Ένα λουλούδι σε χερσότοπο, αυτό είναι η Έμιλυ. Ένα αγριολούλουδο που φυτρώνει και παλεύει με τον ήλιο, τη βροχή, τον άνεμο, χωρίς να νοιάζεται για την ομορφιά του, δίχως να φοβάται μαρασμό. Ένα λουλούδι αλλιώτικο, που ανοίγει τα πέταλά του στο φως των αστεριών και της σελήνης και τα κλείνει κάτω από τον καυτό ήλιο για να προστατευθεί. Κι έχει το λουλούδι αυτό μια τέτοια σπανιότητα που μαγεύει όποιον το ανακαλύψει.

Η Έμιλυ μέσα απ' τα ποιήματά της μου έμαθε πως μπορεί κανείς να είναι ευαίσθητος μαζί και δυνατός. Οικουμενικός και ταυτόχρονα τόσο προσωπικός. Μοναχικός αλλά και συμπάσχων. Άνθρωπος με βαθιά επίγνωση της παροδικότητάς του. Άνθρωπος που πανηγυρίζει την ανθρωπιά του γιατί αισθάνεται, γιατί νιώθει, κι ας πονά. Άνθρωπος που δεν μπορεί να ζήσει χωρίς ψυχική και φυσική ελευθερία.

Αναμφισβήτητα πρόκειται για την ποίηση μιας καλλιτεχνικής ιδιοφυίας που ανατράφηκε με αυτοδιδασκαλία, με έντονα πνευματικά και καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα, σε ένα περιβάλλον καλοπροαίρετης ανοχής του πατέρα της ο οποίος ενθάρρυνε στα παιδιά του την ανεξάρτητη σκέψη. [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης) 

Συνέχεια σε επόμενη σελίδα 

Δύο νουβέλες, «Το Άγνωστο Αριστούργημα» (Le Chef d' Oeuvre Inconnu, 1831) και «Πιερ Γκρασού» (Pierre Grassou, 1839), ενταγμένες στο μεγαλειώδες έργο «Ανθρώπινη Κωμωδία» του Ονορέ ντε Μπαλζάκ «διασταυρώνονται» στην έκδοση αυτή, με κεντρικό θέμα τους ζωγράφους και τη ζωγραφική. 

«Το Άγνωστο Αριστούργημα» είναι μια νουβέλα ύμνος στην ιδιοφυία του ζωγράφου που σαν μικρός θεός ανασυνθέτει τον κόσμο, τον αναμορφώνει, και συνεχώς επιδιώκει την τελειότητα στο έργο του. Το καλλιτεχνικό του δημιούργημα, παραμένοντας άγνωστο ακόμα (inconnu), είτε μη αναγνωρίσιμο ή και παρεξηγημένο (méconnu) από την κοινωνία, αντιπαραβάλλεται μόνο με τον έρωτα και φυσικάτον νικά. Ενσάρκωση ενός τέτοιου καλλιτέχνη είναι ο φανταστικός ζωγράφος Φρενχόφερ.

Στον αντίποδα του Φρενχόφερ, ο Μπαλζάκ δημιουργεί τον ζωγράφο Πιερ Γκρασού, έναν μέτριο ζωγράφο καβαλέτου, ο οποίος καταφέρνει μέσα από την απομίμηση γνωστών ζωγραφικών έργων, την προσαρμοστικότητά του στη ζήτηση της αγοράς, την αξιοποίηση κοινωνικών ευκαιριών και σχέσεων, να ανέλθει κοινωνικά ως πετυχημένος ζωγράφος.

Η νουβέλα «Πιερ Γκρασού»αποτελεί επιπλέονένα κείμενο-ντοκουμέντο για τους ιστορικούς της τέχνης, με αναφορές στην καλλιτεχνική ζωή του Παρισιού κατά την Παλινόρθωση και την Μοναρχία του Ιουλίου (1814-1830).

Οι δύο νουβέλες, τυπωμένες αντίστροφα στην έκδοση αυτή σαν ένδειξη της διαφορετικής αφετηρίας ανάπτυξης του κοινού τους θέματος, αλληλοσυμπληρώνονται σε προβληματισμό για την τέχνη και τον ρόλο της, το έργο τέχνης και τη φύση του καλλιτέχνη. Ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να απολαύσει για άλλη μια φορά το πλούσιο σε στοχασμό, γλαφυρό κείμενο του Μπαλζάκ και να αναλογιστεί πάνω σε ερωτήματα που εγείρονται για την τέχνη στην εποχή μας.

Συνέχεια σε επόμενη σελίδα.

Μετάφραση: Δέσποινα Λαλά Κριστ  & Βασιλική Σιαφάκα

Εικονογράφηση : Βασιλική Σιαφάκα

Επιμέλεια: Διώνη Δημητριάδου 

Στην δίγλωσση αυτή έκδοση παρουσιάζονται εκατό (100) ποιήματα της Έμιλυ Ντίκινσον, σύμφωνα με την αρίθμηση των ποιημάτων της στο βιβλίο με τον τίτλο The complete poems of Emily Dickinson, από την έκδοση του Thomas H. Johnson. Τα ποιήματα κατανέμονται σε πέντε θεματικές ενότητες με τίτλους: «Αυτονομία ψυχής — εσωτερική ζωή / Soul’s Autonomy — Inner Life» με συνολικά δεκαέξι (16) ποιήματα, «Αγάπη και Φιλία / Love and Friendship» με δεκαεννέα (19) ποιήματα, «Θνητότητα — Αθανασία / Mortality — Immortality» με είκοσι δύο (22) ποιήματα, «Θρησκεία και Πνευματικότητα / Religion and Spirituality» με δεκαπέντε (15) ποιήματα και «Φύση / Nature» με δεκαεννέα (19) ποιήματα. Μια τελευταία ενότητα με τίτλο «Οι δύο Έμιλυ /The two Emilies», αφιερωμένη στις ποιήτριες Έμιλυ Ντίκινσον και Έμιλυ Μπροντέ, κλείνει τη συλλογή αυτή με δεκαοκτώ (18) ποιήματα, εννέα (9) ποιήματα από κάθε ποιήτρια.

Η ποίηση της Ντίκινσον καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, αντανακλώντας έτσι την οξεία παρατηρητικότητά της για τη ζωή, τη φύση, τα συναισθήματα και την ανθρώπινη εμπειρία. Πολλά από τα ποιήματά της μάλιστα μπορούν να ενταχθούν σε περισσότερες από μία θεματικές. Ο αναγνώστης θα μπορέσει να διακρίνει ποιήματα που μπορούν να ενταχθούν σε πάνω από μία θεματικές ακόμα και στην έκδοση αυτή.

Στη θεματική ενότητα με τίτλο «Θνητότητα — Αθανασία» (Mortality — Immortality), η οποία και στο σύνολο των ποιημάτων της έχει εξέχουσα θέση, επιτρέπεται στον αναγνώστη να αντιληφθεί το πλήθος των προσεγγίσεων που η ποιήτρια επιχειρεί στο θέμα του θανάτου μέσα από τη διαφοροποίηση της πηγής άντλησης της έμπνευσής της, τον πόνο και την προσωπική εμπειρία της.

Στην τελευταία ενότητα της δίγλωσσης αυτής συλλογής με τίτλο «Οι δύο Έμιλυ» (The two Emilies) επιχειρούμε μια ποιητική “συνάντηση” των ποιητριών Έμιλυ Μπροντέ και Έμιλυ Ντίκινσον παρουσιάζοντας εννέα (9) ποιήματα από την καθεμία πάνω σε κοινά θέματα. Αν και οι δύο ποιήτριες δεν συναντήθηκαν ποτέ όσο ζούσαν, η Ντίκινσον γνώριζε το έργο των Μπροντέ και θαύμαζε την Έμιλυ Μπροντέ. Η ποιητική τους «συνομιλία» αναδεικνύει ενδιαφέρουσες μεταξύ τους διαφορές και ομοιότητες στην άντληση του κάθε θέματος, στην ανάπτυξή του, στη γλώσσα, στο ύφος και συνολικά στην εξέλιξη της ίδιας της τέχνης της Ποίησης του 19ου αιώνα, από τη Γηραιά Αλβιώνα στη Νέα Αγγλία.

(Απόσπασμα από την εισαγωγή της Δέσποινας Λαλά - Κριστ)