Werkpakket 1 heeft als doel het optimale ontwerp van de onroerende voorheffing te bestuderen. Belastingen hebben drie hoofddoelstellingen:
1) De financiering van (lokale) publieke goederen en diensten
2) De herverdeling van inkomen en vermogen
3) Het sturen van economisch gedrag
Niet elke belasting hoeft elk van deze drie doelstellingen na te streven: het is de impact van het belastingsysteem als geheel die telt. Het doel van WP1 is daarom te bestuderen welke van deze drie doelstellingen de onroerende voorheffing op een efficiënte manier zou kunnen bereiken en welke ze zou moeten nastreven. We zullen eerst proberen deze vragen voor elke doelstelling afzonderlijk te beantwoorden:
Waarom zou de onroerende voorheffing een bepaalde doelstelling moeten nastreven?
Hoe kan de onroerende voorheffing deze doelstelling effectief nastreven?
Wat de derde doelstelling betreft, zullen we zoeken naar verschillende manieren om de beslissingen van huishoudens te sturen met betrekking tot twee kenmerken van de woningvoorraad die grote negatieve externe effecten veroorzaken: i) energieverbruik en ii) verspreide bebouwing (urban sprawl). Concreet zullen we bestuderen of een specifiek ontwerp van de onroerende voorheffing – d.w.z. aanpassingen aan de belastbare basis en/of de tariefstructuur of een ander kenmerk – deze externe effecten op een efficiënte manier kan internaliseren, dus zonder grote verstoringen te veroorzaken of bijkomende externe effecten te creëren.
Nadat we deze vragen voor elke doelstelling afzonderlijk hebben behandeld, zullen we de drie doelstellingen samenbrengen om te zien hoe ze op elkaar inwerken. Het ontwerp van de onroerende voorheffing aanpassen aan één doelstelling kan haar vermogen om een andere doelstelling te bereiken beïnvloeden. Zo zou een poging om huishoudens aan te zetten de energie-efficiëntie van hun woning te verbeteren de onzekerheid over de verwachte opbrengst kunnen vergroten en de herverdeling van inkomen van rijke naar arme huishoudens kunnen verminderen. De volgende vragen zullen centraal staan in de tweede fase van WP1:
Hoe beïnvloeden de drie doelstellingen elkaar?
Moet en kan de onroerende voorheffing alle drie de doelstellingen nastreven?
Zo niet, welke doelstellingen moet de onroerende voorheffing dan nastreven?