Tip 9: Ondersteun het zelfvertrouwen van leerlingen

Leerkrachten zijn van betekenis in de wereld van een leerling. Enerzijds modelleren leerkrachten kennis en vaardigheden en trachten zij leerlingen te stimuleren in hun eigen vooruitgang. Anderzijds is de manier waarop leerkrachten tegen leerlingen praten van cruciaal belang. Wat we zeggen en de manier waarop we het zeggen, kan leerlingen aanmoedigen, maar ook ontmoedigen om hun eigen cognitieve capaciteiten verder te ontwikkelen. 

Houd voortdurend in het achterhoofd welke rol je als leerkracht hebt te spelen in het ondersteunen van het zelfvertrouwen en de veerkracht van leerlingen. 

Een leerling is in volle ontwikkeling. Elke leerling vindt manieren om met druk en spanning om te gaan. Elke leerling ontwikkelt een beeld over zichzelf en over de wereld waarin hij/zij zich bevindt. 

Leerlingen breiden op school hun mogelijkheden uit met betrekking tot leren/studeren en tegelijk leren ze emotionele reacties ten aanzien van het leren, zichzelf en anderen te beheersen. 

Een leerling die verschillende strategieën aanleert om effectief te leren en om om te gaan met moeilijke gevoelens, zal veerkrachtiger zijn in lastige situaties en minder snel overbelast geraken. 

Manieren om met stress in het leven om te gaan, worden grotendeels gevormd in de periode waarin jongeren naar de secundaire school gaan en deze copingstrategieën blijven zeer vaak op eenzelfde manier gehanteerd worden in het latere leven. 

Een leerkracht speelt een niet te onderschatten, ondersteunende rol in de vorming van het zelfvertrouwen en van de veerkracht van leerlingen. Wees je voldoende bewust van de effecten van je woorden en daden op het zelfbeeld en de veerkracht van leerlingen. 

• Gebruik positieve taal over de haalbaarheid van het leren (‘Iedereen kan dit leren en daarom geloof ik ook dat jij dit kan leren.’) 

• Ga op zoek naar de voorkennis van alle leerlingen en bewaak mee of ze hier voldoende de nieuwe leerstof aan kunnen vasthaken. 

• Zorg dat het materiaal geschikt is voor alle leerlingen, zodat iedereen het gevoel krijgt vooruit te komen: voorzie een groeimarge van makkelijk naar moeilijker; gebruik hints , aanwijzingen, tekens; vraag leerlingen om mekaar te helpen… 

• Help leerlingen in te zien dat hun schoolwerk van hun is. Zorg dat ze iets kunnen creëren waar ze trots op zijn. 

• Schrijf succes niet toe aan wat leerlingen kunnen, maar aan hun geleverde inspanningen. 

• Benadruk dat ook nieuwe uitdagingen zullen lukken, gezien de leerlingen eerder al getoond hebben in staat te zijn uitdagingen het hoofd te bieden… 

• Geef realistische en corrigerende feedback waar leerlingen mee vooruit kunnen komen. Let op: te veel complimenten geven werkt ineffectief voor de motivatie! 

• Wees realistisch qua doelstellingen en verwachtingen. Maak duidelijk dat inspanningen wel degelijk nodig zullen zijn en dat leren tijd kost (meestal meer tijd dan op voorhand gedacht). 

• Benadruk persoonlijke vooruitgang in de tijd