วันครู

๑๖ มกราคม : วันครู

วันครูแห่งชาติ" (ภาษาอังกฤษ: Teachers' Day) ของประเทศไทยตรงกับวันที่ ๑๖ มกราคมของทุกปี ซึ่งต่างจากวันครูโลก หรือ World Teachers' Day ที่ตรงกับวันที่ ๕ ตุลาคม ในส่วนของประวัติวันครูนั้น วันครูแห่งชาติของไทยจัดขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๐ โดยเป็นผลสืบเนื่องมาจากการประกาศพระราชบัญญัติครูในราชกิจจานุเบกษาเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๘๘ ซึ่งระบุให้มีสภาในกระทรวงศึกษาธิการเรียกว่า "คุรุสภา" เป็นนิติบุคคลที่รับผิดชอบเกี่ยวกับสถาบันวิชาชีพครู

ในที่ประชุมสามัญคุรุสภาประจำปี พ.ศ. ๒๔๙๙ จอมพล ป.พิบูล สงคราม นายกรัฐมนตรีและประธานกรรมการอำนวยการคุรุสภากิตติมศักดิ์ ได้กล่าวคำปราศรัยต่อที่ประชุมครูทั่วประเทศ โดยมีการเสนอว่า "ควรมีสักวันหนึ่งสำหรับให้บรรดาลูกศิษย์ทั้งหลายได้แสดงความเคารพสักการะต่อครู" จากแนวคิดดังกล่าว คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ ๒๑ พฤศจิกายน ๒๔๙๙ ให้วันที่ ๑๖ มกราคมของทุกปีเป็น "วันครู" โดยถือตามวันที่ประกาศพระราชบัญญัติครูในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งได้แก่วันที่ ๑๖ มกราคม พ.ศ. ๒๔๘๘

สถานที่จัดงานวันครูครั้งแรกเกิดที่กรีฑาสถานแห่งชาติ ในจังหวัดพระนครและธนบุรี เมื่อวันที่ ๑๖มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๐

กิจกรรมในงานวันครูแห่งชาติ

การจัดงานวันครูได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม ตัวอย่างเช่น เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ที่ผ่านมา คุรุสภาได้กำหนดให้มีการจัดงานวันครูในรูปออนไลน์ และถ่ายทอดสดผ่านเว็บไซต์แทนการจัดงานในสถานที่อย่างเต็มรูปแบบเพื่อลดจำนวนเข้าร่วม พร้อมมอบรางวัลทางไปรษณีย์แทน ทั้งนี้เนื่องมาจากสถานการณ์การระบาดของโควิด-19

อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปกิจกรรมหลัก ๆ ในวันครูจัดขึ้นเพื่อระลึกถึงพระคุณของครูอาจารย์ ส่งเสริมความสามัคคีธรรมระหว่างครู และความเข้าใจอันดีระหว่างครูกับประชาชน และส่งเสริมยกย่องเชิดชูเกียรติผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาที่ประกอบคุณงามความดีหรือทำคุณประโยชน์ต่อวงการศึกษา และเป็นแบบอย่างให้เยาวชนรุ่นหลังได้ยึดถือปฏิบัติตาม

ตัวอย่างกิจกรรมวันครู

• การจัดนิทรรศการแสดงผลงานของครู

• มอบรางวัลให้กับครูที่มีผลงานดีเด่น

• จัดพิธีกรรมทางศาสนา

• จัดพิธีคารวะครูผู้สอนและระลึกถึงพระคุณของครู

• กิจกรรมเพื่อสร้างความสามัคคีระหว่างผู้ประกอบวิชาชีพครู รวมถึงนักเรียน และผู้ปกครอง เช่น การแข่งขันกีฬา หรือจัดงานฉลองรื่นเริง

คำปฏิญาณตนของครูประกอบพิธีในวันครู

๑.ข้าจะบำเพ็ญตน ให้สมกับที่ได้ชื่อว่าเป็นครู

๒.ข้าจะตั้งใจฝึกสอนศิษย์ให้เป็นพลเมืองดีของชาติ

๓.ข้าจะรักษาชื่อเสียงของคณะครู และบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม

รวมคำขวัญวันครู

พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา

• พ.ศ. ๒๕๖๕ - พัฒนาครู พัฒนาเด็ก เรียนรู้ สู่อนาคต

• พ.ศ. ๒๕๖๔ - ครูวิถีใหม่ ใส่ใจดิจิทัล สร้างสรรค์ คุณธรรม ประจำชาติ

• พ.ศ. ๒๕๖๓ - ครูไทย รักศิษย์ คิดพัฒนา

• พ.ศ. ๒๕๖๒ - ครูดี ศิษย์ดี มีพัฒนา ก้าวหน้า สู่เทคโนโลยี

• พ.ศ. ๒๕๖๑ - ศิษย์ดี ก็ด้วยครูดี มีศรัทธา

• พ.ศ. ๒๕๖๐ - ชาติพัฒนา ด้วยครูดี มีคุณภาพ ศิษย์ซาบซึ้ง ในพระคุณครู

• พ.ศ. ๒๕๕๙ - อนาคตก้าวไกล ด้วยครูดี มีคุณภาพ

ตัวอย่างคำขวัญจากผู้ชนะเลิศประกวดคำขวัญวันครู

• พ.ศ. ๒๕๕๘ - เกียรติครูยิ่งใหญ่ น้อมใจบูชา เลิศล้ำคุณค่า ศรัทธาพระคุณ (เด็กหญิงอนุสรา ชื่นบาล จังหวัดอ่างทอง)

• พ.ศ. ๒๕๕๗ - เทิดพระเกียรติทั่วหล้า กตัญญูบูชา แม่และครูแห่งแผ่นดิน (นายธีธัช บรรณะทอง)

• พ.ศ. ๒๕๕๖ - แปดสิบพรรษา พระราชินี ราษฏร์รัฐภักดี ครูศรีแผ่นดิน (นายสะอาด สีหภาค)

• พ.ศ. ๒๕๕๕ - บูชาครูแห่งแผ่นดิน จอมปราชญ์ศาสตร์ศิลป์ สยามินทร์ ภูมิพล (นางสาวขนิษฐา อุตรโส)

• พ.ศ. ๒๕๕๔ - เทิดพระเกียรติทั่วหล้า บูชาครูของแผ่นดิน ภูมินทร์ภูมิพล (นางกนกอร ภูนาสูง)

• พ.ศ. ๒๕๕๓ - น้อมจิตวันทา บูชาคุณครู กตัญญูกตเวที (นายกันทา วงศ์จันทร์ทิพย์)

• พ.ศ. ๒๕๕๒ - ครูสร้างคนดี เป็นศรีแผ่นดิน ทั่วถิ่นศรัทธา บูชาคุณครู (นางนฤมล จันทะรัตน์)

• พ.ศ. ๒๕๕๑ - ครูของแผ่นดิน เลิศศิลป์ศาสตร์ มหาราชภูมิพล ชนบูชา (นางพงษ์จันทร์ สุขเกษม)

• พ.ศ. ๒๕๕๐ - สิบหกมกรา เทิดทูน “พ่อแผ่นดิน ภูมินทร์บรมครู” (นางสาวศันสนีย์ แสนโรจน์)

ความหมายของคำว่า "ครู"

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้ให้ความหมายของคำว่า "ครู" ไว้ว่า [คฺรู] น. ผู้สั่งสอนศิษย์, ผู้ถ่ายทอดความรู้ให้แก่ศิษย์ โดยคำว่า “ครู” นั้นมีรากศัพท์มาจากภาษาสันสกฤต ว่า “คุรุ” และภาษาบาลี “ครุ, คุรุ” ดังนั้นกล่าวคือ "ครู" ผู้ถ่ายทอดความรู้และให้คำแนะนำอบรมสั่งสอนผู้เรียนให้เกิดความรู้ สร้างสรรค์ภูมิปัญญา และช่วยพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เพื่อนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรืองของสังคมและประเทศชาติ

วันไหว้ครูหรือพิธีไหว้ครู

พิธีไหว้ครู คือ กิจกรรมที่สถาบันการศึกษาจัดขึ้นในช่วงต้นปีการศึกษาเพื่อให้ผู้เรียนได้แสดงความเคารพต่อครูบาอาจารย์ มักจะถูกจัดขึ้นในช่วง เดือนมิถุนายนของทุกปี โดยส่วนใหญ่สถาบันการศึกษาต่าง ๆ จะเลือกจัดพิธีไหว้ครูในวันพฤหัสบดีตามความสะดวก

การไหว้ครูถือเป็นเอกลักษณ์ทางประเพณีและวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของชาวไทย เนื่องจากครูเป็นบุคคลที่เราให้ความเคารพนับถือ เป็นผู้ถ่ายทอดวิชาความรู้ให้กับศิษย์ด้วยความรัก ความเมตตา และความปรารถนาดี ส่งผลให้ครูเป็นแรงผลักดันที่สำคัญของการพัฒนาสังคมและประเทศชาติ

สัญลักษณ์สำคัญของวันไหว้ครูคือ "พานไหว้ครู" ที่ประกอบไปด้วยดอกไม้ ธูป และเทียน โดยดอกไม้วันไหว้ครูได้แก่ ดอกมะเขือ หญ้าแพรก ข้าวตอก และดอกเข็ม

ดอกมะเขือ แสดงถึงความอ่อนน้อมถ่อมตนของศิษย์ต่อครูอาจารย์ พร้อมรับความรู้ต่าง ๆ จากผู้สอน เนื่องจากดอกมะเขือมีลักษณะโน้มต่ำลงมาเสมอ

หญ้าแพรก แสดงถึงความเจริญงอกงามของสติปัญญา เนื่องจากหญ้าแพรกแพร่กระจายไปได้อย่างรวดเร็ว

ข้าวตอก แทนสัญลักษณ์ของความมีระเบียบวินัย หากใครสามารถทำตามกฎระเบียบและมีความมุ่งมั่นก็จะเหมือนข้าวตอกสีขาวที่ถูกคั่วออกจากข้าวเปลือก

ดอกเข็ม เป็นสัญลักษณ์แทนสติปัญญาที่หลักแหลมดั่งลักษณะของดอกเข็ม

ที่มา : https://www.twinkl.co.uk/teaching-wiki/wankhru-haeng-chati-teachers-day

สืบค้นเมื่อวันที่ : /๑๔ ธันวาคม ๒๕๖๔, ห้องสมุดประชาชนอำเภอโคกสำโรง