Postanak i građa Zemlje

Postanak i građa Zemlje

O postanku Zemlje postoje brojne teorije, ali nijedna nije u potpunosti usvojena.

Najprihvatljivija teorija je Kant-Laplasova teorema.

Prema ovoj teoremi Sunčev sistem je nastao nakon "Velikog praska", velike eksplozije nakon koje je nastala izmaglica nebula.

U centralnom delu se od užarenih gasova formiralo Sunce a prašina je nastavila da kruži oko centra.

Zbog gravitacije usled obrtanja oko Sunca od mase prašine formirano je osam prstenova. Vremenom, takođe zbog gravitacije, prašina svakog prstena grupisala se na po jednoj tački i tako je nastalo 8 planeta.

Prikaz Kant-Laplasove teoreme

Zemlja se sastoji od više omotača različitih svojstava

1) Zemljino jezgro

2) Omotač jezgra

3) Zemljina kora

Unutrašnja građa Zemlje

Jezgro je uglavnom sastavljeno od nikla i gvožđa, unutrašnji deo je u tečnom stanju, a spoljašnji u čvrstom

U jezgru su visoki pritisci i temperature

Omotač jezgra ima najveću površinu

Unutrašnji deo omotača jezgra je čvrstom,a spoljašnji deo u testastom stanju

Zemljina kora je površinski omotač Zemlje i deli se na kontinentalnu i okeansku koru

Kontinentalna kora je starija i deblja od okeanske kore

Debljina kontinentalne kore iznosi 20-80 km, a okeanske 5-10 km

Zemljinu koru čine stene različite po starosti i po postanku

Po načinu postanka stene se dele na :

1) magmatske stene

2) sedimentne stene

3) metamorfne stene

Magmatske stene nastaju hlađenjem i očvršćavanjem lave

Najpoznatije magmatske stene su granit i bazalt

Granit je najčešća dubinska magmatska stena, nastaje hlađenjem magme unutar Zemljine kore.

Bazalt je najčešća površinska magmatska stena, nastaje hlađenjem lave na površini Zemlje.

Granit

Bazalt

Sedimentne stene nastaju taloženjem materijala na dnu mora i jezera

Često se u prirodi mogu videti nataložene u slojevima

Najpoznatije sedimentne stene su krečnjak, peščar, glina, kreda

Sedimentni slojevi

Krečnjak

Peščar

Metamorfne stene nastaju preobražajem magmatskih i sedimentnih stena pod uticajem visokih temperatura i visokog pritiska

Najpoznatije metamorfne stene su mermer i gnajs.

Mermer nastaje kada se krečnjak izloži vrlo visokim temperaturama. Tada rastu novi kristali kalcita i grade kompaktnu stenu. Mermer ljudi zbog izgleda često brkaju sa kvarcitom.

Gnajs nastaje od granita.

Mermer

Kvarcit

Gnajs

Sve stene su sastavljene od minerala

Minerali pravilnog geometrijskog oblika nazivaju se kristali

Zemljina kora nije jedinstvena celina nego je sastavljena iz delova koji se zovu litosferne ploče

Litosferne ploče (obe slike)