Tip 3: Spreid leerstof in de tijd. Herhalen dus ...

Gespreid leren, dus met periodes ertussen, is de meest effectieve vorm van leren. Zowel in de klas als bij het studeren. 

Immers: spreiding over meerdere leer- of oefensessies is altijd effectiever dan alles in 1 keer leren of alle oefeningen in 1 keer maken. Dan onhoud en beheers je het geleerde langer.
Dit heet het spreidingseffect of het spacing effect. 

Elke dag, tijdens elke les.

Bij effectief leren is het streefdoel kennen en kunnen op lange termijn. Leerlingen gaan zelf vaak uit van het korte termijn-scoren: ‘goede punten halen op mijn toets, daarvoor doe ik het’. Daartoe stampen ze nieuw opgedane inhoud in hun geheugen, om deze daarna, helaas, vaak terug te vergeten… 

Op hersengebied staat het leren van nieuwe kennis en vaardigheden gelijk aan  

• het aanleggen van nieuwe neurale wegen, van nieuwe hersenverbindingen (= nieuwe leerstof/vakinhoud voor het eerst doornemen) 

• deze nieuwe verbindingen actief en bewust in werking blijven zetten en blijven gebruiken (= herhalen) 

• alleen zo zullen deze nieuwe verbindingen voldoende verstevigd zijn om ze op lange termijn te kunnen blijven gebruiken (= effectief leren, op lange termijn)
  
  

Tip: Deze metafoor van een weiland werkt goed om het belang van herhalen uit te leggen aan leerlingen… 

Als je voor het eerst een dicht en hoog begroeid weiland moet doorkruisen, is dat niet makkelijk. Je moet veel moeite doen om je een er een weg doorheen te banen. Eenmaal aan de overkant, zal je moe zijn van de inspanning.

Als je de volgende dag opnieuw datzelfde weiland moet doorkruisen, zal je vaag misschien nog zien waar je de vorige keer gelopen hebt. Als je dezelfde weg kan volgen, moet je misschien al iets minder moeite doen om door de begroeiing te geraken. Het zal al iets sneller gaan.

 
Bij nog een volgende wandeling zal je zien dat de begroeiing in het weiland hier en daar al platgetrapt is. Op die stukken kan je je al vlot verder bewegen. Slechts hier en daar zal je de planten nog wat meer moeten plat trappen.

 
Als je na enkele dagen opnieuw hetzelfde pad neemt, kan je er gewoon vlot doorheen lopen. Je hebt de voorbije keren immers een mooi pad vrijgemaakt.

 
Met leren is het net zo: De eerste keer dat je met leerstof werkt, lijkt het hard werk. Maar hoe meer je herhaalt, hoe minder moeilijk het wordt om je er doorheen te bewegen. Je hebt een steeds duidelijker en makkelijker pad aangelegd in je brein. 

• Leg aan je leerlingen uit wat het belang van herhalen is voor het leren op de lange termijn door de werking van het brein en het geheugen helder uit te leggen.
  Dit helpt bij het vergroten van de metacognitie (kennis over hoe nieuwe kennis opgedaan wordt).
  Je kan hiervoor een metaforisch beeld gebruiken zoals die van het weiland (zie hierboven bij 'Waarom?'). Je kan hen ook de leer-en vergeetcurve van Ebbinghaus laten zien en uitleggen. 

• Bouw herhaling heel bewust en stelselmatig in in de lessen.