An ninh năng lượng là gì? Yếu tố - Biện Pháp

Hiểu chính xác về định nghĩa an ninh năng lượng là gì và cách thức đảm bảo an ninh năng lượng sẽ là điều kiện thuận lợi giúp các quốc gia thúc đẩy sự phát triển một cách ổn định, bền vững.

1. An ninh năng lượng là gì?

An ninh năng lượng là mối liên hệ giữa an ninh quốc gia và sự sẵn có của các nguồn tài nguyên thiên nhiên trong tiêu thụ năng lượng. Đảm bảo được an ninh năng lượng cũng là đảm bảo đầy đủ năng lượng dưới nhiều dạng khác nhau, ưu tiên nguồn năng lượng sạch và giá rẻ.

2. Đảm bảo năng lượng trong ngắn hạn và dài hạn:

Tầm quan trọng của an ninh năng lượng được xếp thứ 5 trong số 7 vấn đề an ninh. Do đó, các quốc gia cần thực hiện một số giải pháp cụ thể như sau:

a. Ngắn hạn

Trước hết, cần thúc đẩy tiết kiệm năng lượng vì giải pháp này không cần đầu tư nhiều. 

Thứ hai, thực hiện lưu trữ năng lượng cho trường hợp khẩn cấp khi nguồn cung cấp bên ngoài cục bộ bị gián đoạn hoặc khi khu vực này không ổn định.

b. Dài hạn

Đầu tiên, cần phát triển và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo hay năng lượng sạch.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác tìm kiếm, thăm dò tài nguyên năng lượng, phát triển năng lượng kết hợp với bảo vệ môi trường. 

Thứ ba, tăng cường phát triển các trung tâm an ninh năng lượng, tránh phụ thuộc vào bất kỳ nguồn năng lượng nhập khẩu nào.

Thứ tư, gia tăng số lượng các nhà cung cấp để tránh những ảnh hưởng tiêu cực khi một trong số các đối tác không ổn định.

Thứ năm, thiết lập cơ chế hợp tác an ninh năng lượng khu vực để các quốc gia trong khu vực chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong việc ngăn chặn và ứng phó với các mối đe dọa làm giảm an ninh năng lượng khu vực.

3. Các mối nguy ảnh hưởng đến an ninh năng lượng:

Thông qua nghiên cứu và thực tiễn của International Energy, một số yếu tố khách quan và chủ quan dẫn đến nguy cơ mất an toàn năng lượng:

- Bất ổn chính trị trong nước ở các nước sản xuất năng lượng lớn.

- Phụ thuộc vào nước ngoài.

- Xung đột trong và ngoài các quốc gia. 

- Tổ chức phi chính phủ nước ngoài nhắm vào việc cung cấp và vận chuyển tài nguyên dầu khí. 

- Nguồn cung cấp năng lượng bị thao túng. 

- Cạnh tranh giữa tài nguyên năng lượng với dầu so với than đá với khí đốt tự nhiên, hạt nhân so với gió/năng lượng mặt trời và thủy điện.

- Kho lưu trữ năng lượng không đáng tin cậy. 

- Cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cung cấp năng lượng. 

- Khủng bố. 

- Sự cố do thiên tai.

4. Tình hình an ninh năng lượng của Việt Nam:

Việt Nam có nguồn năng lượng đa dạng và có những thành tựu đáng kể trong việc cung cấp năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội. Nước ta vẫn là nước có sản xuất và tiêu thụ năng lượng bình quân đầu người thấp nhưng đang tăng nhanh.

Cơ sở hạ tầng ngành năng lượng cũng đang phát triển nhanh chóng. Các yêu cầu về sử dụng hiệu quả, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường đang từng bước được nâng cao dù vẫn còn nhiều bất cập.

Từ năm 2021 đến năm 2025, Việt Nam phải đối mặt với cuộc khủng hoảng thiếu điện theo kết quả dự báo mới nhất từ ​​Viện Năng lượng cho đồ án Quy hoạch điện VIII.

Theo báo cáo thường niên của EVN, cường độ năng lượng năm 2018 đã giảm mạnh xuống hơn một nửa tính từ năm 2015. Nhưng cường độ sử dụng điện vẫn đang tăng. Điều này cho thấy hiệu suất sử dụng điện ở nước ta cao hơn đáng kể so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Theo báo cáo Triển vọng Năng lượng Việt Nam 2019 (EOR 2019), 3/4 năng lượng tiêu thụ của Việt Nam đến từ nguồn nhập khẩu.

Theo thống kê quốc tế, mức tiêu thụ năng lượng bình quân toàn cầu năm 2018 khoảng 1.795 kgOE/người, mức tiêu thụ điện bình quân thế giới khoảng 3.450 kWh/người và sản lượng điện bình quân khoảng 3.100 kWh/người. Mức tiêu thụ điện bình quân đầu người ở Việt Nam là 2.200 kWh / người. 

Các nhà quản lý và hoạch định chính sách năng lượng của Việt Nam cần quan tâm đến việc sử dụng công nghệ tiên tiến, tiêu thụ ít năng lượng, phát triển bền vững và bảo vệ môi trường để đối phó với hiện trạng an ninh năng lượng và khan hiếm năng lượng. 

Tình trạng thiếu điện trầm trọng dự kiến sẽ khiến các nhà máy điện công suất lớn và các dự án truyền tải phải đối mặt với vấn đề là giá điện không phản ánh đầy đủ chi phí thị trường, tạo ra khoảng cách an ninh năng lượng.

Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức vì chính tốc độ tăng cao của nhu cầu năng lượng đã gây áp lực lên cơ sở hạ tầng, lượng vốn đầu tư và quá trình cổ phần hóa Tỷ trọng ngày càng tăng nhanh của nhiên liệu hóa thạch trong cơ cấu nguồn cung năng lượng  và sự hạn chế về nguồn cung năng lượng sơ cấp trong nước làm tăng sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Nếu Việt Nam trở thành nước nhập khẩu năng lượng ròng và tỷ trọng năng lượng nhập khẩu trong tổng nguồn cung năng lượng sơ cấp tăng lên sẽ có tác động đáng kể đến an ninh năng lượng của quốc gia.

Nguồn: https://traderhub.net/academy/article/an-ninh-nang-luong

#traderhub #anninhnangluonglagi