Máy đo độ bão hòa oxy trong máu (SpO2) là một trang dòng thiết bị y khoa hiện được đa số chúng ta chăm lo , nhất là trong giai đoạn tình trạng dịch bệnh Covid vẫn đang còn diễn biến phức hợp . Như vậy , để hiểu và sử dụng quá máy đo độ bão hòa oxy trong máu tác dụng , có 1 số điều bạn cần biết về chỉ số SpO2.
Như chúng ta đã biết, oxy đóng tầm quan trọng rất mật thiết đối với sự sống của chúng ta . Trong cơ thể, oxy được Hemoglobin giao vận từ phổi đến những cơ quan để bảo đảm an toàn sự sống. Độ bão hòa oxy trong máu còn được gọi là chỉ số SpO2, triệu chứng cho mật độ Hemoglobin (Hb) có oxy trên tổng lượng Hemoglobin trong máu. Chi tiết, một phân tử Hemoglobin có thể kết hợp với 4 phân tử O2, khi đã gắn đủ 4 phân tử oxy đc có tên gọi là bão hòa oxy. Nếu tất cả các phân tử Hemoglobin trong máu đều gắn với oxy thì độ bão hòa oxy là 100%.
Chỉ số SpO2 được nhìn nhận là một trong những biểu hiện sinh tồn của cơ thể , cạnh bên những triệu chứng như chỉ số huyết áp, mạch, nhiệt độ & nhịp hô hấp . Khi bị thiếu oxy máu, các cơ quan trong thể chất sẽ chịu ảnh hưởng rất tiêu cực như não bộ, tim, gan, phổi…. Do vậy, việc quan sát và theo dõi chỉ số SpO2 liên tục để ngay bây giờ can thiệp bên trên các người mắc bệnh có căn bệnh về thở.
chủ yếu đa số các phân tử Hemoglobin (Hb) sẽ gắn với oxy khi chúng đi ngang qua phổi. Một người khỏe đẹp bình thường khi thở ở không gian trên mực nước biển sẽ có độ bão hòa oxy động mạch là 95% - 100%. Như vậy:
Nếu chỉ số SpO2 ở khoảng 97% - 99%: oxy trong máu tốt .
Nếu chỉ số SpO2 ở khoảng 94% - 96%: oxy trong máu trung bình – cần cho hô hấp thêm oxy.
Nếu chỉ số SpO2 ở khoảng 90% - 93%: oxy trong máu thấp – nên có y tá hoặc bác sỹ theo dõi hoặc đến trung tâm bệnh viện gần nhất.
Nếu chỉ số SpO2 bên dưới 92% không hô hấp oxy hoặc bên dưới 95% có thở oxy: đây là các triệu chứng suy hô hấp rất nặng mùi.
Nếu chỉ số SpO2 thấp hơn 90% là 1 trong cấp cứu trên lâm sàng.
Chỉ số SpO2 ở trẻ sơ sinh cũng giống như người lớn: trên 94%.
các người bệnh có chỉ số đo SpO2 dưới 93%, được nhìn nhận là thiếu oxy máu cần được thở oxy hoặc thở máy (nếu người bị bệnh không tự hô hấp được). BS sẽ điều chỉnh lượng oxy cho người bị bệnh thở cho đến lúc chỉ số SpO2 ở mức ổn định là 97 - 100%. Mức oxy được lạm dụng quá cho người bệnh liên tục đc giữ cho đến lúc bọn họ thở ổn định tái phát lại .
các máy đo độ bão hòa oxy trong máu hiện tại rất đa dạng. Có không ít máy mới có kết hợp thêm 1 số công nghệ tiến bộ giúp triệu chứng nhiều thông báo hơn, nhưng chủ yếu các máy vẫn sẽ hiển thị hai thông số chủ yếu là nhịp mạch (pulse rate) & độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi (SpO2)
* Cách sử dụng:
Bước 1: kiểm nghiệm xem máy còn pin hay là không, nếu hết pin thì cần thay pin mới hoặc sạc pin (tùy loại máy)
Bước 2: Mở kẹp, đặt ngón tay vào khe kẹp làm thế nào để cho đầu ngón tay chạm vào điểm tận cùng của sản phẩm . Chăm chú không được sơn móng tay, sử dụng quá móng tay giả hoặc mỹ phẩm trên ngón tay đc đo. Bảo đảm móng tay không quá dài, để đầu ngón tay không che kín bộ phận cảm ứng trong khe kẹp.
Bước 3: Nhấn nút nguồn để khởi động máy. Không cử động tay Ngoài ra đo. Hiệu quả đo sẽ hiển thị trên screen sau vài giây.
Bước 4: lúc xong đo, rút ngón tay ra, sau vài giây máy sẽ tự tắt.
* Cách đọc những thông số:
SpO2 sẽ hiển thị bên dưới dạng số ở đoạn ghi chữ SpO2. Đơn vị đo: tỉ lệ Phần Trăm (%). Phạm vi đo: 0 - 100%. Giá trị bình thường: 94-100%.
Nhịp mạch sẽ hiển thị dưới dạng số ở vị trí hình trái tim, hoặc vị trí ghi chữ PR. Đơn vị đo: lần/phút . Phạm vi đo: 0-254 lần/phút. Giá trị bình thường: 60-100 lần/phút (đối với người lớn, lúc nghỉ ngơi).
các ngưỡng giá trị thông thường có thể biến chứng đối với các trường hợp người bệnh có tiền lệ bệnh hen phế quản , bệnh phổi mãn tính, suy tim, hoặc khi đo ở độ cao trên 1500m so với mực nước biển. Kết quả đo mà thậm chí không đúng mực so với các người đã từng dùng thuốc cản quang, những người có nồng độ Hemoglobin rối loạn, quan trọng đối với những tình huống ngộ độc carbon monoxide (CO) và ngộ độc lượng chất gây methemoglobin, các người bị hạ huyết áp, co thắt động mạch rất lớn , không đủ máu hoặc hạ thân nhiệt.
Theo bác sỹ Anh Minh, sau thời điểm đo nồng độ oxy trong máu, F0 cần contact chuyên gia y học khi nhịp mạch < 60 lần/phút hoặc > 100 lần/phút khi người đc đo đang nghỉ ngơi thư dãn. Ngưỡng giá trị này không áp dụng cho trẻ em , các hoạt động viên và những người có tiền bệnh lý lý tim mạch, rối loạn nhịp tim.
đồng thời, nếu đo chỉ số SpO2 < 94% khi người được đo đang thở khí trời hoặc khí phòng, người bị bệnh cũng nên tương tác với nhân viên y khoa . Ngưỡng giá trị này không vận dụng cho tất cả những người có tiểu sử bệnh hen , bệnh phổi mạn tính, suy tim, hoặc khi đo ở độ cao trên 1500m so với mực nước biển.
* các lưu ý khi dùng máy đo nồng độ oxy trong máu
Theo BS Anh Minh, các F1 lúc tự theo dõi tận nơi thì không bắt buộc phải sử dụng quá máy đo độ bão hòa oxy trong máu. Nếu có chứng trạng nghi vấn nhiễm Covid 19 như ho, sốt, đau rát họng , khó thở thì phải thông báo ngay cho cán bộ y khoa địa phương để được chỉ dẫn chi tiết.
so với các tình huống F0 không tồn tại chứng trạng, được phép tự cách ly & theo dõi tại nhà theo quy định của Bộ y học , có thể sử dụng máy đo độ bão hòa oxy trong máu để tự theo dõi.
những bệnh nhân Covid-19 nếu diễn tiến nặng thường xuất hiện suy thở và giảm oxy máu nặng từ thời điểm ngày thứ 7-8 kể từ khi phát triển bệnh.
Người lớn lúc nhiễm Covid-19 (F0), có chỉ số SpO2 < 92% thì rất cần được không dùng chữa bệnh oxy phương pháp. Do đấy, bệnh nhân rất cần được nhập viện và theo dõi sát diễn tiến triệu chứng suy thở tại trung tâm bệnh viện .
tuy nhiên, nếu như chỉ số SpO2 ≥ 92% mà bệnh nhân có biểu hiện suy thở như cảm xúc không thở được nhiều, hô hấp nhanh > 30 lần/phút, thở co kéo các cơ hô hấp phụ nhiều, cũng cần phải nhập viện để theo dõi và khám chữa./.