ว า ฬ หั ว ทุ ย / ว า ฬ ส เ ปิ ร์ ม

วาฬหัวทุย / วาฬสเปิร์ม : Sperm Whale (Physeter macrocephalus)

วงศ์ : ไฟซีเทอร์ริแด Physeteridae

ลักษณะ : มีส่วนหัวใหญ่และยาวมากเกือบร้อยละ 40 ของลำตัว ลำตัวสีเทาดำผิวหนังเป็นรอยย่นตลอดลำตัว ส่วนหน้าผากตั้งฉากตรงขึ้นจากปลายปากบน และเป็นแนวหักลาดไปทางส่วนหลัง ท่อหายใจรูเดียว อยู่ส่วนบนเยื้องไปด้านซ้ายของหัวครีบหลัง มีลักษณะเป็นสันนูนขึ้นมาตั้งอยู่ค่อนไปทางท้ายลำตัว และมีสันเป็นลอน ๆ ไปจนเกือบถึงโคนหาง ครีบข้างค่อนข้างเล็กปลายมนเหมือนใบพาย ไม่มีครีบหลัง บริเวณรอบๆ ปากจะเป็นสีขาว ซึ่งเชื่อกันว่าในที่ๆ น้ำลึกสีขาวนี้จะเรืองแสงในความมืด มีน้ำหนัประมาณ 28 ตัน วาฬหัวทุยตัวผู้มีขนาดโตเต็มวัยยาวประมาณ 15–18 เมตร วาฬหัวทุยตัวเมียจะยาวประมาณ 12–14 เมตร ส่วนลูกแรกเกิดยาว 3.5–4.5 เมตร

ที่อยู่อาศัย : พบได้ในทะเลและมหาสมุทรทั่วโลก ในน่านน้ำไทยพบรายงานเพียง 3 จังหวัด คือ พังงา, ภูเก็ต และสตูล

การใช้ชีวิต : วาฬหัวทุยเป็นวาฬที่อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง และเป็นวาฬชนิดที่ดำน้ำได้ลึกที่สุด มีรายงานว่าสามารถดำน้ำได้ลึกถึง 1,000 เมตร โดยใช้เวลาประมาณ 40 นาที มีรายงานจากการติดตามวาฬที่ติดเครื่องหมายด้วยระบบโซนาร์ พบว่าสามารถดำน้ำได้ลึกถึง 2,800–3,000 เมตร โดยใช้เวลากว่า 1 ชั่วโมง จากการสูดหายใจเพียงครั้งเดียวที่ผิวน้ำที่มีแรงกดดันเท่ากับที่มนุษย์หายใจ วาฬหัวทุยยังเป็นวาฬชนิดที่ชอบกินหมึกเป็นอาหารมากที่สุด วาฬบางตัวจะมีผิวหนังที่เป็นรอยแผลจากปุ่มดูดของหนวดหมึกปรากฏอยู่

ลักษณะเด่น : ลักษณะเด่นของวาฬหัวทุยอยู่ที่หัวของมัน ซึ่งมีขนาดใหญ่ โดยภายในหัวของมันยังมีสมองที่ใหญ่กว่ามนุษย์ถึง 7 เท่า ซึ่งสมองของวาฬหัวทุยนั้นยังถูกจัดอันดับให้เป็นสมองของสิ่งมีชีวิตที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย และถูกจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองทางกฎหมาย