ประดู่

ชื่อสามัญ : Burma Padauk, Indian Rosewood

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Pterocarpus indicus

วงศ์ : Fabaceae (วงศ์ถั่ว)

ชื่อเรียกในท้องถิ่น : ประดู่บ้าน, ประดู่ป่า, ประดู่แดง (บางพื้นที่)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

     ลำต้น : เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงประมาณ 15–25 เมตร ลำต้นตรง เปลือกต้นมีสีน้ำตาลเทา มีรอยแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ เมื่ออายุมาก เนื้อไม้มีสีเหลืองทองถึงน้ำตาลแดง แข็งแรง และมีลายไม้สวยงาม

     ใบ : เป็นใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงสลับ ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี ปลายแหลม โคนมน ใบมีสีเขียวเข้ม เป็นมันเงา เมื่อแก่จะร่วงหลุดหมดในฤดูแล้ง

     ดอก : ออกดอกเป็นช่อกระจุกตามกิ่งและปลายกิ่ง ดอกมีสีเหลืองสด มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ออกดอกในช่วงฤดูร้อน (มีนาคม-พฤษภาคม) โดยจะทิ้งใบก่อนออกดอก

     ผล : ผลเป็นฝักแบน รูปเกือบกลม มีปีกบาง ๆ รอบฝัก เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลและแข็ง มีเมล็ดภายใน 1-2 เมล็ด

ประโยชน์

     เนื้อไม้ ต้มกินแก้ไข้ เสมหะ เลือดกำเดาไหล ใบอ่อนใช้พอกแผลให้แห้งเร็ว แก้ผดผื่นคัน ยางไม้ แก้โรคท้องเสีย เนื้อไม้ประดู่นำไปใช้ในงานก่อสร้างทั้งภายในและภายนอกอาคาร เป็นไม้เนื้อแข็งที่มีความทนทานสูง เนื้อไม้มีสีสวยงาม สีแดงอมเหลืองถึงสีแดงอิฐเข้ม มีเส้นสีแก่กว่าสีพื้น เสี้ยนสนเป็นริ้วไสกบตบแต่งชักเงาได้ดี จากการเปรียบเทียมกับไม้สักที่ประเทศพม่าพบว่าไม้ประดู่มีความแข็งมากกว่าไม้สัก 2 เท่า และหนักกว่าร้อยละ 24 ค่าความแข็ง 925 กก. และมีความทนทานตามธรรมชาติ (การทดลองฝังดิน) เฉลี่ย 14 ปี ดังนั้นการใช้ไม้ประดู่ในการก่อสร้างจึงเป็นไปอย่างกว้างขวาง ตลอดจนการทำเฟอร์นิเจอร์เครื่องมือเครื่องใช้ ส่วนไม้ขนาดเล็กใช้ทำไม้ปาร์เก้ ไม้ประสานแผ่นชิ้นไม้อัด แผ่นไม้ชุบซีเมนต์ได้ฟืนและถ่านไม้ประดู่ให้ความร้อน 5,022 และ 7,539 แคลอรี่ต่อกรัมตามลำดับ เปลือกไม้ประดู่ใช้ย้อมผ้าได้และให้น้ำฝาดสำหรับฟอกหนังแก่นให้สีดำคล้ำใช้ย้อมผ้า

     ประโยชน์ในเชิงอนุรักษ์ ประดู่เป็นไม้เรือนยอดกลมโต แข็งแรงจะช่วยป้องกันลมและคลุมดิน ให้ร่มเย็นชุ่มชื้นและรองรับน้ำฝนลดแรงปะทะหน้าดินน้อยลงประกอบกับระบบรากหยั่งลึกแผ่กว้าง เช่นเดียวกับเรือนยอด จะช่วยยึดดินไม้ให้พังทลายได้ง่ายและรากมีปมใหญ่ ช่วยตรึงไนโตรเจนในอากาศมาเก็บไว้ในรูปไนโตรเจนที่เป็นประโยชน์ได้อีกด้วย ใบหนาแน่นเมื่อร่วงหล่นผุพัง เพิ่มธาตุอาหารอินทรียวัตถุแก่ดินอย่างมาก

ความเป็นมงคล

     คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดปลูกต้นประดู่ไว้ประจำบ้านจะทำให้เกิดพลังแห่งความยิ่งใหญ่เพราะ ประดู่ คือ ความพร้อม ความร่วมมือ ร่วมใจสามัคคี มีพลังเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน นอกจากนี้ดอกของประดู่ยังมีลักษณะที่ระดมกันบานเต็มต้นดูลานตา ดังนั้นคนโบราณจึงได้เลือกเอาต้นประดู่เป็นไม้ประจำกอง กองทัพเรือ และคนไทยโบราณยังเชื่ออีกว่า ส่วนของแก่นไม้ยังใช้เป็นศิลปะการดนตรี ที่สำคัญของคนพื้นเมืองในสมัยโบราณอีกด้วย คือใช้ทำเป็นเครื่องเสียงพวกระนาด นั่นก็หมายถึง ความแข็งแกร่ง แข็งแรง

สถานที่พบในโรงเรียน

     บริเวณหน้าโรงอาหารติดกับลานจอดรถ โดมเอนกประสงค์ และสนามเด็กเล่นอนุบาล