અંબાજી મંદિર

મંદિર વિશે

શ્રી અંબાના મંદિરને હિન્દુ ધર્મના શાક્ત શક્તિ સંપ્રદાય દ્વારા એક આદરણીય મંદિર માનવામાં આવે છે જે દર વર્ષે લાખો ભક્તોને આકર્ષે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સતી દેવીનું હૃદય અહીં પડ્યું છે, પરંતુ કોઈ પુરાણમાં તેનો ઉલ્લેખ નથી. શક્તિપીઠ દરજ્જાના મંદિરની ઉત્પત્તિ દક્ષ યાગ અને સતીના આત્મદાહમાંથી થઈ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જ્યારે ભગવાન શિવ તેમના મૃત્યુ પછી શોકમાં સતી દેવીના શરીરને લઈ ગયા ત્યારે તેમના શરીરના ભાગો જુદા જુદા પ્રદેશોમાં પડ્યા ત્યારે શક્તિપીઠોની રચના થઈ હતી. હિન્દુ ધર્મમાં શૈવ (શૈવ) સંપ્રદાય દ્વારા આ મંદિરોને ખૂબ જ આદરણીય માનવામાં આવે છે. શક્તિપીઠોની મોટાભાગે તંત્ર સાધકો દ્વારા પૂજા કરવામાં આવે છે.

અંબાજી માતા મંદિર એ ભાદરવી પૂનમના મેળાના અઠવાડિયા દરમિયાન લાખો ભક્તો દ્વારા મુલાકાત લેવાયેલું તીર્થસ્થળ છે. તે 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે. તે પાલનપુરથી આશરે 65 કિલોમીટર, માઉન્ટ આબુથી 45 કિલોમીટર, ભીનમાલ ઉપ-જિલ્લાથી 120 કિલોમીટર અને આબુ રોડથી 20 કિલોમીટર અને અમદાવાદથી 185 કિલોમીટર, ગુજરાત અને રાજસ્થાન સરહદની નજીક આવેલા કડિયાદ્રાથી 50 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે.

સ્થાન

અંબાજી એ ભારતના ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા તાલુકા જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. તે 24.33°N 72.85°E પર આવેલું છે. તે 480 મીટર (1,570 ફૂટ) ની ઊંચાઈ પર છે. તે અરાવલી પર્વતમાળાથી ઘેરાયેલું છે. અંબાજી અરાવલી પર્વતમાળા 'શિખરોની રેખા' ની અંદર છે, જે પશ્ચિમ ભારતમાં પર્વતોની શ્રેણી છે જે ઉત્તરપૂર્વ દિશામાં આશરે 800 કિમી લાંબી છે, જે ભારતીય રાજ્યો ગુજરાત, રાજસ્થાન, હરિયાણા અને દિલ્હીમાં ફેલાયેલી છે. તેને સ્થાનિક રીતે મેવાત ટેકરીઓ પણ કહેવામાં આવે છે. અંબાજી શહેર ઉત્તર ગુજરાત અને રાજસ્થાનના આબુ રોડની સરહદો વચ્ચે પણ આવેલું છે.

ઈતિહાસ

અંબાજી મંદિરનો ઇતિહાસ સદીઓ જૂનો છે, તેના મૂળ શક્તિપીઠોની દંતકથામાં છે જ્યાં સતી દેવીનું હૃદય પડ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. જોકે મૂળ રચનાની ચોક્કસ ઐતિહાસિક તારીખ અજાણ છે, મંદિરનું પુનર્નિર્માણ 15મી સદીમાં કરવામાં આવ્યું હતું અને તે દેવી અંબાને સમર્પિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેને અંબાજી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે 51 શક્તિપીઠોમાંના એક તરીકે ખૂબ જ ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે અને ખાસ કરીને હિન્દુ ધર્મના શાક્ત સંપ્રદાય દ્વારા આદરણીય છે.

Ambaji Temple, 1869