พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 หมวด 4 มาตรา 22 ระบุว่าการจัดการศึกษาต้องยึดหลักว่าผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้ และถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด ปัญหาการอ่านไม่ออกและเขียนไม่ได้ของเด็กไทยนับวันจะถึงระดับขั้นที่น่าเป็นห่วงมากยิ่งขึ้น ซึ่งต่างคนต่างคิด ต่างคนต่างมอง และวิเคราะห์กันไปต่างๆนานาว่าสาเหตุของปัญหานั้นมีต้นตอมาจากโน่นนี่นั่น มากมายบ้างก็บอกมาจากตัวเด็กเองที่ขาดความสนใจใฝ่เรียนรู้อาจจะเนื่องมาจากสื่อและสิ่งแวดล้อม ที่เปลี่ยนแปลงไปบ้างก็บอกปัญหานั้นมาจากครูผู้สอนในระดับประถมศึกษาที่สอนไม่เป็นไม่มีหลักการ ขาดเทคนิควิธีการสอนที่น่าสนใจเนื่องจากไม่ได้จบตรงวิชาเอกภาษาไทยบ้างก็บอกครูผู้สอนไม่สนใจงานสอนปล่อยปละละเลยเด็ก บ้างก็บอกโรงเรียนไม่มีระบบรองรับที่จะช่วย นักเรียนที่มีปัญหาด้านการอ่านออกเขียนได้โดยเฉพาะ บ้างก็บอกหนังสือเรียนและสื่อการเรียนรู้ภาษาไทยที่ยังไม่ดีเท่าที่ควร บ้างก็บอกพ่อแม่ผู้ปกครอง ไม่มีเวลาใส่ใจดูแลบุตรหลานให้อ่านหนังสือหรือทำการบ้านซึ่งเหล่านี้เป็นการมองต่างมุมและคิดต่างมุม ต่างมิติ ประสบการณ์ของแต่ละคนนั่นเองแต่สิ่งที่เราไม่อาจปฏิเสธได้นั่นคือการอ่านหนังสือไม่ออกและเขียนไม่ได้ของนักเรียนนั้นถือเป็นปัญหาสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงวิกฤต คุณภาพการศึกษาของประเทศซึ่งปัจจุบันยังมีนักเรียนที่มีปัญหาอ่านไม่ออกและเขียนไม่ได้อยู่อีกเป็นจำนวนมากเชื่อว่าทุกท่านคงเห็นพ้องต้องกันว่าการอ่านออกเขียนได้นั้นถือเป็นพื้นฐานและหัวใจสำคัญในการเรียนรู้ทุกๆวิชาซึ่งหากเด็กคนใด อ่านหนังสือไม่ออกเขียนไม่ได้ย่อมเป็นอุปสรรคสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาตนเองและส่งผลถึงการเรียนรู้ในวิชาอื่นๆที่มีปัญหาตามไปด้วย  สิ่งที่ต้องคิดและลงมือทำอย่างเร่งด่วนนั่นคือทำอย่างไรที่จะให้เด็กทุกคนที่อยู่ในระบบการศึกษาสามารถ อ่านออกเขียนได้ มีความเข้าใจ ในสิ่งที่อ่านและเขียนซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการศึกษาในระดับขั้นพื้นฐาน

       สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 ประจำปีงบประมาณ 2569 ภายใต้แนวคิด “องค์กรเข้มแข็ง สร้างคนดี มีคุณธรรม” มีนโยบายและจุดเน้น ในการขับเคลื่อนการดำเนินการ นโยบายที่ 1 การพัฒนาผู้เรียนตามศักยภาพรายบุคคล นโยบายที่ 2 ยกระดับคุณภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา นโยบายที่ 3 เสริมสร้างโอกาสและความปลอดภัยในการศึกษา นโยบายที่ 4 พัฒนาโรงเรียนสู่ความเป็นเลิศและยั่งยืน นโยบายที่ 5 เพิ่มประสิทธิภาพบริหารจัดการด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล

        โรงเรียนบ้านหาดเบี้ย เป็นสถานศึกษาขนาดเล็ก ที่จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาล 2 ถึงชั้น ประถมศึกษาปีที่ 6 มีนักเรียนรวมทั้งสิ้น 29 คน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 จำนวนบุคลากรครูผู้สอนไม่ครบตามระดับชั้น ซึ่งเป็นจุดอ่อนในการกำกับดูแลนักเรียนในเรื่องการเรียนการสอน แต่สามารถสอนควบชั้นได้เนื่องจากมีนักเรียนจำนวนน้อยและสามารถควบคุมห้องได้อย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง สภาพแวดล้อมทางบริบทและวิถีชีวิตของผู้เรียนในพื้นที่อยู่ติดกับเขตสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว บ้านหาดเบี้ยเป็นหมู่บ้านชายแดนกลุ่มอาชีพของคนในชุมชนส่วนใหญ่จะทำเกษตรกรรม และประมงเนื่องจากอยู่ในพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ และติดแม่น้ำ ญาติพี่น้องส่วนหนึ่งในหมู่บ้านมาจากฝั่งลาว ทำให้การใช้ภาษาสื่อสารนักเรียนยังคงใช้ภาษาพื้นเมืองในการสื่อสาร นักเรียนไม่มีความมั่นใจในการพูด เกิดความเบื่อหน่าย กังวล หรือการเรียนนั้นยากเกินไป ในฐานะผู้บริหารสถานศึกษา จึงเล็งเห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับเปลี่ยนทัศนคติและวิธีการจัดการเรียนรู้ โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมให้ครูปรับบทบาทและหน้าที่ครูตามรูปแบบการศึกษาที่เปลี่ยนไป จากที่เคยเป็นครูผู้สอน ถ่ายทอดความรู้เพียงอย่างเดียว ก็ต้องสวมบทบาทใหม่ในฐานะโค้ช (Coach) ที่คอยสังเกตพฤติกรรม พร้อมให้คำแนะนำและกระตุ้นผู้เรียนให้เกิดสมรรถนะตามเป้าหมาย ไปสู่การพัฒนาสมรรถนะด้านต่าง ๆ ที่ผู้เรียนจำเป็นต้องมี เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำสิ่งที่ได้เรียนมาต่อยอดและปรับใช้ในการประกอบอาชีพในอนาคต เพื่อแก้ปัญหาการอ่านออกเขียนได้ คิดเลขเป็นอย่างยั่งยืน และยกระดับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนบ้านหาดเบี้ย อย่างเป็นรูปธรรมมีความต้องการในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในโรงเรียน

จากเหตุผลดังกล่าว ข้าพเจ้าในฐานะผู้อำนวยการสถานศึกษาซึ่งมีบทบาทและหน้าที่ในการส่งเสริมและสนับสนุนครูผู้สอน  ให้มีความรู้ความสามารถในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีศักยภาพและประสิทธิภาพ จําเป็นต้องส่งเสริมคุณภาพการเรียนรู้ให้ประสบผลสําเร็จตามเป้าหมายของหลักสูตรและ สอดคล้องกับนโยบายสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาการประถมศึกษาเลย เขต 1 นโยบายที่ 1 พัฒนาคุณภาพผู้เรียนตามศัยกภาพ จึงได้กำหนดประเด็นท้าทาย เรื่อง การพัฒนาครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยใช้กระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพครู (PLC) เพื่อยกระดับการอ่านออกเขียนได้ คิดเลขเป็นของนักเรียน โรงเรียนบ้านหาดเบี้ย โดยมุ่งหวังพัฒนาครูให้จัดการเรียนรู้ตามแนวการจัดการเรียนรู้เชิงรุกให้บรรลุเป้าหมายหลักสูตรและเป้าหมายของการจัดการศึกษาต่อไป

    การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ (Active Learning) เพื่อส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้

ของนักเรียนโรงเรียนบ้านหาดเบี้ย

2.1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์เหมาะสมกับการขับเคลื่อนตามการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนเพื่อให้ผู้เรียนอ่านออกเขียนได้ คิดเลขเป็น

       2.2 จัดทำระบบข้อมูลสารสนเทศและวางแผนเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning คัดกรอง แบ่งกลุ่มนักเรียน เพื่อให้ผู้เรียนอ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น

      2.3 ดำเนินการตามการส่งเสริมให้ครูทุกคนจัดแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning เพื่อให้ผู้เรียนอ่านออกเขียนได้ คิดเลขเป็น

      2.4 ประเมินผลที่ได้จากการดำเนินงานการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning เพื่อให้ผู้เรียนอ่านออกเขียนได้ คิดเลขเป็น

3.1 เชิงปริมาณ

          3.1.1 ผู้เรียนร้อยละ 80 อ่านออกเขียนได้ คิดเลขเป็น

          3.1.2 ผู้เรียนร้อยละ 80 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด มีผลคะแนนการทดสอบการอ่านและการเขียนผ่านเกณฑ์ที่สถานศึกษากำหนด  

          3.1.3 คะแนนเฉลี่ยผลการทดสอบ RT (ป.1) และ NT (ป.3) ในด้านภาษาไทยเพิ่มสูงขึ้นร้อยละ 2 เมื่อเทียบกับปีการศึกษาที่ผ่านมา

          3.1.4 คะแนนเฉลี่ยผลการทดสอบ O-NET (ป.6) ในด้านภาษาไทยเพิ่มสูงขึ้นร้อยละ 2 เมื่อเทียบกับปีการศึกษาที่ผ่านมา

3.2 เชิงคุณภาพ

     ผู้เรียนโรงเรียนบ้านหาดเบี้ยมีทักษะการอ่านและคิดเลขเป็น สามารถอ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็นและนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้