Zachte landing

Van groep 8 naar de brugklas

Ieder jaar maken in Nederland ongeveer 190.000 leerlingen de overstap van primair onderwijs (PO) naar voortgezet onderwijs (VO). Na acht jaar in een kleine en veilige leeromgeving te hebben gezeten gaat de overgang van de basisschool naar de middelbare school gepaard met grote veranderingen. Van de oudste in groep 8 naar brugpieper op de middelbare school en van zorgeloos buiten spelen in de middag naar vooral (veel) huiswerk maken. Veel leerlingen geven aan de overgang als groot te ervaren. Zo ook op het Spinoza Lyceum te Amsterdam, daltonschool voor gymnasium, atheneum, havo en mavo. Uit een jaarlijks terugkerende tevredenheidsenquête onder brugklasleerlingen blijkt dat gemiddeld 52% van de brugklasleerlingen de overgang naar het Spinoza Lyceum als erg groot ervaart. Waarbij het percentage sinds 2010 gestegen is van 49% naar 59% in 2015. Ook vanuit de Inspectie van het onderwijs wordt gemeld dat er signalen zijn die aangeven dat de aansluiting van PO naar VO minder goed verloopt dan voorheen. Zo blijkt onder andere dat voor één op de zeven leerlingen geldt dat zij na een jaar of twee voortgezet onderwijs in een lagere onderwijssoort zitten dan waar zij in het voortgezet onderwijs begonnen zijn (Inspectie van het onderwijs, 2006). Het belang van een soepele overgang komt aan de orde in een studie uitgevoerd door Onderwijs Cultuur en Wetenschap (Bosch & Konerman & de Wit & Rutten & Amsing, 2008). Volgens dit onderzoek zijn de overgangen binnen ons huidige onderwijssysteem veelal statisch te noemen en kunnen ze het kind frustreren in zijn ontwikkeling.

Maar wat maakt de overgang dan zo statisch en groot en hoe ervaren leerlingen deze overgang? Zijn er verschillen in de ervaring tussen jongens en meisjes, tussen leerlingen met een niveauverschil en tussen leerlingen met en zonder dalton achtergrond? Deze en andere vragen hebben we onderzocht in ons onderzoek: De overgang van de basisschool naar het Spinoza Lyceum (Croes&Terpstra, 2016).

Lees verder ...