Mesleki Rehberlik Kuramları ‘nda meslek seçimi belli başlı bir süreçtir.Bireyin meslek seçerken temel özelliklerine göre ortaya farklı kuramlar atılmıştır. Belli başlı kuramları sizlerle beraber inceleyelim.
Bu kurama göre her birey kendine uygun mesleğe yöneltilirse mutlu ve üretken olarak yaşar.
Birey kendinde özgü özelliklere sahiptir.
Her mesleğinde kendine özgü özellikleri vardır.
Bireyin özelliklerine göre meslek seçimi gerçekleşir.
Holland insanların kişiliklerine göre altı gruba ayırmıştır.Hollanda göre meslek seçilirken dikkate alınacak özellik ” kişilik” tir.
Süper-men / Süper – ben olarak aklımda kalmıştır. Burada kişinin kendisini nasıl tanımladığı önemli bir noktadır.
a. Büyüme Evresi (0-14): Bireyin kendini tanımaya başladığı dönemdir.Yetenek ve ilgiler önem kazanır.
b. Araştırma Evresi (14-24) : Birey meslekleri araştırmaya başladığı evredir.Burada denemelerde bulunabilir , meslekleri inceleyebilir.
—Deneme (14-17) : Meslekleri denemeye başlar geçici süreler ile.
—Geçiş (17-21) : Mesleki eğitim aldığı evredir.
—Sınama (21-24) : Staj dönemidir , durumu izleyip değerlendirir.
c. Yerleşme Evresi (24-44) : Atanıp çalışmaktır bizim için.
d. Koruma Evresi (44-64) : Üretkenliktir , başarıda zirve yapmak hedeflenir.
e. Çöküş Evresi (64-…) : Emekli olma evresidir.
Ginzberg’e göre meslek seçimi çocukluktan başlamaktadır. Meslek seçiminde geri dönüş yoktur.
a.) Fantezi Dönem (7-11) : Hayal kurma evresidir , büyüyünce çiçekçi olacağım gibi.
b.) Geçici Dönem (11-18) : Kendini tanıma evresidir.
— İlgi (11-12) : hoşlandığı meslek seçilir.
— Yetenek (11-14) : Yeteneklerine göre meslek seçer.
— Değer (15-16) : Kabiliyetlerine göre meslek seçer.
— Geçiş (17-18) : Para , zorluk ve kolaylığa göre meslek seçer.
c.) Gerçekçi Dönem (18-23) : Gerçekçi seçimlerin yapıldığı dönemdir.
— Keşfetme : Meslekleri keşfeder ve o meslekleri yapanlar ile görüşür.
— Billurlaşma : Bazı meslekleri eler ve kalanlar arasında yoğunlaşır.
— Belirleme : Kafasında bir meslek belirler. Kararını verir.
Soruda bireyin çocukluğundaki bir olaydan anne baba tutumunda bahsediyorsa cevap Roe ‘ dir. Roe meslekler psikolojik ihtiyaçlarımızı karşılayanı seçtiğini savunur. Çocukluk döneminde doyurulmayan ihtiyaçlara göre meslek seçeriz. Roe kelimesi içindeki “O” harfinden Çocukluk kelimesindeki “O” harfi aklınıza gelsin.
Bilmeniz gereken ek şey bu adam toplumun benimsediği , toplumda yaygın olarak kullanılan meslekleri tercih ettiğidir. Anahtar kelimemiz ” toplum” dur.
KAYNAK: http://kpssdersnotu.com/kategori/egitim-bilimleri/rehberlik/