ว า ฬ ห ลั ง ค่ อ ม
วาฬหลังค่อม : Humpback Whale (Megaptera novaeangliae)
วงศ์ : Balaenopteridae
ลักษณะ : น้ำหนักตัวอาจถึง 45 ตัน มีความยาว 25 เมตร ตัวเมียใหญ่กว่าตัวผู้เล็กน้อย ลูกแรกเกิดยาว 4.3 ม. หนัก 680 กก. หัวเล็กแบนมีปุ่มกลมๆ ที่ส่วนหัว (Knobbly-marked rostrum) แนวสันนูนกลางหัว 1 แนว ครีบข้างยาวถึง 1/3 ของความยาวลำตัว เห็นได้ชัดใต้ผิวน้ำ มีสันหยักเป็นลอนคล้ายฟันเลื่อยจากครีบหลังไปถึงโคนหาง ลำตัวสีดำหรือเทาดำ ท้องสีขาว ขากรรไกรล่างสีเทา จำนวน 270-400 ซี่ สีดำ หรือเขียวมะกอก มีร่องใต้คาง จำนวน 14-35 ร่อง ยาวถึงแนวสะดือหรือหลังสะดือ
ที่อยู่อาศัย : ทั่วโลกจากขั้วโลกเหนือจรดขั้วโลกใต้ สำหรับประเทศไทย พบเพียงครั้งเดียวที่อ่าวปอ จ.ภูเก็ต ปี พ.ศ. 2552
การใช้ชีวิต : รวมฝูง 10-20 ตัวในแหล่งอาหาร พบบ่อยคือคู่แม่-ลูก สื่อสารกันโดยการ breaching, lobtailing และ flipperslapping ก่อนดำน้ำจะยกแพนหางขึ้นเหนือน้ำ โผล่ส่วนหัวและดำลงรวดเร็วจนเห็นส่วนหลังโค้ง เหตุที่กระโดดนั้นมีกระโดดเพื่อสลัดเพรียงที่เกาะอยู่ตามตัวให้หลุดออก หรือกระโดดเพื่ออวดตัวเมีย เมื่อมีตัวผู้ตัวหนึ่งกระโดดก่อนตัวอื่น ๆ ก็จะกระโดดตามเหมือนแข่งขันกัน วาฬหลังค่อมเป็นวาฬชนิดที่ว่ายน้ำได้ช้า และไม่สามารถกลั้นหายใจได้นานเหมือนวาฬชนิดอื่น โดยกลั้นหายใจได้เพียง 4-7 นาที และว่ายน้ำได้เร็วเพียง 14.5 กิโลเมตร/ชั่วโมง ในช่วงฤดูหนาวของทุกปีจะอพยพจากแหล่งอาหารใกล้ขั้วโลกมาสู่ทะเลเปิดในแถบใกล้เส้นศูนย์สูตรที่อุณหภูมิอบอุ่นกว่าเพื่อผสมพันธุ์และขยายพันธุ์ ลูกวาฬจะเกิดมาในช่วงนี้ รอจนกระทั่งอายุได้ 5 เดือนที่ลูกวาฬแข็งแรงพอแล้ว แม่วาฬจะพาลูกเดินทางกลับไปสู่ขั้วโลกโดยในระยะนี้แม่วาฬจะไม่กินอะไรเลยเป็นระยะเวลานานหลาย ๆ เดือน ซึ่งจะใช้พลังงานจากไขมันที่เก็บสะสมไว้ก่อนหน้านั้น
ลักษณะเด่น : วาฬขนาดใหญ่เป็นอันดับ 8 ของวาฬทั้งหมด มีความโดดเด่นที่ครีบอกและหางที่ยาว โดยเฉพาะครีบอก