รวมเรียกง่ายๆว่า "การฝึกซ้อม" ที่จริงแล้วมีความหมายในทางปฏิบัตต่างกันคือ "ฝึก" กับ "ซ้อม"

ในแต่ละครั้ง (แต่ละวัน) หากเราเริ่มต้นด้วยการ "วอร์มอัพ" ก็คือส่วนหนึ่งของการฝึกซ้อมประจำวันแล้วครับ ขั้นตอนต่างๆที่ควรเอาใส่ใจและนำไปใช้ คือ การซ้อมเพลงใหม่ นำเพลงที่กำหนดไว้ในใจว่าอยากจะเล่นมาซ้อมด้วยความตั้งใจ โดยตั้งสมาธิ ค่อยๆเป็นค่อยๆไป จนเล่นได้จบเพลง เทคนิค คือ เริ่มด้วยการเล่นช้าๆ ก่อน แล้วค่อย อัพความเร็ว (Tempo) ให้ได้ตามที่กำหนดไว้ในเพลงนั้นๆ การเล่นสนุกๆ เป็นการเปลี่ยนอิริยาบถ โดยเล่นอะไรก็ได้ ที่สนุกๆ อยากเล่น อยากลองเล่น หรือจะเล่นมั่วๆ ไม่เป็นเพลงก็ได้ อันนี้นำมาเล่นสลับกับการฝึกจริงๆ จังๆ ในวันนั้น เพื่อเปลี่ยนอารมณ์ ออกจากความเครียดและสามารถขจัดความเบื่อหน่าย จะทำให้การฝึกซ้อมวันนั้นนานขึ้น นอกจากนั้นยังฝึกความคิดสร้างสรรค์ได้ด้วยในตัว หรือไม่ก็อาจจะได้ไอเดียดีๆในช่วงนี้ เช่นการเรียบเรียงเสียงประสานแนวทางใหม่ๆ บางครั้งก็เกิดทำนองเพลงในใจ จนสามารถแต่งเพลงได้จนจบเพลงเลยก็ย่อมเป็นไปได้ การฝึก Improvisation สำหรับนักดนตรีทุกคนไม่เฉพาะที่เล่นดนตรีแจ๊สเท่านั้น แต่ทุกคน ทุกเครื่องมือต่างก็ควรฝึกการอิมโพรไวส์เซชั่นเหมือนกัน (แม้กระทั่งกลอง ซึ่งเรียกว่าการโซโล่โชว์) มันสำคัญมากกับการทำงานของสมองที่จะค่อยๆสร้างเซลล์ข้นมาใหม่ ตามหลักทฤษฎีทางการแพทย์ที่ค้นพบแล้วก็คือ เซลล์สมองของมนุษย์ โดยเฉพาะนักดนตรีที่เล่นแบบ "Improvisation" (เท่านั้น) ที่สมองจะสร้างเซลล์เพื่อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ได้มากกว่าวิธีอื่น ทำให้เราฝึก "วิธีคิดนอกกรอบ" การคิดนอกกรอบต่างกับการเป็นคนนอกคอก แต่เป็นการคิด ค้น หา วิธีการใหม่ๆ แนวทางใหม่ๆ ตั้งอยู่บนพื้นฐานที่เหมาะสม ในเพลงก็คือการค้นหาสีสันทางดนตรีใหม่ๆ หรือสร้างสิ่งใหม่ๆอยู่บนความพอดีคือ พื้นฐาน รูปแบบความเป็นไทย เทียบกับการดำรงชีวิตแล้วก็เป็นแนวคิดเรื่องเดียวกัน คือไม่อยากจำเจ อยู่กับสิ่งเดิมๆ (ยกเว้นเมีย นะครับ...)

ย้อนกลับมาที่จุดเริ่มต้นได้อีก คือการวอร์มอัพ แต่คราวนี้ลองเอาตำราหรือโน๊ตที่ใช้สำหรับฝึกนิ้ว ฝึกแยกส่วนของระบบประสาท เช่นตำราของ Harnon ดังที่กล่าวแล้วฝึกเล่นบทใหม่ที่ยากขึ้นๆ ตามลำดับ แล้วก็ นำเพลง ที่ฝึกไปแล้วมาเริ่มอีกที คราวนี้จะรู้สึกว่า มันง่ายขึ้น และจะเริ่มภูมิใจกับเพลงนั้นๆ ทีนี้ก็ ฝึกซ้ำอีก ซ้อมเรื่อยๆ จน เล่นเพลงนั้นได้คล่อง ในเวลานั้น ต้องฝึก "จำ" หรือ "ท่องจำ" เพลงนั้นไปด้วย เพราะเวลาโชว์จริงๆ ลมอาจจะพัดโน๊ตปลิวไป แล้วจะเอาอะไรมาเล่น...

จากนั้น เมื่อรู้สึกล้าก็ เปลี่ยนไปพัก จิบ น้ำ บ้าง กาแฟ บ้าง แล้วแต่...แต่ช่วงเวลาที่จะต้องฝึกกันจริงจังนั้นไม่ควรน้อยกว่า 30 - 40 นาทีครับ ไม่ใช่ซ้อม แค่ 10 นาทีแล้วก็เบื่อ อย่างนั้นจะไม่ได้ผลอะไรมาก แล้วก็เวียนกลับมานั่น คือที่คีย์เปียโนใหม่อีกรอบ สองรอบ ต่ไปเรื่อยๆ แค่นี้ก็จะไม่เบื่อในการซ้อม การฝึกเปียโนก็จะสำเร็จ แล้วก็จะเห็นว่า ไมสงสัยเลยกับที่เขามักจะพูดว่า "นักดนตรีระดับโลก เขาฝึกวันละ 8-10 ช.ม." อันที่จริงแล้ว คุณเองก็ทำได้ครับ