Sikolohiyang Malaya at Mapagpalaya,
Lipunang Maginhawa at Mapagkalinga

Ika-49 Pambansang Kumperensiya sa Sikolohiyang Pilipino
at Ika-3 Pambansang Kumperensiya sa Ginhawa

Nobyembre 27–29, 2025
Unibersidad ng Pilipinas Diliman

Sesyon 3A: Mga Kuwento ng Katatagan

Nob. 29, 2025, PH 108-110 (1/F Gusaling Palma), 1:00-2:30 n.h.

Tagapagpadaloy: Jacqueline Marie B. Dimalanta, RPm

Ulan Lang Yan, Matatag kami: Pakikipagkwentuhan Tungkol sa Katatagan at Social Resilience ng mga Pilipinong Nasalanta ng Bagyo

Luis Yñigo P. Ribaya, Julianna Grace S. Abelong, Euan Odyssey B. Gabriel, Georgiana Criselda S. Uy, & Maria Caridad H. Tarroja, PhD, Pamantasang De La Salle

Isa ang Pilipinas sa mga bansang madalas nakararanas ng hagupit ng krisis, partikular ng bagyo’t baha. Bunga nito, madalas nailalarawan ang mga Pilipino bilang matatag, o resilient, sa pagharap ng mga pagsubok. Gayunpaman, nananatiling hango sa Kanluraning literatura at kaalaman ang karamihan sa balangkas ukol sa resilience. Wala man itong wastong salin, inihahalintulad ito sa katatagan, o ang kakayahang bumangon o lampasan ang mga pagsubok. Dala ng paulit-ulit na karanasan, nahubog na ang katatagan sa kultura ng mga Pilipino, sa pag-uugali tungo sa bagyo, at pagtanaw sa pang araw-araw na suliranin. Mula rito, isinakonteksto ng kasalukuyang pag-aaral ang social resilience at katatagan sang-ayon sa wika, kultura, at karanasan na taal sa mga Pilipinong madalas masalanta ng bagyo. Gamit ang mga konsepto at metodo ng Sikolohiyang Pilipino (SP), kaakibat ang thematic analysis at narrative analysis, nagsagawa ang mga mananaliksik ng pakikipagkwentuhan sa tatlong lokasyon: dalawa sa NCR at isa sa Region III. Mula sa 40 na kalahok, nabuo ang mga pangunahing tema sa konseptwalisasyon ng kahulugan ng katatagan: 1) Nakasanayan; 2) Paghahanda (Preparedness); 3) Takot at Pangamba; 4) Positibong Disposisyon; 5) Espiritwalidad; 6) Pamilya; at 7) Samahan (Social Responsibility at Social Support). Napag-alaman ng mga mananaliksik na umiiral ang pagkakaiba ng katatagan at social resilience: likas na nananaig ang aspetong sosyal sa katatagan; pagsusukat ng katatagan mula sa loob at paghugot ng lakas sa mga salik panlabas (e.g., pamilya, relihiyon, kapwa); at pagpapatibay nito sa pamamagitan ng pakikipagkapwa. Makatutulong ang impormasyong nasuri sa pagbubuo ng konstrak ng katatagan batay sa kultura tungo sa pag-unawa ng pag-uugali at kilos ng mga Pilipino sa iba’t ibang krisis.

Pag-aaral sa mga Karanasang Buhay ng mga Mangingisdang Nawalan ng Pangunahing Pangkabuhayan sa Miag-ao, Iloilo

Sachi Leigh B. Arcadio, Geraldine D. Cadacio, Francis Albert L. Calonia, & Kiira V. Morishita, Unibersidad ng Pilipinas Visayas

Ang mga Pilipinong mangingisda ay patuloy na dinaranas ang mga hamong pangkapaligiran at sistematikong suliranin, tulad ng pagbabago ng klima, at pamamahalang nagpapanatili ng marhinalisasyon sa pamamagitan ng mga patakaran nito at kakulangan sa suporta. Dahil dito, nawawalan ng pangunahing pangkabuhayan ang mga mangingisda, at napipilitang maghanap ng ibang pagkakakitaan. Ang penomenolohiyang pag-aaral na ito ay nagsisiyasat sa mga karanasang buhay ng mga mangingisdang nawalan ng pangkabuhayan sa Miagao, Iloilo habang sila ay naghahanap ng alternatibong kabuhayan. Kinapanayam ang limang mangingisda galing sa Barangay Sapa at Baybay Sur. Ang mga kalahok ay mayroong mahigit isang taong kasanayan sa pangingisda at nawalan ng trabaho dahil sa mga di-kontroladong salik, tulad ng pangkapaligiran at sistematikong hamon sa industriyang pangisdaan sa munisipalidad. Inangkop ang Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) bilang balangkas upang magkaroon ng malalim na pagsusuri sa kanilang mga karanasang buhay. Ang datos ay sinuri gamit ang Thematic Analysis, kung saan likas na lumitaw ang mga tema mula sa mga karanasan ng mga kalahok, at hindi tinakda ng mga naitukoy na kategorya o balangkas. Ang mga mananaliksik ay aktibong nakilahok sa pagsuri at pagbigay-kahulugan sa mga tugon. Ang pagsusuri ay nagbunga ng apat na pangunahing mga tema: (1) Pagpangabuhi at Pangabudlay sa Paghahanap ng Pangkabuhayan sa Gitna ng Kawalang Katiyakan; (2) Ang Pag-agwanta sa Gitna ng Kawalan ng Ahensiya sa Pangingisda at Paghahanapbuhay; (3) Ang Kawalan ng Gana Dulot ng Mababang Sahod; at (4) Pagdanas ng Paghila at Pagtulak ng Magkatunggaling Pag-uugnayan sa Komunidad. Binibigyan diin ng mga ito ang masalimuot na ugnayan ng mga suliraning pangkapaligiran at sistematiko, ahensiya, at katatagan. Pinapalalim naman ng mga subtema ang pagbibigay-kahulugan ng mga mangingisda sa kanilang karanasan paghahanapbuhay; pinakita nila ang kanilang pagpupunyagi sa pamamagitan ng pag diskarte at patandos-tandos; pinagtiyagaan nila ang kahirapan sa pamamagitan ng pag-agwanta; hinarap nila ang mga tunggalian at pagkabaha-bahagi ng komunidad dulot ng hisa; at pinaunlad nila ang kolektibong katatagan sa pamamagitan ng pagkukusa. Ang mga resulta ng pag-aaral ay nagbigay ng mas malalim na pagunawa kung paano hinuhubog ng mga subhektibong realidad ng mga mangingisda ang kanilang interpretasyon at karanasan sa paghahanapbuhay. Nagpapahiwatig ito ng kawalang-panatag sa pangingisda bilang pangkabuhayan, at ang kahirapan sa paghahanap ng bagong hanapbuhay na pinapalala ng mas malawak na sistematikong suliranin. Kaya, nagbibigay-linaw ang pag-aaral na ito sa mga karaniwan at magkaugnay na pakikibaka ng mga nasa laylayan ng lipunan at nananawagan ng agarang interbensyon at suporta mula sa mga institusyon.

Pagdadala ng mga Frontliner: Eksplorasyon sa Karanasan ng mga Kalahok ng Pasig Love Bond Program

Henmar C. Cardiño, Unibersidad ng Santo Tomas; Michael Joseph A. Dela Cruz, Our Lady of Fatima University-Valenzuela; Raessel B. Gutoman-Cardiño, Our Lady of Fatima University-Valenzuela; Shiele C. Lipata, Arch Global Services Inc.; Stephen E. Mino, Our Lady of Fatima University-Valenzuela; Michael Edward P. Buenaflor, Unibersidad ng Santo Tomas; Gerald M. Llanes, Pamantasan ng Lungsod ng Valenzuela; Glenmark B. Villanueva, Unibersidad ng Pilipinas Diliman; Romelito Manuel D.S. Clorina, Unibersidad ng Santo Tomas; Allysa Faye M. Folloso, Marjorie P. Lopez-Tiu, University of Caloocan City; & Lowel L. Urian, Unibersidad ng Santo Tomas

Ang Pasig Love Bond ay nagsimula noong 2022, na isang training o pagsasanay, Stress Debriefing, at Psychosocial Processing na programa para sa mga kawani ng Lungsod ng Pasig naunang tumutugon sa panahon ng mga krisis, kalamidad, at sakuna. Ang mga kalahok ay mula saTangapan ng Kapakanang Panlipunan at Kaunlaran o City Social Welfare and Development Office (CSWDO) ng Lungsod ng Pasig na binubuo ng mga Social Worker, Early Childhood and Development Teacher, Teacher Aid, House Parent, Drivers, Bumbero, Admin Staff at mga ilangkawani at opisyal ng mga Barangay tulad ng mga Kapitan at Kagawad. Tungkulin ng tanggapangito na mabisa at epektibong ipatupad ang mga programa, patakaran at serbisyo na magpapababasa mga sitwasyon ng kahirapan, iangat ang kalagayan ng pamumuhay, at bigyan ng kalakasanang mga mahihirap na indibidwal, pamilya, at mga komunidad para mapabuti ang kalidad ng buhay at mapanatili ang kabuuang pag-unlad. Layunin ng pag-aaral na ito na tuklasin ang mgadinadala, paraan ng pagdadala, at patutunguhan ng mga kawani ng CSWDO sa konteksto ng kanilang psychosocial na karanasan. Ang Modelo ng Pagdadala (Decenteceo, 1997) ay ginamithindi lamang bilang balangkas kundi bilang lente ng pag-unawa sa ugnayan ng damdamin, pamilya, at pananampalataya sa proseso ng paghilom ng mga frontliner. Gamit ang pakikipagkuwentuhan at pakikisalamuha, inanalisa ang mga salaysay ng 114 na kalahok ng programa noong Agosto 2025 sa pamamagitan ng thematic analysis. Ang proseso ay isinagawaalinsunod sa etika ng pakikipagkapwa-tao at paggalang sa bawat kalahok. Natukoy ang mgamatitingkad na tema mula sa karanasan ng mga nagdadala o kalahok sa programa. Ang mgapangunahing dinadala ng mga kalahok ay tungkol sa mga usapin sa Pinansyal, Hanapbuhay, Kalusugan, Pamilya, Ugnayan at Suporta sa Lipunan, Panloob na Suliranin, Tirahan, Dalamhatiat Pagkawala, at Kapaligiran at Kalikasan. Samantala, ang mga pangunahing paraan ng pagdadala ng mga kalahok ay Pangangalaga sa Sarili, Pananampalataya, Suportang Panlipunan, Pansariling Pagkontrol, Pangangasiwa ng Pananalapi, Pamilya, Pansariling Pag-unlad, at ang Alagang Hayop. Sa huli, ang mga patutunguhan o ang mga pinagkukunan ng kalakasan ng mgakalahok ay ang Pamilya, Panginoon, Sarili at Pangarap, Komunidad at Hanapbuhay, Kaibigan, at mga Bayarin. Ipinakita ng mga tema ang katangi-tanging lakas ng loob, pananampalataya, at malasakit ng mga frontliner sa kabila ng emosyonal na bigat mga katangiang sumasalamin sadiwa ng kagandahang-loob at bayanihan. Ang pag-aaral ay nag-aambag sa pagpapalawak ng diskurso sa mental health at psychosocial resilience sa lente ng Sikolohiyang Pilipino, partikularsa mga manggagawang lingkod-bayan.

Pagbuo ng Isang Maka-Pilipinong Panukat ng Posttraumatic Growth: Pagtataya sa mga Positibong Bunga ng Trauma sa Karanasang Pilipino

Jholyan Francis S. Fornillos, Unibersidad ng Pilipinas Los Baños; Ma. Agatha Camille D. Orlino, Unibersidad ng Pilipinas Diliman; Kristine R. Alagad, Unibersidad ng Pilipinas Los Baños; & Graciel A. Lintag, Far Eastern University

Layunin ng pag-aaral na ito na bumuo ng isang panukat upang suriin ang antas ng karanasang Pilipino sa personal na paglago matapos malantad sa isang krisis (posttraumatic growth). Isinagawa ang pag-aaral sa dalawang yugto: pagbuo ng mga item at reliability analysis. Sa unang yugto, ginamit ng mga mananaliksik ang mga larangan ng posttraumatic growth na tinalakay nina Tedeschi at Calhoun (1996) at Taku at mga kasamahan (2008), at bumuo ng tig-sampung item para sa bawat larangan. Ang paggawa ng mga item ay ginabayan ng pagsusuri ng literatura, pagninilay ng mga mananaliksik sa kanilang sariling mga mapanghamong karanasan, mga karanasan ng mga taong dumaan o nalantad sa matitinding suliranin sa buhay, at konsultasyon sa mga eksperto. Sa ikalawang yugto, napag-alamang mataas ang internal consistency ng mga subscale sa loob ng 50-item na panukat (Pag-unlad sa espiritwal na aspeto Cronbach’s α = 0.937, Pagiging bukas sa mga bagong karanasan Cronbach’s α = 0.867, Personal na katatagan Cronbach’s α = 0.716, Positibong ugnayan sa kapwa Cronbach’s α = 0.821, at Pagpapahalaga sa buhay Cronbach’s α = 0.881). Inalis din ang mga item na may mababang antas upang mapabuti ang internal consistency ng ilang bahagi ng panukat.

Page updated

Report abuse

Sikolohiyang Malaya at Mapagpalaya,Lipunang Maginhawa at Mapagkalinga