Modu inferentzialean irakurtzeak irakurlearen pentsamendua jokoan jartzea dakar. Beraz, irakurketa inferentzialean gai da “lerro artean irakurtzeko” eta ondorioak ateratzeko,interpretazioetan eta zentzu bikoitzetan oinarrituta.
Irakurketa kritikoan, irakurtzen ari garena aztertzeko, ebaluatzeko eta epaitzekoirakurtzen da. Tratatutako informazioaz gain bere irizpide eta ikuspuntuan oinarrituta. Irakurketa kritikoan, irakurtzen ari garena aztertzeko, ebaluatzeko eta epaitzeko irakurtzen da. Tratatutako informazioaz gain, irakurleak modu subjektiboan balora dezake testua, bere irizpide eta ikuspuntuan oinarrituta.
Irakurketa gogoetatsua ez da soilik irakurritakoa ulertzeko eta horri buruz pentsatzeko, baita beste ezagutza eta ideia batzuei buruz hausnartzeko ere.
Irakurketa zientifikoan, irakurleak informazioaren garrantzia eta fidagarritasuna ezagutzea du helburu, baita aldez aurreko ezagutzak jokoan jartzea ere, konexioak egiteko eta dakigun guztia informazio zati berri horrekin alderatzeko.
Irakurketa intentsiboa ahalik eta informazio gehien bildu eta atxikitzea eta irakurtzen ari den edukiaren arteko loturak egitea helburu duen irakurketa da. Edukiak bereganatzea da irakurketa mota honen helburu nagusia. Gainera, horren bidez, posible da datu espezifikoak ezagutzea, informazio-gune garrantzitsuenak bereiztea eta gaiari buruzko ikuspegi zabala eraikitzea. Horrelako irakurketa bat egiteko, beharrezkoa da kontzientziaz egitea eta testu bat osorik eta zehatz-mehatz irakurtzea.
Irakurketa ulerkorra, irakurketa espezializatu eta aurreratuaren motetako bat da, irakurle aktibo bat baitakar, aurrez aurre duen edukia interpretatzen, zalantzan jartzen, aztertzen eta galdekatzen diharduena. Horretarako, beharrezkoa da aldez aurreko ezagutzak jokoan jartzea.
Irakurketa mota honen helburu nagusia informazioa emateko beharrik gabe entretenitzea da.
Ez da nahikoa testu bat modu mekanikoan irakurtzea, baizik eta intonazioaren, ahoskeraren, arintasunaren, erritmoaren eta bolumenaren bidez testu idatzi bati bizitza eta esanahia ematea ahalbidetzen duen moduan, entzuten duen pertsonak bere emozioak eta sentimenduak amestu, irudikatu edo azaleratu ahal izan ditzan.