ห้องเรียนเป็นหน่วยพื้นฐานสำคัญของการจัดการศึกษา ที่ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการเรียนรู้และพัฒนาการของผู้เรียน จากสภาพปัญหาพบว่าห้องเรียนบางส่วนยังมีข้อจำกัดด้านสภาพแวดล้อม บรรยากาศการเรียนรู้ และการจัดการเรียนการสอนที่เน้นครูเป็นศูนย์กลาง การใช้สื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุกยังไม่หลากหลาย ส่งผลให้นักเรียนขาดแรงจูงใจ ขาดทักษะการคิด วิเคราะห์ และการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ นอกจากนี้ การพัฒนาห้องเรียนยังขาดรูปแบบและแนวทางที่เป็นระบบ การนิเทศ ติดตาม และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของครูยังไม่ต่อเนื่องทำให้การยกระดับคุณภาพห้องเรียนไม่เกิดผลอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ นโยบายด้านการยกระดับคุณภาพการศึกษา ได้ให้ความสำคัญกับการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ สถานศึกษาจึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาห้องเรียนคุณภาพ (Quality Classrooms) อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้ห้องเรียนเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่ปลอดภัย มีชีวิตชีวา ส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก และพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเป้าหมายของหลักสูตรและมาตรฐานการศึกษาอย่างยั่งยืน ซึ่งภาพรวมระดับนโยบายห้องเรียนคือ "หัวใจ" ของการพัฒนาคุณภาพการศึกษา การจัดห้องเรียนคุณภาพตามนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จึงไม่ได้หมายถึงเพียงแค่ความสวยงามทางกายภาพ แต่หมายถึง "สภาพแวดล้อมแห่งการเรียนรู้" ที่ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก คือ ด้านกายภาพสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียน ด้านการบริหารจัดการชั้นเรียน ระบบดูแลช่วยเหลือและบรรยากาศเชิงบวก และด้านการจัดการเรียนรู้ การสอนแบบ Active Learning และการใช้สื่อเทคโนโลยี เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะสำคัญในศตวรรษที่ 21

                 จากความสำคัญดังกล่าวในฐานะผู้บริหารสถานศึกษา จึงเห็นความสำคัญของการสร้างห้องเรียนคุณภาพที่ขับเคลื่อนกระบวนการผ่านกรอบแนวคิดรูปแบบ Q-CLASS Model โดยมุ่งเน้นการจัดสภาพแวดล้อม การเรียนรู้ที่มีคุณภาพ การจัดการเรียนรู้แบบยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง รวมไปถึงการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้ ผ่าน Active Learning ห้องเรียนปลอดภัยและเกื้อหนุนทางจิตใจ ส่งเสริมการประเมินเพื่อพัฒนาอย่างเป็นระบบ ซึ่งจะส่งผลให้ผู้เรียนมีพัฒนาการรอบด้านและเกิดการเรียนรู้อย่างยั่งยืน

การดำเนินการพัฒนาห้องเรียนคุณภาพ (Quality Classrooms) โดยใช้รูปแบบ Q-CLASS Model:Quality Classroom for Active & Safe Learning ใช้ขั้นตอนการดำเนินงานวงจรของเดมมิ่ง PDCA มีขั้นตอนการดำเนินงาน ดังนี้

                 P : Plan การวางแผน ออกแบบห้องเรียนคุณภาพอย่างเป็นระบบ (มกราคม 69)

                 ขั้นตอนดำเนินงาน

                 1) วิเคราะห์สภาพปัจจุบันของห้องเรียน (Classroom Diagnosis)

                 -  คุณภาพการจัดการเรียนรู้ ผลสัมฤทธิ์ผู้เรียน การอ่านออกเขียนได้

                 -  บรรยากาศ ความปลอดภัย และการมีส่วนร่วมของผู้เรียน

                 2) กำหนดเป้าหมายห้องเรียนคุณภาพ (Quality Classroom Goals)

                 -  นักเรียนเรียนรู้เชิงรุก อ่านออกเขียนได้

                 -  ห้องเรียนปลอดภัย เอื้อต่อการเรียนรู้

                 3) ออกแบบ Q-CLASS Model

                 -  Q Quality Learning Environment

                 -  C Child-Centered & Inclusive Classroom

                 -  L Literacy-Rich Learning

                 -  A Active Learning Design

                 -  S Safe & Supportive Classroom

                 -  S Systematic Assessment for Improvement

                 4) จัดทำแผนปฏิบัติการ

                 -  กำหนดกิจกรรม ตัวชี้วัด ผู้รับผิดชอบ ระยะเวลา

                 -  บูรณาการในแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา

                 D : Do การดำเนินการ ขับเคลื่อน Q-CLASS สู่ห้องเรียนจริง (กุมภาพันธ์ – กรกฎาคม 69)

                 การดำเนินการพัฒนาห้องเรียนคุณภาพ (Quality Classrooms) โดยใช้รูปแบบ Q-CLASS Model:

Quality Classroom for Active & Safe Learning ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ดังนี้

                 องค์ประกอบที่ 1 Q – Quality Learning Environment สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่มี

คุณภาพห้องเรียนปลอดภัย เป็นระเบียบ เอื้อต่อการเรียนรู้และสุขภาวะของผู้เรียน

                 กิจกรรม : จัดห้องเรียน “ปลอดภัย น่าอยู่ น่าเรียน”

                 วิธีดำเนินการ

1) ครูและนักเรียนร่วมกันกำหนดกติกาห้องเรียนด้านความปลอดภัยและความเป็นระเบียบ

2) จัดโต๊ะ เก้าอี้ แสง อากาศ ให้เหมาะกับวัยและกิจกรรม

3) ใช้สื่อ สี ภาพ และผลงานนักเรียนสร้างบรรยากาศเชิงบวก

4) ตรวจสอบความปลอดภัยของอุปกรณ์และพื้นที่เป็นประจำ

                 องค์ประกอบที่ 2 C – Child-Centered & Inclusive Classroom ห้องเรียนที่ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและคำนึงถึงความแตกต่าง ปรับกิจกรรมตามศักยภาพ ความสนใจ และบริบทของผู้เรียน

                 กิจกรรม : กิจกรรมเลือกเรียน (Choice-based Learning)

                 วิธีดำเนินการ

1) สำรวจความสนใจ ความถนัด และพื้นฐานของผู้เรียน

2) ออกแบบกิจกรรมหลายระดับ (ง่าย–กลาง–ยาก)

3) เปิดโอกาสให้ผู้เรียนเลือกวิธีเรียนหรือชิ้นงาน

4) สนับสนุนผู้เรียนพิเศษและผู้เรียนที่ต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติม

                 องค์ประกอบที่ 3 L – Literacy-Rich Learning การจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการอ่านออกเขียน

ได้อย่างเป็นระบบอ่าน คิด วิเคราะห์ เขียน สื่อสาร ผ่านกิจกรรม Active Learning

                 กิจกรรม : เขียนสะท้อนคิด (Reflection Journal)

                 วิธีดำเนินการ

1) บูรณาการทักษะอ่าน–คิด–เขียน–สื่อสารในทุกกลุ่มสาระ

2) ใช้คำถามกระตุ้นการคิดระดับสูง (HOTS)

3) จัดกิจกรรมอ่านร่วมกัน อ่านอิสระ และอ่านเพื่อสืบค้น

4) ฝึกการนำเสนอและสื่อสารอย่างสร้างสรรค์

                 องค์ประกอบที่ 4 A – Active Learning Design การออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก ผู้เรียนลงมือ

ปฏิบัติ คิดเป็น ทำเป็น และเรียนรู้อย่างมีความหมาย

                 กิจกรรม : ฐานการเรียนรู้ / สถานการณ์จำลอง

                 วิธีดำเนินการ

1) ออกแบบบทเรียนจากปัญหาใกล้ตัวหรือชีวิตจริง

2) ให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติ ทดลอง คิด วิเคราะห์ และสรุปด้วยตนเอง

3) ครูทำหน้าที่โค้ชและผู้อำนวยความสะดวก

4) เชื่อมโยงความรู้กับการนำไปใช้จริง

                 องค์ประกอบที่ 5 S – Safe & Supportive Classroom ห้องเรียนที่ปลอดภัยและเกื้อหนุน

ทางจิตใจ ป้องกันการกลั่นแกล้ง ดูแลช่วยเหลือนักเรียน และสร้างความไว้วางใจ

                 กิจกรรม : โฮมรูม / วงสนทนาเชิงบวก

                 วิธีดำเนินการ

1) สร้างบรรยากาศไว้วางใจ เคารพ และรับฟัง

2) ป้องกันและแก้ไขการกลั่นแกล้งในโรงเรียน

3) ใช้ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นรูปธรรม

4) ประสานผู้ปกครองและครูที่ประจำชั้นอย่างต่อเนื่อง

                 องค์ประกอบที่ 6 S – Systematic Assessment for Improvement การประเมินอย่าง

เป็นระบบเพื่อพัฒนาประเมินเพื่อพัฒนา (Formative Assessment) และปรับการสอนทันที

                 กิจกรรม : การสะท้อนผลการเรียนรู้ร่วมกัน

                 วิธีดำเนินการ

1) ใช้การสังเกต คำถาม ใบงาน และชิ้นงานประเมินผู้เรียน

2) ให้ข้อมูลย้อนกลับทันทีและสร้างสรรค์

3) นำผลการประเมินมาปรับแผนการสอนอย่างยืดหยุ่น

4) เปิดโอกาสให้ผู้เรียนประเมินตนเองและเพื่อน

     C : Check การติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล ตรวจสอบคุณภาพห้องเรียนตามเป้าหมาย (สิงหาคม 69)

                 ขั้นตอนดำเนินงาน

1) ติดตามการดำเนินงานตามแผน Q-CLASS

2) ประเมินผลเชิงปริมาณ

-        ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน

-        ร้อยละนักเรียนอ่านออกเขียนได้

-        อัตราการมีส่วนร่วมในชั้นเรียน

3) ประเมินผลเชิงคุณภาพ

-        บรรยากาศห้องเรียน

-        ความพึงพอใจของนักเรียน

-        การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้

4) สรุปผลและรายงานผลรายภาคเรียน

                 A : Act การปรับปรุง พัฒนา และยกระดับ พัฒนาห้องเรียนคุณภาพอย่างยั่งยืน (1 กันยายน 69)

                 ขั้นตอนดำเนินงาน

1) วิเคราะห์จุดเด่น จุดที่ต้องพัฒนาในแต่ละห้องเรียน

2) ปรับปรุงแผนและกิจกรรม Q-CLASS ให้เหมาะสม

3) แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่าน PLC ระหว่างครู

4) พัฒนานวัตกรรมหรือ Best Practice ห้องเรียนคุณภาพ

5) ขยายผลเป็นมาตรฐานการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียน

       Q-CLASS Model เป็นกรอบแนวคิดในการพัฒนาห้องเรียนคุณภาพ โดยมุ่งเน้นการจัดสภาพแวดล้อม

การเรียนรู้ที่มีคุณภาพ การจัดการเรียนรู้แบบยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง การส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้ผ่าน

 Active Learning การสร้างห้องเรียนที่ปลอดภัยและเกื้อหนุนทางจิตใจ และการประเมินเพื่อพัฒนาอย่าง

เป็นระบบ ส่งผลให้ผู้เรียนมีพัฒนาการรอบด้านและเกิดการเรียนรู้อย่างยั่งยืน

3.1 เชิงปริมาณ

            3.1.1       นักเรียนร้อยละ 90 ขึ้นไป มีผลการเรียนรู้และพฤติกรรมการเรียนรู้ที่ดีขึ้น

            3.1.2        ห้องเรียน ร้อยละ 90 มีสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เป็นระเบียบ และเอื้อต่อการเรียนรู้ตามเกณฑ์ที่โรงเรียนกำหนด

      3.1.3   ครูผู้สอนร้อยละ 90 ออกแบบและจัดการเรียนรู้โดยใช้แนวคิด Active Learning

3.2 เชิงคุณภาพ

    3.2.1. ห้องเรียนมีบรรยากาศการเรียนรู้ที่ ปลอดภัย อบอุ่น น่าเรียน และส่งเสริมสุขภาวะทางกายและจิตใจของผู้เรียน

    3.2.2 ครูสามารถออกแบบและจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ใช้สื่อและนวัตกรรมอย่างเหมาะสม

           3.2.3 นักเรียนมีความกระตือรือร้น มีส่วนร่วมในการเรียนรู้ และมีทักษะการคิดการสื่อสาร และการทำงานร่วมกัน