Tất tần tật về các loại bệnh có thể tiêm phòng cho mèo, thời gian tiêm phòng cho mèo!!!
Như các bạn cũng đã biết, với điều kiện môi trường và khí hậu tại Việt Nam hiện đang ẩn chứa nhiều vi khuẩn gây hại cho sức khỏe của con người và cả động vật. Việc xử lý rác thải, xác động vật… còn nhiều bất cập, vi khuẩn dễ dàng lây lan qua những vật chủ trung gian như chuột và gián. Đặc biệt tại các khu chợ, những bãi rác… nơi tập trung nhiều chuột, gián mang nhiều mầm bệnh vi khuẩn, virus gây hại… Với bản tính hay đi lang thang khám phá, thích săn mồi, vờn mồi của mèo, thì chúng rất dễ dàng bị nhiễm các loại bệnh truyền nhiễm do virus gây ra. Điều này vô tình mang lại rất nhiều loại các bệnh khó chữa cho mèo. Từ đó khiến cho việc tiêm phòng vắc-xin cho mèo trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Bài viết gốc: https://monspet.com/tiem-phong-cho-meo/
Sau đây là 1 bài viết chi tiết về vấn đề tiêm phòng cho mèo được cung cấp bởi thecatgroup.org.uk (Tổ chức phúc lợi mèo hàng đầu ở Anh) về vấn đề này. Các bạn hãy theo dõi nhé.
Một số vắc-xin hiện đang được sử dụng ở Anh. Sau đây là một mô tả ngắn gọn về các bệnh mà vắc-xin hiện đang có sẵn. Cần lưu ý rằng vắc-xin cho các bệnh khác có sẵn ở một số quốc gia, nhưng hiện không có ở Anh.
Các loại vắc xin có thể tiêm phòng cho mèo
Viêm ruột truyền nhiễm là một bệnh gây ra bởi nhiễm parvovirus của mèo. Virus này có thể là nguyên nhân gây ra một dạng viêm dạ dày ruột nặng và thường gây tử vong. Mèo bị ảnh hưởng thường có dấu hiệu nôn mửa và tiêu chảy nghiêm trọng, nhưng căn bệnh này có thể nghiêm trọng đến mức gây ra cái chết đột ngột mà KHÔNG CÓ BẤT KÌ DẤU HIỆU NÀO KHÁC. Ngoài viêm ruột, virus cũng có thể gây ra bệnh thần kinh (tổn thương não) ở mèo con bị nhiễm bệnh trước hoặc ngay sau khi sinh. Virus cũng ảnh hưởng đến tủy xương và mô bạch huyết ức chế sản xuất tế bào bạch cầu. Ở những con mèo sống sót sau khi bị bệnh, sự phục hồi có thể được kéo dài. Virus rất kháng thuốc và có thể tồn tại trong thời gian dài trong môi trường. Tiêm phòng cho mèo vắc xin chống lại bệnh viêm ruột truyền nhiễm đã cực kỳ thành công. Mặc dù virus parvovirus ở mèo là một loại virus phổ biến, nhưng việc tiêm vắc-xin sẽ có độ bảo vệ cao sẽ chống lại sự truyền nhiễm và các bệnh sau này.
Hai loại virus – FHV-1 và FCV – chịu trách nhiệm cho phần lớn các trường hợp mắc bệnh cúm mèo hoặc bệnh đường hô hấp trên cấp tính. Những vi-rút này rất phổ biến và sự truyền nhiễm dẫn đến một loạt các dấu hiệu bao gồm hắt hơi, chảy nước mũi, viêm kết mạc, chảy nước mắt, loét miệng, sưng yết hầu (viêm họng), ho và hiếm khi dẫn đến viêm phổi và nhiễm trùng da.
Bệnh sau nhiễm trùng thay đổi từ nhẹ đến rất nghiêm trọng, và đôi khi gây tử vong. Quá trình phục hồi có thể mất từ vài ngày đến vài tuần và bệnh nặng có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn cho mũi hoặc mắt. Sau khi bị nhiễm bệnh, nhiều con mèo vẫn mang mầm bệnh này (mặc dù chúng không còn có dấu hiệu bệnh), do đó nó đóng vai trò là nguồn lây nhiễm cho những con khác. Các virus không tồn tại lâu trong môi trường nên sự truyền nhiễm thường có được thông qua tiếp xúc gần gũi giữa các con mèo.
Tiêm phòng vắc-xin cho mèo chống lại FCV và FHV-1 có vai trò chính trong việc bảo vệ mèo khỏi bệnh hoặc giảm mức độ nghiêm trọng bệnh ở mèo. Tuy nhiên, tiêm vắc-xin không hoàn toàn ngăn ngừa sự truyền nhiễm của vi-rút này (một phần vì có nhiều chủng FCV khác nhau) và mèo đã được tiêm phòng cũng có thể trở thành vật chủ mang virus và truyền chúng cho các con mèo khác.
Chlamydophila felis trước đây được gọi là Chlamydia psittaci. Đây là một loại vi khuẩn chuyên biệt chủ yếu gây ra viêm kết mạc ở mèo. Vi khuẩn này rất dễ vỡ và không thể tồn tại trong môi trường, do đó lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp giữa mèo với mèo. Sự truyền nhiễm diễn ra phổ biến nhất ở các con mèo sống chung trong một nhà. Nhiễm trùng dẫn đến viêm kết mạc từ nhẹ đến nặng và chảy mủ mắt. Hắt hơi nhẹ và chảy nước mũi cũng có thể được nhìn thấy.
Tiêm vắc-xin cho mèo chống chlamydophila giúp chống lại bệnh tật hoặc bệnh nặng nhưng như với vắc-xin FCV hoặc FHV-1, vắc-xin chlamydophila không ngăn ngừa sự truyền nhiễm với các con mèo khác và do đó bệnh nhẹ có thể xảy ra ở mèo đã được tiêm phòng.
Nhiễm virus FeLV thường dẫn đến nhiễm trùng kéo dài, suốt đời (còn được gọi là Viraemia – một thuật ngữ mô tả sự hiện diện của virus trong máu). Những con mèo bị nhiễm virus thường phát triển thành bệnh gây tử vong. Hầu hết sẽ chết hoặc bị “an tử – cái chết nhẹ nhàng” trong vòng ba năm sau khi được chẩn đoán là nhiễm bệnh. Nhiễm FeLV “dai dẳng” gây bệnh thông qua nhiều phương tiện khác nhau, nhưng hầu hết mèo chết do ức chế miễn dịch do nhiễm bệnh, thiếu máu cấp tiến hoặc do sự phát triển của khối u (ung thư hạch) hoặc bệnh bạch cầu.
FeLV là một loại virus rất dễ vỡ và không thể tồn tại bên ngoài con mèo lâu. Do đó, việc truyền virut là do tiếp xúc trực tiếp giữa mèo với mèo và chủ yếu qua trao đổi nước bọt. Việc truyền bệnh là không hiệu quả, và người ta cho rằng sự tiếp xúc gần gũi kéo dài giữa những con mèo thường sẽ để điều này xảy ra. Nhiễm FeLV đã được kiểm soát bằng cách kiểm tra virus (sử dụng xét nghiệm máu) hoặc cách ly mèo bị nhiễm bệnh. Trong những năm gần đây, vắc-xin FeLV đã được giới thiệu nhằm bảo vệ, chống lại sự nhiễm bệnh và do đó có thể được sử dụng để bảo vệ mèo có nguy cơ bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, loại tiêm phòng cho mèo này có thể không bảo vệ tất cả các con mèo khỏi lại virus này.
Mèo có thể bị nhiễm vi khuẩn Bordetella bronchiseptica. Điều này có lẽ quen thuộc nhất với những người nuôi thú cưng vì đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra ‘kennel cough – bệnh ho cũi chó’ ở các loài chó. Ở mèo, nhiễm bordetella thường gây ra các dấu hiệu nhiễm trùng “đường hô hấp trên – từ mũi tới khí quản” (hắt hơi và chảy nước mũi), mặc dù vi khuẩn này đã được phân ra từ một số trường hợp viêm phổi, đặc biệt là ở mèo con. Nhiễm trùng là phổ biến hơn trong các hộ gia đình có nhiều mèo và vi khuẩn có thể lây lan giữa chó và mèo. Mặc dù các nghiên cứu khác nhau đã đề xuất việc tiếp xúc khá rộng rãi với bordetella ở mèo, nhưng nó thường không được coi là một nguyên nhân phổ biến của bệnh. Nhiễm trùng thường tự giới hạn và ngoài ra sẽ đáp ứng tốt với liệu pháp kháng sinh thích hợp. Một loại vắc-xin tiêm/nhỏ mũi hiệu quả có sẵn cho mèo, và có thể được sử dụng nếu có tình huống phát sinh trong trường hợp được coi là quan trọng để bảo vệ mèo khỏi bị nhiễm trùng.
Bệnh dại được gây ra bởi một loại virus, tấn công hệ thống thần kinh gây ra một căn bệnh có thể gây tử vong. Virus có thể lây nhiễm gần như tất cả các động vật máu nóng nhưng thường thấy nhất ở chó, cáo, dơi, mèo và khỉ. Động vật bị nhiễm bệnh có thể truyền bệnh cho người qua vết cắn, vì virus được bài tiết qua nước bọt.
Bệnh dại phổ biến ở nhiều quốc gia, nhưng ở Anh không có bệnh dại và việc kiểm dịch đã được sử dụng cho động vật mỗi khi vào Anh để đảm bảo rằng bệnh dại không vô tình xâm nhập vào nước này thông qua việc vận chuyển thú cưng.
Lưu ý từ Monspet: Tuy nhiên việc tiêm phòng cho mèo vắc-xin bệnh dại là tối quan trọng ở Việt Nam, bởi tính chất môi trường khác Anh Quốc.
Thời gian tiêm phòng cho mèo con
Tất cả các loại vắc-xin hiện được cấp phép sử dụng ở Anh đều được tiêm bằng: đường tiêm dưới da hoặc tiêm bắp – ngoại trừ vắc-xin bordetella được tiêm dưới dạng thuốc nhỏ mũi (và chỉ cần một liều duy nhất). Mèo con thường yêu cầu hai loại vắc-xin được tiêm cách nhau 3 đến 4 tuần để kích thích phản ứng miễn dịch tốt nhất và việc tiêm phòng thường bắt đầu vào khoảng 9 tuần tuổi. Sau kỳ tiêm vắc-xin ban đầu, nên tiêm vắc-xin tăng cường (tiêm một lần) theo chu kỳ đều đặn để duy trì mức độ bảo vệ tốt.
Tiêm phòng cho mèo con hai loại vắc-xin khuyến nghị để đảm bảo đáp ứng miễn dịch tốt và khắc phục các vấn đề về kháng thể từ mèo mẹ. Mèo con nhận được kháng thể từ sữa non (sữa của mèo mẹ tiết ra ngay sau khi sinh). Những kháng thể này giúp bảo vệ mèo con chống lại nhiễm trùng cho đến khi hệ thống miễn dịch của chúng trưởng thành hơn, và chúng thường kéo dài khoảng sáu đến mười tuần. Mức độ cao của các kháng thể từ mèo mẹ này sẽ can thiệp vào khả năng của vắc-xin để kích thích phản ứng miễn dịch thích hợp từ mèo con. Tiêm phòng thêm 1 loại vắc-xin tăng cường được đưa vào một năm sau đó có thể tăng cường đáp ứng vắc-xin ban đầu, đặc biệt là khi tiêm chủng có thể ít hơn tối ưu do kháng thể từ mèo mẹ.
Nên tiêm cho tất cả các con
Cần thiết phải tiêm vắc-xin cho tất cả các bé mèo để chống lại các loại bệnh mà vắc-xin đã được thử nghiệm thành công. Phong cách sống và môi trường sống ở một số con mèo được ở cách ly có thể tránh được nguy cơ tiếp xúc với một số bệnh. Ví dụ, một con mèo được nuôi, nhốt trong nhà hoặc trong nhà chỉ có duy nhất một con mèo sẽ không có nguy cơ phơi nhiễm với Chlamydophila Felis hoặc FeLV, vì những vi khuẩn bệnh này thường yêu cầu phải tiếp xúc trực tiếp giữa mèo với mèo để lây truyền. Vì tiêm ngừa không thể được coi là một phương pháp hoàn toàn vô hại, do đó, có thể không phải lúc nào cũng thích hợp để sử dụng một số vắc-xin. Hiệp hội các nhà chuyên môn về mèo ở Mỹ gần đây đã đề nghị xem xét vắc-xin mèo là ‘core’ or ‘non-core’ – “chính” và “phụ”. “Core vaccines – Vắc-xin chính” được khuyến nghị cho tất cả các loài mèo vì bệnh mà các loại vắc xin đang bảo vệ, chống lại là cực kỳ nghiêm trọng và / hoặc đặc biệt phổ biến, hoặc căn bệnh này là mối đe dọa đối với con người. “Non-core vaccinces – Vắc-xin phụ” chỉ được khuyến nghị cho những con mèo có lối sống hoặc hoàn cảnh sống khiến chúng có nguy cơ mắc bệnh này.
Viêm ruột truyền nhiễm, herpesvirus-1 và calicillin nên được coi là vắc-xin thiết yếu/chính ở Anh và The Cat Group – tổ chức phúc lợi mèo ở Anh khuyến cáo nên tiêm vắc-xin cho tất cả các con mèo để chống lại các virus này. Parvovirus – FIE gây viêm ruột truyền nhiễm là một loại virus rất kháng thuốc (do đó việc truyền virus gián tiếp là phổ biến) và bệnh tiếp theo có thể gây tử vong. Cả FCV và FHV-1 đều là những virus rất phổ biến và mặc dù có lẽ chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gần gũi, những virus này có thể tồn tại trong môi trường và do đó có thể lây truyền gián tiếp. Vì những lý do này, The Cat Group khuyên nên sử dụng thường xuyên các loại vắc-xin này. Việc sử dụng các loại vắc-xin khác không nhất thiết phải được chứng minh trong mọi trường hợp và The Cat Group khuyến nghị việc sử dụng các loại vắc-xin này được xác định theo từng trường hợp cụ thể theo nhu cầu cá nhân.
Bao lâu thì nên tiêm phòng tăng cường
Miễn dịch sau khi tiêm phòng cho mèo vắc-xin ban đầu có thể không kéo dài suốt đời, và nên tiêm vắc-xin tăng cường để duy trì bảo vệ tốt cho vắc-xin đã tiêm. Đối với hầu hết các loại vắc-xin, các nhà sản xuất khuyến cáo nên tiêm tăng cường hàng năm để duy trì phản ứng miễn dịch. Khuyến cáo này đã được áp dụng vì nhiều lý do bao gồm mong muốn đảm bảo rằng thú cưng được bảo vệ đúng cách và khỏi bệnh. Tuy nhiên điều này có thể thay đổi, phụ thuộc vào từng con mèo, từng loại bệnh và từng loại vắc-xin khác nhau về khả năng miễn dịch do vắc-xin tạo ra sẽ kéo dài trong bao lâu. Ngoài ra, các nơi nhận nuôi giữ chó mèo khi chủ đi vắng thường yêu cầu giấy chứng nhận tiêm chủng ‘đã cập nhật gần đây’ trước khi chấp nhận giữ mèo (nghĩa là bằng chứng tiêm chủng trong vòng 12 tháng trước đó).
The Cat Group – tổ chức phúc lợi mèo ở Anh nhận ra rằng có sự khác biệt thực sự về quan điểm giữa các bác sĩ lâm sàng và các nhà khoa học hiện nay về tần suất tiêm vắc-xin tăng cường cần thiết cho mèo trưởng thành. Hơn nữa, hiện tại không có đủ dữ liệu để xác định khoảng thời gian tăng cường tối ưu ở mèo trưởng thành. The Cat Group khuyến khích sự đồng ý của chủ nuôi về việc tiêm phòng cho mèo của họ trong đó bao gồm cả rủi ro và lợi ích của việc tiêm phòng cũng như nhu cầu tiêm chủng được thảo luận với chủ nuôi và tư vấn được cung cấp trên cơ sở dữ liệu khách quan tốt nhất. The Cat Group cũng hỗ trợ và khuyến khích các nghiên cứu tiếp theo để xác định thời gian miễn dịch tối đa ở mèo đã được tiêm phòng để cung cấp bằng chứng bổ sung cho các khuyến nghị về khoảng cách tăng cường vắc-xin trong tương lai.
Có ý kiến cho rằng xét nghiệm huyết thanh học (tìm kiếm số lượng kháng thể có trong mẫu máu) có thể được sử dụng thay vì tiêm vắc-xin tăng cường thông thường để đánh giá nhu cầu tiêm chủng. Giả định ở đây là vắc-xin tăng cường sẽ không cần thiết trừ khi nồng độ kháng thể giảm xuống dưới mức tới hạn được coi là bảo vệ. Tuy nhiên, ngoại trừ parvovirus (viêm ruột truyền nhiễm ở mèo) và bệnh dại, không có mối tương quan tốt giữa nồng độ kháng thể trong máu và sự bảo vệ chống lại bệnh, và các xét nghiệm về nồng độ kháng thể không được chuẩn hóa giữa các phòng thí nghiệm. Vì những lý do này, The Cat Group kêu gọi thận trọng trong việc sử dụng và giải thích xét nghiệm huyết thanh ở mèo và không tin rằng có đủ dữ liệu để khuyến nghị điều này thay cho việc tiêm phòng cho mèo
Qua bài viết này cũng phần nào giúp bạn hiểu rõ về các loại bệnh có thể tiêm phòng vắc-xin cho mèo, thời gian tiêm phòng, cùng với đó là tầm quan trọng của việc tiêm phòng đặc biệt là tại môi trường sống tại Việt Nam.
Chính vì vậy, hãy nhanh chóng đưa chú mèo của mình đi đến bác sĩ thú y gần nhất để được tư vấn tiêm phòng cho mèo phù hợp nhé.
Nguồn: Monspet.com
Bài viết này được trích dịch tại nguồn: http://www.thecatgroup.org.uk/policy_statements/vacc.html
Xem thêm: