ข้อมูลผู้ประเมิน

        ประเด็นท้าทาย เรื่อง การพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียน ผ่านกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) ร่วมกับเกมมิฟิเคชัน (Gamification) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก Active learning เรื่อง ภาคตัดกรวย ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 

 1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้และคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน

  จากการวิเคราะห์สภาพบริบทของโรงเรียนเพ็ญพิทยาคม ตามแผนพัฒนาการจัดการศึกษา (พ.ศ. 2566–2570) พบว่าโรงเรียนมีเป้าประสงค์ในการพัฒนานักเรียนให้มีคุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐานและมีผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการที่สูงขึ้น อย่างไรก็ตาม จากรายงานผลการดำเนินการที่ผ่านมา พบจุดที่ควรพัฒนาที่สำคัญคือ การยกระดับความสามารถในการคิดคำนวณ และการคิดวิเคราะห์ให้สูงขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับผลการทดสอบระดับชาติ (O-NET) ในรายวิชาคณิตศาสตร์ที่ยังต้องมีการยกระดับคะแนนเฉลี่ยให้สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

   ในส่วนของการจัดการเรียนการสอนรายวิชาคณิตศาสตร์พื้นฐานและเพิ่มเติม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง “ภาคตัดกรวย” (Conic Sections) ซึ่งประกอบด้วยเนื้อหาเกี่ยวกับ วงกลม วงรี พาราโบลา และไฮเพอร์โบลา พบว่าเป็นเนื้อหาที่มีความนามธรรมสูง มีสูตรและสมการจำนวนมาก ทำให้นักเรียนสับสนในการจดจำและการนำไปใช้ อีกทั้งธรรมชาติของผู้เรียนในยุคปัจจุบันที่มีความสนใจสั้น (Short Attention Span) และคุ้นเคยกับเทคโนโลยีดิจิทัล ส่งผลให้การจัดการเรียนรู้แบบบรรยาย (Passive Learning) ไม่สามารถกระตุ้นความสนใจหรือสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ได้เพียงพอ นักเรียนมักมองว่าคณิตศาสตร์เป็นเรื่องน่าเบื่อและยาก ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในหน่วยการเรียนรู้นี้ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด และขาดทักษะในการเชื่อมโยงความรู้สู่การแก้ปัญหาจริง

  นอกจากนี้ นโยบายของโรงเรียนยังมุ่งเน้นการขับเคลื่อนแผนพัฒนาการศึกษาสู่การปฏิบัติ โดยส่งเสริมให้ครูจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และมีระบบวัดผลประเมินผลเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียน (Assessment for Learning) ด้วยวิธีการที่หลากหลาย รวมถึงการส่งเสริมให้นักเรียนนำความรู้ด้านเทคโนโลยีมาใช้ในการเรียนรู้  ดังนั้น จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอนเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว

  เพื่อให้สอดคล้องกับจุดเน้นของสถานศึกษาที่มุ่งส่งเสริมความเป็นเลิศทางคณิตศาสตร์  และแก้ปัญหาข้างต้น ข้าพเจ้าจึงได้กำหนดแนวทางการพัฒนาการเรียนรู้ผ่านกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) ร่วมกับ เกมมิฟิเคชัน (Gamification) ดังนี้

   (1) ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) : ใช้กลไกของเกม (Gamification) เช่น การสะสมแต้ม (Points), ระดับ (Levels), หรือตารางอันดับ (Leaderboards) ผ่านแอปพลิเคชันออนไลน์ เพื่อดึงดูดความสนใจก่อนเข้าสู่บทเรียน สร้างบรรยากาศที่ท้าทายและสนุกสนาน ซึ่งตอบสนองต่อนโยบายการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา

  (2) ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) : ให้นักเรียนใช้โปรแกรมคำนวณกราฟ (เช่น GeoGebra หรือ Desmos) ในการสำรวจคุณสมบัติของกราฟภาคตัดกรวยแต่ละชนิดด้วยตนเอง แทนการท่องจำสูตร เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์และการใช้เทคโนโลยี

  (3) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) : นักเรียนสรุปองค์ความรู้ร่วมกัน โดยครูใช้คำถามกระตุ้นให้เชื่อมโยงสิ่งที่ค้นพบกับสมการทางคณิตศาสตร์ เปลี่ยนห้องเรียนเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้

  (4) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) : ประยุกต์ใช้ความรู้ผ่านสถานการณ์จำลองในรูปแบบเกม หรือภารกิจพิชิตโจทย์ปัญหาที่ซับซ้อนขึ้น เพื่อให้ผู้เรียนเห็นภาพการนำไปใช้จริง

  (5) ขั้นประเมินผล (Evaluation) : ประเมินผลตามสภาพจริง ทั้งจากผลงาน การมีส่วนร่วมในกิจกรรมเกม และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษาด้านคุณภาพผู้เรียน

2. วิธีการดำเนินการ

      เพื่อให้การดำเนินการตามประเด็นท้าทายเรื่อง “การพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนผ่านกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) ร่วมกับเกมมิฟิเคชัน (Gamification) เรื่อง ภาคตัดกรวย” บรรลุผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ ข้าพเจ้าขอเสนอวิธีการดำเนินการ (Methodology) โดยยึดหลักวงจรคุณภาพ PDCA (Plan-Do-Check-Act) ซึ่งสอดคล้องกับระบบบริหารจัดการคุณภาพของโรงเรียนเพ็ญพิทยาคม  โดยมีขั้นตอนละเอียดดังนี้

3. ผลลัพธ์ที่คาดหวัง

    1. ผลลัพธ์เชิงปริมาณ

        นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ร้อยละ 80 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง ภาคตัดกรวย ผ่านเกณฑ์ที่โรงเรียนกำหนด และมีผลการประเมินทักษะการคิดคำนวณและการใช้เทคโนโลยีในระดับดีขึ้นไป ซึ่งสอดคล้องกับค่าเป้าหมายของสถานศึกษา  

    2. ผลลัพธ์เชิงคุณภาพ

        นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ มีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้ (Active Learning) สามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง และสามารถนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ได้อย่างเหมาะสม

4. ระดับความสำเร็จในการพัฒนางานที่เสนอเป็นประเด็นท้าท้ายในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน

    1. วิธีดำเนินการ

        ข้าพเจ้าได้ดำเนินการพัฒนางานตามประเด็นท้าท้ายตามขั้นตอนทั้ง 6 ขั้นตอนที่แสดงดังภาพด้านบนจนได้ผลการดำเนินการ และสรุปพอสังเขป ได้ดังนี้

        การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการคิดคำนวณ รายวิชาคณิตศาสตร์ เรื่อง ภาคตัดกรวย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 2) เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่กระตุ้นความสนใจและแรงจูงใจของผู้เรียนผ่านกระบวนการ 5E และ Gamification 3) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ และทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (เช่น GeoGebra, Desmos) ในการสร้างองค์ความรู้และแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ 4) เพื่อปรับเปลี่ยนเจตคติของผู้เรียนให้มองวิชาคณิตศาสตร์เป็นเรื่องที่ท้าทาย สนุกสนาน และไม่น่าเบื่อ

        ผลการศึกษาพบว่า จากการออกแบบการเรียนรู้ผ่านกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) ร่วมกับเกมมิฟิเคชัน คาดการณ์ว่าผลการศึกษาจะพบว่า: นักเรียนมีการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องภาคตัดกรวยสูงขึ้นกว่าเดิม ทลายข้อจำกัดเรื่องความสนใจสั้น (Short Attention Span) ด้วยกลไกของเกม นักเรียนสามารถเข้าใจเนื้อหาที่เป็นนามธรรมได้ดีขึ้นผ่านการใช้เทคโนโลยีช่วยสร้างภาพจำลอง (Visualizing) ส่งผลให้เกิดความรู้ความเข้าใจที่คงทน และเกิดเป็นเจตคติเชิงบวกต่อวิชาคณิตศาสตร์

        1. ผลลัพธ์เชิงปริมาณ (Quantitative Results)

  1) ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน : นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในรายวิชาคณิตศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง ภาคตัดกรวย ผ่านเกณฑ์การประเมินที่โรงเรียนกำหนด

  2) ด้านทักษะกระบวนการ : นักเรียนผ่านการประเมินทักษะที่สำคัญ ได้แก่ ทักษะการคิดคำนวณ และทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ (เช่น การใช้โปรแกรม GeoGebra/Desmos สร้างและวิเคราะห์กราฟ) อยู่ในระดับ "ดี" ขึ้นไป ซึ่งสอดคล้องกับค่าเป้าหมายของสถานศึกษา

2. ผลกลัพธ์เชิงคุณภาพ (Qualitative Results)

  1) ด้านพฤติกรรมและการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) : นักเรียนมีความกระตือรือร้นและมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมในชั้นเรียนสูงขึ้นอย่างชัดเจน โดยกลไกของเกม (เช่น การสะสม XP, ปลดล็อกด่าน, กระดานผู้นำ) ช่วยสร้างแรงจูงใจและเปลี่ยนบรรยากาศในห้องเรียนให้มีความท้าทายและสนุกสนาน

  2) ด้านการสร้างองค์ความรู้ (Constructivism) : นักเรียนสามารถสำรวจและค้นพบความสัมพันธ์ของสมการและกราฟภาคตัดกรวยได้ด้วยตนเองผ่านการใช้เทคโนโลยี ลดการท่องจำสูตรแบบเดิม และสามารถอธิบายหลักการทางคณิตศาสตร์ได้อย่างเข้าใจ

  3) ด้านเจตคติและการประยุกต์ใช้ : นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ ลดความวิตกกังวลต่อเนื้อหาที่มีความซับซ้อน และสามารถนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์หรือสถานการณ์จำลองในชีวิตจริงได้อย่างเหมาะสม