6. In de "Krumme Elsaß"

De Elzas is een landstreek in het noord-oosten van Frankrijk en wordt begrensd door Lotharingen in het westen en de rivier de Rijn in het oosten. In het meest noordelijke deel, lag ooit een Duitse enclave, het graafschap Saarwerden, van oudsher ook wel de "Krumme Elsaß" genoemd, met als toenmalige hoofdstad Bockenheim (het huidige Sarre-Union).

Het gebied sloot aan bij de hedendaagse Duitse Bundesländer Saarland en de Rheinland-Pfalz en het maakte tot het einde van de 18e eeuw deel uit van het graafschap Nassau-Saarbrücken. Zie ook het kaartje aan het einde van deze pagina.           

Het vormde vele eeuwen het grensgebied tussen de Germaanse- en Romaanse cultuur, tussen het protestantisme en het katholicisme. Door politieke- en religieuze verschuivingen kwam het gebied in de afgelopen eeuwen afwisselend onder Frans, dan wel Duits gezag. 

Na de Franse revolutie kwam de regio onder Frans bestuur.  Bij de beëindiging van de Frans-Duitse oorlog van 1870 werd de Elzas een deel van het nieuwe Duitse keizerrijk. In 1918 - na de Eerste Wereldoorlog - werd het gebied weer door Frankrijk ingelijfd. Daarbij werd het Frans de verplichte voertaal, alhoewel de bevolking - met een overwegend Duitse cultuurhistorische achtergrond - nog lange tijd Duitse dialecten bleef spreken.

Ook de banden met het Saar- en Rheinland bleven ondanks de staatkundige scheiding bestaan. Veel familienamen en geografische aanduidingen in dit deel van de Elzas herinneren nog aan het Duitse verleden.

Het is in deze omgeving, dat nog enkele oude sporen zijn terug te vinden van Carl August Weimar (II), uit de tijd waarin het graafschap Nassau-Saarwerden in de volksmond de Krumme Elzaß werd genoemd. Hij was al op jonge leeftijd als landmeter actief in deze regio. Rond zijn 22e jaar wordt hij aangeduid als Land- of  Feldmesser.   Hij is geboren in 1706, of 1707.

Alhoewel er maar erg weinig bekend is over zijn afkomst, of geboorteplaats, is wel duidelijk dat Carl August een zeer gedegen (school-) opleiding heeft genoten. Afgezien van zijn mathematische- en geografische vaardigheden, benodigd voor zijn beroep, beheerste hij behalve zijn moedertaal Duits, ook Frans en Latijn. 

In geschreven bronnen verschijnt Carl Augusts' naam voor het eerst in 1731, op een lijst (zie hieronder, voorlaatste regel) van donateurs voor de bouw van een Lutherse school in Altweiler, Elzas:  Carl August Weimar, Landmeßer.    

Zijn vader - Johann Balthasar Weimar (I) - was luitenant in het leger van de Kurpfalz.  Diens andere zoon, Florentz Lotharius Weimar was ook werkzaam voor de overheid van de Kurpfalz, zodat dit voormalige Duitse vorstendom zeker als plaats van oorsprong van de familie Weimar in aanmerking komt. Ook in de zuidelijke Pfalz, dat grenst aan de Elzas, komt de naam Weimar regelmatig voor. 

 Carl August Weimar (II) is in, of rond 1736 getrouwd met  Johanna Dorothea Lamperti(n*)  (1715 - 1760), dochter van Johann Gustav Lamperti, de dominee van de Lutherse kerk in Diemeringen in de Elzas en Anna Maria Salome Weber(in). 

Johann Gustav Lamperti was afkomstig uit Reichenbach (Graafschap Sponheim) in de Rheinland-Pfalz, Duitsland.  Zijn vader, Johann Martin Lamperti was ook dominee, echter in Aßwiller in de Elzas.  Deze laatste kwam oorspronkelijk uit het plaatsje Bela in Hongarije.

*)  Op de oude Duitse akten worden de familienamen van vrouwen en meisjes steeds voorzien van het  suffix "in", zoals b.v. Lampertin, Weberin en Weimarin.

Na hun huwelijk (vermoedelijk in Diemeringen) hebben Carl August en Johanna Dorothea zich in Bouquenom (of Bockenheim, het huidige Sarre-Union) gevestigd, waar in 1737 hun eerste kind, Louisa Francisca ter wereld kwam.

Hun dochter werd helaas met een zwakke gezondheid geboren en overleed ruim 18 maanden later in Bouquenom op 28 september 1738. Kort hierna is Carl August met zijn vrouw vanuit de Elzas naar Ottweiler in het Saarland verhuisd (ca. 50 km. naar het noorden), waar hem een nieuwe opdracht wachtte.   

► naar pagina 7, __in- en om Ottweiler