Pijlpunten waren en zijn belangrijke voorwerpen. Dat ze voor een jager-verzamelaar belangrijk waren is nogal wiedes. Maar ook voor de archeologen zijn ze dat. Weinig andere voorwerpen veranderden doorheen de tijd zo vaak en zo duidelijk van vorm. Nederzettingen waar ze opgegraven werden, werden gedateerd met de methode van de radiokoolstofdatering. Zo bouwden de archeologen een overzicht op van wanneer welke vormen van pijlpunten gemaakt en gebruikt werden door de prehistorische jagers. Het gevolg is dat de archeoloog op basis van de vorm van de pijlpunten de vindplaats in een tijdsperiode kan plaatsen, zelfs indien de vindplaats niet met radiokoolstofdatering kan worden gedateerd.
Hierna volgt een overzicht van de vormen van pijlpunten doorheen de prehistorie.
Pijlpunten van de jager-verzamelaars van de Federmessergroepen uit het finaalpaleolithicum (11.700 tot 10.800 v. Chr.). De groepen van de jager-verzamelaars zijn genoemd naar de typische vorm van hun pijlpunten. 'Federmesser' is Duits voor 'pennenmes'. En met wat verbeelding kan je inderdaad de vorm van een 'pennenmes' ontdekken als je naar hun pijlpunten kijkt. Deze pijlpunten zijn ongeveer 5 cm groot.
Pijlpunten van jager-verzamelaars van het mesolithicum. Deze pijlpunten waren heel wat kleiner (tussen de 1 en 3 cm groot) en ze worden 'microlieten' genoemd. 'Mikros' is Oudgrieks en betekent 'klein' en wat 'lithos' betekent weten jullie al.
Vaak hebben ze een geometrische vorm, bijvoorbeeld de vorm van een trapezium.
De mooiste spitsen, en wellicht ook de moeilijkste om te maken, zijn de 'marebladspitsen'. Ze lijken een beetje op het blad van een maretak.
Maretak (let op de vorm van de blaadjes)
Pijlpunten uit het neolithicum. De boeren gingen ook nog wel eens op jacht en ze moesten zich ook kunnen verdedigen. De pijlpunten kunnen vormen hebben zoals een blad, een ruit of een driehoek.
Blad
Ruit
Driehoek
Pijlpunten uit de bronstijd. Tijdens de bronstijd werden de pijlpunten nog vaak uit vuursteen gemaakt. De spitsen hadden een 'schachtdoorn' (het steeltje) en 'weerhaken'. De jagers waren nog altijd vertrouwd met de technologie uit de steentijd zodat ze die pijlpunten zelf konden maken met een lokale grondstof.
Bekijk nu het filmpje, waarop je ziet hoe een pijlpunt wordt gemaakt. De werktuigen die de maker gebruikt zijn een kleine klopsteen en een soort priem (het houten handvat met daarin een punt uit bot).
Het pijlpunt dat je ziet maken op het filmpje heeft de vorm van een pijlpunt...