Korte toelichting

Verf met een olie of hars als bindmiddel is heel goed door warmte te verwijderen. De verflaag gaat door warmte zwellen en kan daarna met bijvoorbeeld een schrapper worden verwijderd.

Voor dit doel zijn er veel typen gereedschappen gemaakt. Eén van de eerste was een brandijzer dat in een vuur werd verhit en tegen de verf werd gehouden. De eerste mobiele brander was de spiritusbrander. De spiritusbrander had een open vlam. De kant van de brander met de vlam werd dicht tegen de verflaag gehouden. Hierdoor kwam de verflaag los en kon zij worden verwijderd.

Een volgende stap was de benzinebrander. Er zijn typen waarbij je met spiritus de brander kon voorverwarmen. Daarna werd met een pomp de benzine onder druk gebracht. De kraan werd opengedraaid waardoor de benzine uit de brander kwam. Deze werd aangestoken zodat er een vlam ontstond. De grote exemplaren zijn gebruikt om muren af te branden. De kleinere typen werden voor houten delen gebruikt.

De volgende stap was het afbranden met gas. Een grote gasfles met 10,5 kg gas was niet handzaam. Er waren zogenaamde klusflesjes. Deze waren kleiner en lichter, zodat je ze kon meenemen op een ladder of steiger.

Branden met een open vlam had een risico, namelijk dat je brand kon veroorzaken. In steden als Amsterdam werd als eerste het buiten afbranden met een zogenaamde open vlam verboden. Een brander met een “gesloten vlam” is onder de naam prentbrander bekend. De vlam verwarmt de zool van de brander. Door de warmtestraling kon veiliger worden afgebrand.

De nog warme opgezwollen en week geworden verflaag is goed met schrappers te verwijderen. De driehoekschrapper wordt ook nu nog veel gebruikt. Er zijn grotere en kleinere exemplaren; de heel kleine ontstaan vanzelf. Na iedere slijpbeurt zal de schrapper namelijk steeds kleiner worden.

Er zijn veel soorten schrappers ontwikkeld. Zo waren er schrappers met losse en verwisselbare schrapperbladen. Deze hadden drie scherpe kanten.