พิษณุโลก

หลักการและเหตุผล

โครงการคลังความรู้ เพื่อการพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Thailand Soft Power Portal) เป็นโครงการที่สืบเนื่องมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 สอดรับกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) ภายใต้วิสัยทัศน์ “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน” และมุ่งเน้นในการพัฒนาประชาชนเป็นสำคัญ ในด้านที่ 3 ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพมนุษย์ วัตถุประสงค์ของโครงการเพื่อพัฒนาบุคลากรในสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ เก็บความรู้และข้อมูลต่าง ๆ ในชุมชน โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 โครงการคลังความรู้ เพื่อการพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Thailand Soft Power Portal) ดำเนินการตามนโยบายของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา (Any Where Any Time) โดยจัดทำชุดองค์ความรู้ชุมชนประจำจังหวัด เนื้อหาที่ดำเนินการเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้และกิจกรรมรักการอ่าน เกิดความภาคภูมิใจและสำนึกรักในสิ่งที่ชุมชนมี อาทิ ประวัติศาสตร์, ความเป็นมา, ประเพณี, วัฒนธรรม, สถานที่สำคัญ และภูมิปัญญาในชุมชน เป็นต้น ในการพัฒนาครั้งนี้ได้นำหลักการบางประการของ SLK (Self Learning Kit) มาใช้ในการดำเนินการในรูปแบบของ Text Book Plus และ Web Book เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถเข้าถึงเนื้อหาได้หลากหลายช่องทาง

สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดพิษณุโลก จึงได้ดำเนินการการพัฒนาและจัดทำชุดการเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self Learning Kit) ชุดนี้ ภายใต้โครงการคลังความรู้เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Thailand Soft Power Portal) ของสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดพิษณุโลก ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ความเป็นมา, ประเพณี, วัฒนธรรม, สถานที่สำคัญ และภูมิปัญญาในชุมชน ของจังหวัดพิษณุโลก ตามนโยบายของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา (Any Where Any Time)

สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดพิษณุโลก ขอขอบคุณผู้จัดทำจากศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอรวมถึงศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลและภาคีเครือข่าย ที่ได้ร่วมกันจัดทำชุดการเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-Learning Kit) ชุดนี้สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี สามารถนำไปสู่การพัฒนาสมรรถนะของกลุ่มเป้าหมายและเป็นประโยชน์แก่จัดการศึกษา การจัดทำข้อมูลชุมชน นำไปสู่การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัตถุประสงค์ของหลักสูตร

1. เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Thailand Soft Power Portal) ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์, ความเป็นมา, ประเพณี, วัฒนธรรม, สถานที่สำคัญ และภูมิปัญญาในชุมชน ของจังหวัดพิษณุโลก ตามนโยบายของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต

2. กลุ่มเป้าหมายสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา (Any Where Any Time) นำไปสู่การพัฒนาสมรรถนะของกลุ่มเป้าหมายและเป็นประโยชน์แก่จัดการศึกษา การจัดทำข้อมูลชุมชน นำไปสู่การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

กลุ่มเป้าหมาย

• ผู้เรียน สกร.

• ประชาชนทั่วไปที่ต้องการศึกษาเรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับจังหวัดพิษณุโลกด้วยตนเอง

จำนวนชั่วโมงและหน่วยกิต

จำนวน 40 ชั่วโมง (1 หน่วยกิต)

เนื้อหา

บริบทจังหวัดพิษณุโลก
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร
วัดจันทร์ตะวันตก
วัดนางพญา
พระราชวังจันทน์พระราชวังเมืองพิษณุโลก
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี
กษัตริย์ผู้กอบกู้เอกราช (สมเด็จพระนเรศวรมหาราช)
เพลินค้างคาวออกถ้ำ (บ้านมุง)
ทัศนศิลป์ ปั้น หล่อ (ทวี บูรณเขตต์)
ปราชญ์ชาวบ้าน ชาญ มั่นฤทธิ์
น้ำพริกเม็ดบัวปลาย่าง เชิดชูอาหารถิ่น
น้ำพริกเผากล้วยย่างรสถิ่น ผสมผสานภูมิปัญญา
หลามไก่ ไข่ป่าม เชิดชูอาหารถิ่น
เจ้าแม่กวนอิมหยกขาว แลนด์มาร์กศักดิ์สิทธิ์จังหวัดพิษณุโลก
โรงเจไซทีฮุกตึ๊ง ศาลเจ้าพ่อเห้งเจีย
ไททรงดำ
อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการ ความหลากหลายทางชีวภาพ
ลานหินปุ่ม ณ อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า
ลานหินแตก ณ อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า

สื่อประกอบบทเรียน

1. Text Book

2. Web Book

3. สื่อวีดิทัศน์

ขั้นตอนการเรียนรู้

การจัดการเรียนรู้ของหลักสูตรมีขั้นตอน ดังนี้

1. ดาวน์โหลดเอกสาร

2. ศึกษารายละเอียดของหลักสูตร

3. ปฏิบัติตามขั้นตอนการเรียนรู้ ดังนี้

3.1 ทำแบบประเมินตนเองก่อนเรียนเพื่อประเมินพื้นฐานความรู้

3.2 ศึกษาบทเรียนออนไลน์ บางบทเรียนจะมี Video Clip เนื้อหาและสื่อประกอบอื่น ๆ

3.3 ทำกิจกรรมตามหน่วยการเรียนรู้

3.4 ทำแบบประเมินตนเองหลังเรียน เพื่อประเมินพัฒนาการเรียนรู้

4. ทำแบบวัดผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้

การประเมินผลและการจบหลักสูตร

• สำหรับกลุ่มเป้าหมายการเรียนรู้ตลอดชีวิต ต้องได้รับเกียรติบัตร ในเรื่องที่ตนเองสนใจ

• สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการเทียบโอนหน่วยกิต ต้องได้รับคะแนนมากกว่าร้อยละ 50 ขึ้นไป

รูปพระพุทธชินราช

เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้าน

คู่เมือง นำมาเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัด

คำขวัญประจำจังหวัด

พระพุทธชินราชงามเลิศ

ถิ่นกำเนิดพระนเรศวร

สองฝั่งน่านล้วนเรือนแพ

หวานฉ่ำแท้กล้วยตาก

ถ้ำและน้ำตกหลากตระการตา

ธงประจำจังหวัดพิษณุโลก

พื้นสีม่วง มีตราจังหวัดเป็นสัญลักษณ์

ดอกไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก

นนทรี (ชื่อวิทยาศาสตร์: Peltophorum pterocarpum) เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ถั่ว ทรงพุ่มสูงได้ถึง 25 เมตร กึ่งผลัดใบ เรือนยอดรูปร่ม แผ่กว้าง ใบเป็นใบประกอบขนนกสองชั้นรูปไข่ ออกดอกเป็นช่อตั้งขนาดใหญ่ที่ปลายกิ่ง สีเหลือง มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ออกดอกในฤดูแล้งช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน

ต้นไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก

ต้นปีบ ปีบเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่มีความสูงประมาณ 10-20 เมตร ผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มทรงกระบอก กิ่งก้านมักจะย้อยลง เปลือกสีน้ำตาลแตกเป็นร่องลึกตามยาวลำต้นอย่างไม่เป็นระเบียบ ใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้น เรียงเวียน ช่อแขนงด้านข้างมี 3-5 คู่ ปลายคี่ เรียงตรงข้าม ใบย่อยแขนงละ 2-4 คู่ เรียงตรงข้าม ใบรูปไข่หรือรูปไข่แกมใบหอก กว้าง 2-3 ซม. ยาว 4-8 ซม. ปลายแหลม โคนใบมน ขอบใบหยักมนหรือเว้าเป็นคลื่นเล็กน้อย ดอกมีสีขาวหรือชมพู มีกลิ่นหอม ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกซ้อนตามปลายกิ่ง ช่อดอกขนาดใหญ่ ยาว 10-35 ซม. มีขน กลีบเลี้ยงมีขนาดเล็ก โคนติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายแยก 5 แฉก ปลายมนกว้างม้วนลง เป็นหลอดยาวปลาย 4 แฉก มี 1 กลีบที่ปลายเป็น 2 แฉก ดอกบานเต็มที่กว้าง 3.5-4 ซม. ผลแห้งแตก เป็นฝักแบนและตรง สีน้ำตาล หัวท้ายแหลม กว้าง 1.5-2.3 ซม. ยาว 25-30 ซม. เมล็ดแบนมีปีกบาง

สัตว์ประจำจังหวัดพิษณุโลก

ไก่ชนนเรศวร เป็นไก่ชนตามประวัติศาสตร์ซึ่งปรากฏอยู่ในพงศาวดาร เมื่อครั้งที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ทรงพำนักอยู่ในกรุงหงสาวดี ประเทศพม่า ทรงนำไก่เหลืองหางขาวไปจากเมืองพิษณุโลก เพื่อนำไปชนกับไก่ของพระมหาอุปราชา เป็นไก่ชนที่มีลักษณะพิเศษมีความเฉลียวฉลาดในการต่อสู้ จึงชนชนะ จนได้รับสมญานามว่า “เหลืองหางขาว ไก่เจ้าเลี้ยง” สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดพิษณุโลก ได้ศึกษาค้นคว้า และทำการส่งเสริมเผยแพร่ โดยจัดประกวดครั้งแรกเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2533 ในนามของ “ไก่ชนนเรศวร” และปี 2534 ได้จัดตั้งชมรมอนุรักษ์ไก่ชนนเรศวรขึ้นที่ ตำบลหัวรอ อำเภอเมืองพิษณุโลก โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดพิษณุโลก จนถึงปี 2542 ได้จัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์และพัฒนาไก่ชนนเรศวร ขึ้นทุกอำเภอ รวม 12 กลุ่มเพื่ออนุรักษ์และพัฒนาสายพันธุ์ให้คงอยู่เป็นสมบัติคู่ชาติตลอดไป

สุนัขพันธุ์บางแก้ว ต้นกำเนิดของสุนัขพันธุ์บางแก้ว อยู่ที่ วัดบางแก้ว ต.บางแก้ว อ.บางระกำ จ.พิษณุโลก สุนัขพันธุ์บางแก้ว เป็นสายเลือดผสมระหว่าง สุนัขพันธุ์ไทยพื้นบ้านกับสุนัขป่า เนื่องจากภูมิประเทศแถบ ต.บางแก้ว สมัยก่อนค่อนข้างมีลักษณะเป็นป่ามีต้นไม้หนาแน่น เป็นที่อาศัยของสุนัขจิ้งจอกและสุนัขไน หรือที่เรียกว่า หมาไน ทำให้เกิดผสมพันธุ์กันระหว่างสุนัขทั้ง 3 สายพันธุ์ จนในที่สุดก็ได้เป็น "สุนัขพันธุ์บางแก้ว" ที่มีลักษณะหลายสีเหมือนสุนัขบ้าน มีขนยาวสองชั้นเหมือนสุนัขป่า หูป้องไปข้างหน้าเหมือนจิ้งจอก ดุ รักถิ่นฐานเหมือนสุนัขบ้าน มีความกล้าหาญและสัญชาตญาณนักล่าเหมือนหมาใน

วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี และการละเล่นพื้นเมืองประจำจังหวัดพิษณุโลก

ประเพณีย่ำกองบอกเวลา

จะใช้ตีเวลา ณ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ปัจจุบันนี้ยังตีกลองบอกเวลาทุกวัน

ประเพณีแข่งเรือยาว
การแข่งเรือยาวเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัพิษณุโลก จะจัดงานแข่งเรือยาว หลังจากนำผ้าห่มองค์พระพุทธชินราชโดยประเพณีจัดขึ้นบริเวณแม่น้ำน่าน หน้าวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ

ประเพณีปักธงชัย
เป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวอำเภอนครไทย ในอดีตพ่อขุนบางกลางหาวใช้เป็นที่รวบรวมไพร่พลเพื่อขับไล่ขอมในการต่อสู้ครั้งนั้น ได้รับชัยชนะ จึงเอาผ้าคาดเอวผูกปลายไม้ปักไว้บนยอดเขาช้างล้วงเพื่อเป็นอนุสรณ์

เพลงประจำจังหวัดพิษณุโลก

พื้นที่ภูมิศาสตร์

จังหวัดพิษณุโลก

เป็นจังหวัดอยู่ในเขตภาคเหนือตอนล่าง ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 377 กิโลเมตรโดยทางรถยนต์ มีเนื้อที่ 10,815.8 ตารางกิโลเมตร (6,759,909 ไร่) หรือร้อยละ 6.4 ของพื้นที่ภาคเหนือ และร้อยละ 2.1 ของพื้นที่ทั้งประเทศ มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้

ทิศเหนือ ติดกับอำเภอน้ำปาด อำเภอพิชัย อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
ทิศใต้ ติดกับอำเภอเมือง อำเภอสามง่าม อำเภอวังทรายพูน อำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร
ทิศตะวันออก ติดกับอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย อำเภอเขาค้อ อำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์
ทิศตะวันตก ติดกับอำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร อำเภอคีรีมาศ อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย

อ้างอิงเพิ่มเติม
1. จังหวัดพิษณุโลก:https://www.phitsanulok.go.th/index1.html
2. สำนักงานพาณิชย์จังหวัด:https://phitsanulok.moc.go.th/th/page/item/index/id/25

Page updated

Report abuse