एक चंचल चेहरा, बिखरे बाल, सोनी मुस्कान
गाल पे ठिपकी, नाक पे रंजिश
इस मासूमियत से बढ़कर
और भी बोहोत कुछ पाया जाता है लड़कियों मे।
आखों मे
हर बार जरूरी नहीं
की नमी ही हो
हमने आग देखि है उनमे।
जिनकी पलकों का “ब्लिंक” करना
मानो जैसे
धरती लगा रही हो चक्कर
जलते गर्म सूरज के।
~ ज्ञानेश | “इन द ब्लिंक ऑफ अन आय” पर आधारित
पता है आपकी बाते, सन्नाटे, गुफ्तगू
बड़ी शानदार होती है
वो हर एक लफ़्ज़
जो सीधा दिखता है आते... किसी गहरी खाई से
मुझे दो आवाज़ें सुनाई देती है
एक जो आप बोलती हो
दूसरी जो मै समझता हूँ
मोहतरमा बोहोत पढ़ना पड़ा हमें
आपकी 'समज' को समजने के लिए
कौशल्या से लेकर सुशीला तक
गुलज़ार से लेकर गुरिंदर तक
जो समज आया, सोचा जरा लिख भी दे उसे
ज़माने रंजिश-ए-जुल्म की बहती नालों से
एक तूफानी बाढ़ सी टकराती हो तुम
हर दमन संघर्ष के किस्तों से
एक नई उभरती पहचान हो तुम
तुम जो चाहो तो ज़माना बदल जायेगा
गर चाहो... की चाह कायम रहे...
~ ज्ञानेश
'मुक्ता'चा शाब्दिक सूर्य
अजूनही 'तेजोन्मय' होऊन
उजळवतोय येथील घरं, गल्ली-बोळं,
अन् विद्यापीठं-वाचनालयांच्या कमानी
हा सूर्य मिटवतोय अंधार, पेटवतोय तुरुंगं
अभ्यासकांच्या सं"कल्पनिक" कथांचे,
ब्राह्मणी अ-तार्किक बेड्यांचे,
पितृ-सत्तेनी न्हासलेल्या मानसिकतेचे
हा सूर्य देतोय प्रकाश,
पिकवतोय नवी पानं, झाडं, फुलं
गंजलेल्या भुसाळ माणुसकीत
मुक्ता मधल्या सूर्याला
आज मी बघू लागलोय
तुझ्यामध्ये, तुझ्या शब्दांमध्ये, लढ्यामध्ये.
~ ज्ञानेश । २४ जुन २०२०
तुझ्यातल्या अगणित सूर्यांना दाद कसली
रक्तरंजित अनुभवांतुन उभारलेल्या
अश्या इपिस्टेमलॉजीला
ह्या गांडु बगिच्यात साथीची जास्त गरज वाटतेय....
---
ज्यात दडपलीयत आपली खरी अस्तित्व
त्या अस्वस्थ यातना घरांतून
संरचित शोषक अणु-रेणूं,
न्यूट्रॉन-इलेक्ट्रॉनच्या साखळ्या
अश्याच विस्फोटक होऊन उत्सर्जित होऊदेत...
~ ज्ञानेश | रा. ०१:१८; २० जुन २०१७