Zenbait gomendio arriskuak ekiditeko eta adin txikikoen Internetaren erabilera egokia sustatzeko

Komunikazioa

Oinarrizkoa da konfiantzazko giro bat sortzeko. Etengabeko komunikazio argia eta errespetuzkoa. Internetak dituen abantailak eta mehatxuak ezagutarazteko.

Ordenagailuaren kokapena

Adin txikikoen ordenadorea ez da egon behar gurasoen ikuspegitik kanpo, euren lehen esperientzietan gidatu ahal izateko eta konexio denborak kontrolatzeko. Edonola ere, euren intimitatea inbaditu barik!

Antibirusak

Bisurak, harrak, troianoak... ordenadorean sartu ez gaitzaten neurriak hartu behar ditugu. Igorle ezezagunen email mezuak ez zabaldu, webgune guztiez ez fidatu... Eta antibirus fidagarri bat instalatu; interneten badaude dohainik lortu daitezkeen batzuk.

Ikasi

Sarri askotan, nagusiek ezin diete lagundu euren seme-alabei, ez dakitelako nola edota ez dituztelako arriskuak ezagutzen. Informatuta egon, horren gaineko dokumentazioa -blogak, albisteak...- irakurriz. Gomendagarria da, bestalde, sare sozialen batean sartzea eta parte hartzea, nola funtzionatzen duen ikasteko.

Pribatutasuna irakatsi

Hasieratik argi utzi eta begin eta berriz azpimarratu Internet mundu guztiari "irekita" dagoela, bertan jartzen dugun informazioa mundu guztiak ikus dezakeela eta bertan betiko geratuko dela, potentzialki behintzat. Informatuta egon, eta sare sozialen pribatutasun-aukerak konfiguratzen lagundu. Euren datu eta irudi pertsonalak babestearen garrantzia ulertu behar dute.

Interneten dituen aukerak mugatzea, behintzat mugatzen saiatzea

Ez da erraza, ezta %100 fidagarria ere. Baina gauza batzuk probatu behar ditugu. Oso gomendagarria da ordenagailua erabiltzaile arrunt moduan erabiltzea, administratzaile pribilegiorik gabe. Horrela, programaren bat baimen barik instalatzeko aukera mugatzen da. Gainera, gurasoen kontrolerako aplikazioak instalatuz gero, ezingo dituzte desaktibatu. Sistema eragile batzuek euren kontrol tresnak dituzte, eta eduki desegokien aurrean iragazki gisa jarduten dute.

Errespetua irakatsi

Gure seme-alabek eurek ere delituak egin ditzakete Interneten, hala nola hirugarrenen komunikazioak atzematea edo beste erabiltzaile batzuk kalumniatzea. Oso garrantzitsua da gazteei argi lagatzea Internet ez dela bitarteko anonimo bat, eta legez kanpoko zerbait eginez gero, ondorioak izango dituela.

Webcam-a

Kamara kendu edo estali, eta bere erabilera ahalik eta gehien murriztu. Inoiz ez aktibatu, irudiak nork ikusi edo grabatu ditzakeen ziurtatu barik. Birusak eta aplikazio maltzurrak daude, gu konturatu barik webcametik irudiak harrapatu ditzatekenak.

Errebisatu

Internetaren erabilerak bere arrastoa uzten du ordenagailuan. Nabigazio historia errebisatu daiteke. Edozein modutan, adingabeak historiala nola ezabatzen den baldin badaki, edota nabigazio pribatua erabiltzen badu, jai dugu!

Laguntza

Gure seme-alabak arazo bat baldin badu Interneten eta ez badakigu nola konpondu, adituen laguntza bilatu behar dugu.