Dilşad (Tavus, 1912- ?)
1912 yılında âşıkların ocağı olan Tavus bölgesinin Huznam köyünde doğmuştur, ilk tahsilini mahalle mektebinde yapmıştır. Dilşad, güzelliği ve sadeliği ile Azerbaycan'da büyük bir ün kazanmıştır. Bunun üzerine Azerbaycan âşıkları ve halk şairleri onun "Şövqet" adını "Dilşad"a çevirmişlerdir. Dilşad için diğer âşık ve şairler yüzlerce şiir söylemişlerdir. Dilşad da bunlara şiirleri ile cevap vermiştir. Dilşad 1917'den sonra Bakü'ye gelmiş ve "Mamalik Teknikumu" okuluna kaydolmuştur.
Koşma, geraylı şekillerinde şiirler söyleyen Dilşad deyişme türünde de başarılıdır; devrin güçlü şairleri ve "Ülker" mahlaslı Himmet Elizade ile atışmıştır.
Sevgi ve güzelliğin dışında siyasî konularda da şiirler söyleyen Dilşad, Azerbaycan'ın yetiştirdiği güçlü kadın âşıklardan birisidir.
DİLŞAD'LA ŞAİR VELÎ'NÎN DEYİŞMESİ
Dilşad:
Baharın xoş çağı, güller açanda,
Laleden bir budaq üzmek isterem.
Sonlar silkinib, qazlar uçanda,
Yuyunmaq, çalxanmaq, üzmek isterem.
Şair Veli:
Eşqin behri yene telatum eyler.
Gavvas kimi cumub üzmek isterem.
Medeni göherin, can senuberin
Vesline bir qezel düzmek isterem.
Dilşad:
Uçar könül quşu döner her yanı,
Yerleri, göyleri, ersi, semanı,
Gürcüstan tavan, Qazah terlanı,
Aşıqlar bağrını üzmek isterem.
Şair Veli:
Derdim eyan olsun derd ehli yara,
Salmasın aşıqı çox ah u zara,
Xesteler meyi eder heyvaya, nara,
Könül mehbub ile gezmek isterem.
Dilşad:
Arifler derdine Dilşad'dı derman.
Şairler çoxdandı hüsnüne xeyran,
Qaragöz laçın tek bir zaman,
Havada dövr edip süzmek isterem.
Şair Veli:
Şair Velî deyer, ey mah-para,
Laçınsan "beli" de şahin şonqara,
Müselsel aşiqem, yandıra nara,
Eşqin kürresinde dözmek isterem.