วัดแม่ตาว วัดแห่งงานศิลปะล้านนา
วัดแม่ตาว ตั้งอยู่ที่บ้านแม่ตาวสันโรงเรียน หมู่ที่ 5 ตำบลแม่ตาว อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดในการตั้งวัน เนื้อที่ 6 ไร่ 3 งาน 26.60 ตาราวา วัดแม่ตาว กระทรวงศึกษาได้ประกาศตั้งเป็นวัดตั้งแต่วันที่ 27 มกราคม พ.ศ.2526 การสร้างวัดได้ริเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ ประมาณ พ.ศ. 2506 ระยะแรกสร้างวัด เรียกนามวัดว่า “วัดสันโรงเรียน” บ้างเรียกว่า “วัดราษฎร์บำรุง” บ้าง แต่นามวัดที่ถูกต้องซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้ตั้งวัดให้มีนามว่า “วัดแม่ตาว” ตรงกับชื่อของตำบล ผู้ร่วมดำเนินการสร้างวัดมีนามว่า
นายรอด นางคำ เปี้ยสุ พ่อขาวมา แม่ขาวตุ่น ทาวาง พร้อมด้วยประชาชนชาวบ้านแม่ตาวสันโรงเรียน ได้บริจาคทรัพย์สินส่วนตัวจัดซื้อที่ดินให้เป็นที่สร้างวัด วัดแม่ตาวมีพระสงฆ์อยู่จำพรรษา จำนวน 3 รูป สามเณร 19 รูป เจ้าอาวาสมีอยู่ 2 รูป คือ รูปที่ 1 พระอธิการอินต๊ะยศ ยโสธโร ถึง พ.ศ. 2527 รูปที่ 2 พระอธิการพิมพ์ รตินธโร ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2527 เป็นต้นมา
พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบลุ่มสภาพแวดล้อมเป็นทุ่งนา อาคารเสนาสนะต่างๆ มีวิหาร กว้าง 8 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2509 มีภาพจิตกรรมฝาผนังเรื่องสุวรรณสาม ต้นแบบแห่งความเมตตา และความกตัญญูศาลาการเปรียญ มีความกว้าง 10 เมตร ยาว 27 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2525 เป็นอาคารคอนกรีตยกพื้นชั้นเดียว มีภาพจิตรกรรมฝาพนัง เรื่อง รามเกียรติ์ พุทธประวัติ พระเวสสันดร พระเจ้าสิบชาติ และพระมาลัย อาคารเรียนพระปริยัติธรรม กว้าง 6 เมตร ยาว 19 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2528 เป็นอาคารคอนกรีตยกพื้น กุฎิสงฆ์ จำนวน 2 หลัง เป็นอาคารไม้ 1 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 2 ขั้น 1 หลัง สำหรับปูชนียวัตถุมี พระประธานในวิหาร 2 องค์ ปูนปั้น พระทองเหลืองอยู่ที่ศาลาการเปรียญ มีศาลาโดม หอฉันท์ และโรงทาน เป็นที่สำหรับรองรับพระภิษุสงฆ์สามเณรในการสอบนักธรรมสนามหลวง ปัจจุบันได้ดำเนินการก่อสร้างวิหารหลวงขึ้นมาอีก 1 หลัง มีขนาดกว้าง 12 เมตร ยาว 24.5 เมตร เพื่อให้เป็นที่บำเพ็ญบุญทางพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์พระพุทธศาสนา เป็นอาคารชั้นเดียวจัดแสดงความเป็นมาของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงการเผยแผ่ไปยังประเทศต่างๆ โดยจำลองเป็นแผนที่ทวีปต่างๆ อีกทั้งยังมีหุ่นจำลองพระพุทธเจ้าที่เคลื่อนไหวได้ ซึ่งแสดงเหตุการณ์ในช่วงเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์หลังจากโปรดพระมารดา และภายในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ ยังเป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธรูปหินอ่อนศิลปะแบบพม่าทั้งแบบทรงเครื่องและไม่ได้ทรงเครื่องจำนวนมาก พร้อมทั้งยังมีเจดีย์ใหญ่เป็นประธานอยู่ตรงกลางล้อมรอบด้วย ซู้มพระเจดีย์องค์เล็ก 8 องค์ ภายในซุ้มประดิษฐานด้วยพระพุทธรูปหินอ่อนองค์เล็ก อันเป็นอิทธิพล ผสมผสานศิปการตกแต่งพุทธสถานแบบมอญและพม่าแต่โบราณ พระเจดีย์ทาสีทองคำสุกเปร่งประกาย ตั้งแต่เนินสันปรากฏเห็นเด่นชัดเมื่อก้าวเข้าสู่บริเวณวัดแห่งนี้
มีอาณาเขตติดต่อ ทิศเหนืออาณาเขตยาว 76 วา ติดต่อกับทางสาธารณะและลำเหมือง ทิศใต้ยาว 63 วา ติดต่อกับที่นายของนายตา มณีวรรณ์ ทิศตะวันออกยาว 58 วา ติดต่อกับที่นาของนายยม ละน้อย ทิศตะวันตกยาว 53 วา ติดต่อกับที่นาของนางป้อ ต๊ะสุ โดยมีโฉนดที่ดินเลขที่ 3739 ไว้เป็นหลักฐาน
ตำแหน่งที่ตั้ง : ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลแม่ตาว หมู่ที่ 5 ต.แม่ตาว อ.แม่สอด จ.ตาก
การเดินทาง : ใช้เส้นทาง ถนนแม่สอด – แม่ตาว ขับผ่านหน้าโรงพยาบาลอำเภอแม่สอด ประมาณ 2.5 กิโลเมตร แยกซ้ายเข้าในชุมชน ผ่านโรงเรียนบ้านแม่ตาวกลาง ก็จะพบทางแยกเลยสะพานห้วยแม่ตาวด้านขวามือ ตรงไปประมาณ 500 เมตร จะเจอวัดแม่ตาว