal na anyo ng malasakit na naglalagay sa sarili sa huli, at sa halip ay isinusulong ang isang malasakit na may balanseng ugnayan ng loob at kapwa. Iminumungkahi ko na ang konsepto ng loob—bilang kalooban na nabubuo at naisasakatuparan lamang sa relasyon sa kapwa—ay nagbibigay ng makabuluhang saligan sa pag-unawa ng pagkatao sa konteksto ng pagkalinga. Sa ganitong pag-unawa, ang malasakit ay hindi lamang pagkilos para sa iba kundi pagsasakatawan ng shared self, na kapag isinabuhay nang buo, ay nagbubunga ng ginhawa para sa parehong nagbibigay at tumatanggap.
Bilang isa ring Pilipinong nag-aaral at nagsasanay sa larangang ng Sikolohiyang Pang-Klinika, sinikap ng awtor na maging malay sa kaniyang mga personal na karanasan at sa mga sistematikong kontekstong kinabibilangan niya upang makapagbahagi sa huli ng kanyang mga repleksyon at konkretong mungkahi tungo sa mas nakagiginhawang pagmamalasakit. Hangad niya ay magsilbi ang mga ito bilang pundasyon o panimula sa mga nakagiginhawang programa at interbensyon na lapat sa kontekstong Pilipino.

"It's Safer Not to Say": Tracing the Relational Spiral of Self-Stigma Among Filipino PLHIVs

Gershom Gerneth L. Mabaquiao, Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Gamit ang lente ng Sikolohiyang Pilipino, layon ng teoretikal na pagsusuring itong ilokalisa kung papaano natin mas maiintindihan ang proseso ng stigma-sa-sarili ng mga taong may HIV (TMHIV). Nais nitong tignan ang stigma hindi lamang bilang isang sikolohikal na isyu, kundi isang pababang spiral ng moralidad at relasyon ng TMHIV dulot ng maselan at marupok na pagtanggap at pag-unawa ng kaniyang kapwa, na hinuhubog din ng hiya at loob hanggang humantong na ito sa stigma-sa-sarili.
Sa ngayon, itinuturing ng mga modelong Kanluranin (hal. Corrigan & Watson, 2002; Earnshaw & Chaudoir, 2009) ang stigma bilang tuwiran at panloob na proseso ng shame, ngunit layon ng papel na ito na tingnan ang stigma bilang relasyonal at moral na proseso na mas naaayon sa karanasan ng mga TMHIV, lalo na sa konteksto ng mga lalaking nakikipagtalik sa kapwa lalaki, at sa mga kabataang bakla.
Nakatutok ang modelong ito sa pagitan ng pakikisama (IT) at pakikipagpalagayang-loob (HIT). Dito, makikita ang limang yugto ng pababang spiral ng stigma-sa-sarili ng mga TMHIV: Unang Pakikisama, Pagtatasa ng Loob, Pagkawala ng Pagkatao, Muling Pakikisama, at Pananatiling Ibang Tao. Hindi lamang emosyal na estado ang tinitignan ng modelo kundi ang negosasyon ng panganib, tiwala, at pagtanggap sa TMHIV bilang tao. Tinitignan ng modelo ang hiya bilang relasyonal na pansala—isang panukat kung kailan ligtas na magbukas ng loob, at kung kailan ang tahimik o matipid na pagpapahayag ng sarili ay nagiging isang anyo ng pag-iingat at proteksyon sa pagkatao at pakikipagkapwa.
Imbis na pag-iwas o pagtanggi sa sarili, inilalaban ng pagsusuring ito na ang katahimikan ay maaaring maging makakapwang istratehiya ng TMHIV na ginagamit upang mapanatili ang dangal habang hindi pa ligtas ang kapaligiran para sa pakikipagpalagayang-loob. Gamit din ang lente ni José Esteban Muñoz at Edil Torres Rivera, nais ipakita ng modelo na ang stigma-sa-sarili ng mga TMHIV, bagama’t masakit, ay maaari ring maging subersibong pagkilos o isang anyo ng self-preservation habang namumuhay sa lipunang kamatayan ang ikinakalat imbis na pagyakap, at mas nakahahawa ang kahihiyan kaysa pagkakaisa.
Habang nababahala ang Pilipinas sa sensasyonalistang ulat ng pagtaas ng kaso ng HIV nang mahigit 500% sa mga kabataang Pilipino, nais ng pagsusuring mas ipaglaban ang tunay na pag-unawa sa tahimik na epidemyang ito. Hindi lang sa statistika nasusukat ang krisis, kundi sa bigat din ng pagpapatahimik, halaga ng pag-amin, at iba pang puwerang kultural na humuhugis sa kung sino ang maaaring kilalaning “tao”. Para sa mga TMHIV, ang ginhawa ay mas nasusukat sa pag-akma ng makakapwang sistema ng pagkalinga at pagtanggap, na makatutulong sa pagpapalalim ng ginhawa para sa mga taong pinilit ng sistema na humanap ng kaligtasan sa katahimikan at pag-iisa imbis na pagkakaisa.

Pain Anxiety and Sports Injury Rehabilitation Belief Among Filipino National Athletes

Jade Ibhar V. Cuambot, Marc Eric S. Reyes, PhD, & Karen Katrina V. Trinidad, PhD

Athletes gain physical and psychological improvements from engaging in sports. Nonetheless, they are susceptible to sport injuries that may result in both physical and mental difficulties. Pain anxiety, a prevalent psychological reaction in injured athletes, may affect their perceptions of rehabilitation, hence altering their recovery trajectory. This study investigates the relationship between pain anxiety and perceptions regarding sport injury rehabilitation among Filipino national athletes using a cross-sectional predictive design. A sample of 146 athletes who underwent conservative rehabilitation without surgical intervention completed the Pain Anxiety Symptoms Scale and the Sports Injury Rehabilitation Beliefs Survey. Results demonstrated a significant positive association between pain anxiety and rehabilitation beliefs with pain anxiety strongly predicting beliefs regarding sport injury rehabilitation at about 15.2% of the variance. Our findings were contrary to the notion of an inverse association wherein elevated pain anxiety enhances athletes' rehabilitation beliefs as described in the obsessive-compulsive model. As such, the present study enhances the literature by emphasizing the psychological aspects of injury recovery in Filipino sportsmen, providing insights for customizing therapies to tackle the emotional difficulties encountered during rehabilitation.

Kalungkutan at Ginhawa ng mga Kabataang Pilipino

Rheo M. Paguibitan, National University, Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Ang papel na ito ay isang malalimang pag-aaral hinggil sa karanasan ng kalungkutan ng mga kabataang Pilipina. Sa simula pa lamang ng pananaliksik, ipinalagay na ang lungkot ay isang nakababahalang damdamin na maaaring dulot ng mga pangangailangan ng tao na hindi agarang naibibigay. Ayon sa ilang pag-aaral, ang kalungkutan ay itinuturing na isa sa lumalalang isyu sa kalusugang pampubliko dahil sa naitalang 6 hanggang 8 porsyento kaso nito mula sa pangkalahatang populasyon. Lumalabas rin sa ilang pag-aaral na ang mga kabataang babae ang siyang mas makararanas nito. Sampung (10) kalahok ang naimbitahan na maging bahagi ng pag-aaral. Ang mga kalahok na ito ay nakaranas ng kalungkutan ayon sa resulta ng kanilang pagsagot sa UCLA Loneliness Scale at hindi nakararanas ng depresyon base sa resulta ng kanilang pagsagot sa Beck Depression Inventory. Tiniyak din ng mananaliksik, habang sila ay kinakapanayam, na sila ay walang anumang malubhang sikayatrikong kondisyon. Ginamit ang Interpretative Phenomenological Analysis bilang disenyo ng pagsasaliksik upang mahinuha ang mga ibinigay na kahulugan ng mga kalahok tungkol sa kanilang dinanas na kalungkutan. Upang makakalap ng datos, ang mananaliksik ay nagsagawa ng isang malalimang pakikipagpanayam sa mga kalahok gamit ang isang semi-structured interview guide na binubuo ng mga malawakan at ispisipikong katanungan. Ayon sa nakalap na datos may iba’t ibang konteksto na pinanggagalingan o pinagmumulan ang karanasan ng kalungkutan. Napag-alaman rin na ang kalungkutan ay nakapaloob sa pag-iisip, damdamin, kaugalian at pikisal na kaanyuan ng isang indibidwal. Sa papel din na ito napagtanto na iba’t iba ang tugon ng mga kabataang Pilipina na nakararanas ng kalungkutan. Dito nabigyan-diin na hindi lamang negatibo ang epekto ng kalungkutan, bagkus, mayroon din itong naidudulot na maganda sa kalusugan. Lumabas sa pag-aaral na ang kalungkutan ay maaaring danasin sa paraang nakakapagpalusog sa isip ng mga kalahok, kahit na ito ay hindi kaaya-aya. May kinalaman din ang kultura sa karanasan ng kalungkutan ng isang indibidwal. Ang pagsasaliksik na ito ay maaring magamit ng mga sikolohista sa larangan ng Clinical Psychology upang maging gabay sa mga interventions na maaari nilang maibigay sa mga kabataang Pilipina na dumaranas ng kalungkutan. Ang mga susunod na mananaliksik ay hinihimok din na siyasatin ang iba pang konteksto ng kalungkutan. Maaari rin nila itong paksa sa pagsasaliksik na nakapokus naman sa mga kalalakihan, bata, at iba pa.