Home > The Project > Dr. Diane Fox
Embedded Files
Dr. Diane Fox
Disclaimer: The content, perspectives, and viewpoints expressed in this interview are solely those of the authors and participants and do not represent the official viewpoints or positions of the United States Institute of Peace (USIP) or Fulbright University Vietnam (FUV).
Dr. Diane Fox (PhD, anthropology) is an independent scholar. She's author of "Living with Agent Orange: Conversations in Postwar Viet Nam." Dr. Fox interviewed families and individuals living with its aftereffects across the northern, central, and southern regions of the country.
• Interviewed by Hai Van Le
• Transcribed by Justin Do
• Interviewed by Hai Van Le
• Transcribed by Justin Do
___________________
Transcript (English)
(start of transcript)
Dr Fox: Well, the first thing I have to say is that I am so delighted, so grateful, that there are younger people – you know, I am almost eighty and most of my friends are getting sick and dying and we, even those of us who are still at it do not have the energy that we once had. I am so delighted that there are younger people who are concerned with this and carrying on the work, and creating new work, not just carrying on old work. You have a new perspective, and I am just grateful, that’s the main thing to say.
Van: Thank you.
Dr Fox: I’m not quite sure what I can add to what’s already in the book in terms of how I did the work. Did you happen to know about a webinar that happened sometime this week [interview was 11/15] on Agent Orange that featured George Black, Susan H., John M, Jackie S.
Van: Is this the Remembering The Vietnam War: Tragedy Selections and the Unconventional Agents of Peace? Not sure if that is the one.
Dr Fox: Maybe, it was organized by John Mc., was a convener and Susan H. was the moderator.
Van: I know, yeah, we had a conversation with her.
Dr Fox: It was a great webinar if you don’t know it, I should pass on the link to you
Van: Yeah, that would be great, if that was recorded, we can also rewatch it sometime.
Dr Fox: Yeah, I wasn’t able to attend but I did see the recordings so I know it was recorded. I will make a note to myself to send that on to you. It was really well done, and Charles Bailey and Tim L. who worked with Senator Leahy of Vermont and after he passed away, continued to work with the senator there and on the issue of Agent Orange.
Van: Yeah, we talked to Susan H. on zoom, and I also met her at Washington D.C. during the annual dialogue at the US Institute Peace
Dr Fox: Andrew W.
Van: Yes, Andrew W., he is one of our mentors for the project. Another mentor we have is Dung, he has been working on Agent Orange for several years, I think he is a PhD candidate, he also introduced us to different other experts in the field like Charles B. We also talked to Paul C. from the Vietnamese Campaign for Responsibility for Agent Orange as well.
Dr Fox: He commented anyways, he came into the webinar with questions
Van: Oh yeah, Paul C.
Dr Fox: Dung, is where?
Van: I think he is in Singapore, if I’m not mistaken.
Dr Fox: Anyways, doesn’t matter really.
Van: He is the research officer of the Vietnam Studies Program at the ….
Dr Fox: Oh, haha, I don’t know the Singapore people at all
Van: So, what will be best – I think the focus is that we want to learn about your perspectives about the efforts of the US but also the NGOs and International Organizations on addressing the consequences of Agent Orange. The more I talk to the experts of Agent Orange, and the founders and officers of different organizations that working on the legacies of the war, is that I realize that all of them are getting old, and their (inaudible) is how to encourage the young people to be at the forefront of this effort.
Dr Fox: Yes.
Van: We really want to, how we can connect to and raise the awareness, it’s really tough, like for example, the program that we are apart of, the majority of us are Vietnamese. And we want to have more international friends to join us, to work with us on this subject, and we want to really, how we can bridge the gap.
Dr Fox: Yeah, and does the USIP program recruit younger Americans at all?
Van: Yeah, we do have younger Americans. Usually, it’s people who are interested like, you know like their major are history and then they do Vietnam history or like Vietnam War history. We have like 40 people, over half are Vietnamese.
Dr Fox: What can I tell you, I’m not sure.
Van: So lets say, what are your thoughts on the efforts of NGOs and International Organizations working to address the consequences of Agent Orange, and can you see the difference from the early years after the war, and then more recent years.
Dr Fox: Oh, yeah. Huge difference, and the whole issue was raised first through the NGOs. When I was first working on this in Vietnam, the United States would not say the word “Agent Orange.” At the time of reconciliation, between Vietnam and the United States, one of the preconditions set by the United States that Agent Orange not be mentioned, and I remember it was a March, and I don’t remember what year, but we were in a meeting in Hanoi, and Charles, who was there, I’m not sure who else was there, but a group, either 20-30 people, and the ambassadors said the word “Agent Orange” and we both looked at each other and said, “Is that right? Did we just hear what we thought we heard?” And it was a big breakthrough, and it was driven by grassroot Organizations and the scientists that had done the work, that made it impossible to ignore. On the webinar, in maybe Charles has said this to you in person, but on the webinar he talked about (inaudible) getting an award in Indonesia, and her response was, I don’t want to misquote, but his point was that, yes there is a humanitarian side, but there is also the side of right, of needing, wanting the Americans to recognize what they have done, what they did in Vietnam, take responsibility for it, and have it be a matter of responsibility, not just humanitarian action. That strikes me as the next step, if that can be encouraged and brought to pass, yeah. But the Red Cross, the Vietnamese Red Cross, the International Red Cross, and then the building of VAVA and other organizations, it did start through humanitarian approach and appeal.
Van: Okay, thank you so much, and I think you also mentioned Dr. Wendy (inaudible), first doctors to mention connection between Agent Orange and some disabilities and birth defects in the children. I think it was be pretty reasonable, to connect with her afterwards to learn about the associated disabilities and health related issues as well. So back to the story just talked about, the young generation, so as I mentioned, I’ve had conversations with American friends here in America and I realized that not many of them are aware of Agent Orange, so how do you think that we can, and how we should educate the younger generations about the impact of Agent Orange.
Dr Fox: Yeah, I can tell you my own experience, but it in a way that I think you are the ones who know that better than I do. But my own experience, I’ve taught in a couple places, I lived in Vietnam first and the questions of Agent Orange came from living there, not from being a student, but then I went back to school because I thought I wanted to be able to speak in a more authoritative voice than just “I’ve been there and here’s what I think.” I wound up teaching a postdoc at the Hamilton College in New York, and then I wound up teaching in the college of the holy cross in Massachusetts. Opposite of you, my own PhD I got at age 62, so I was already quite old, but the classes that I would teach, and I did teach a couple of classes just specifically on Agent Orange, another class on the legacies of war, which included Agent War, it was a seminar, so the students could pick what they wanted to study, and some of them were interested in what happened in Iraq, but some were interested in Vietnam. They were just shocked by learning what their government had done, I just remember again and again the no, my government didn’t do this, really?, kind of response of the younger people. Others remembered from their own families that there were times when aunt and uncle wouldn’t speak to the rest of the family or they would trying to make sense of the conflicts within their own families that they had learned. And others had uncles, grandparents, relatives, who were affected by Agent Orange, and they were trying to make sense of what had happened to their family members. Have you had contact with her at all? (Heather). I can tell you a little about her: she was the daughter of an American veteran who was affected by Agent Orange, she was born without one leg, she was many figures missing, various things, and she has been working with young people. She would be the, to my mind, be a great contact to have.
Van: Yes, I think Susan mentioned her in one of our conversations, and she also recommended me to reach out to her, yeah.
Dr. Fox: Yeah, she headed a group of children of Agent Orange veterans, Americans, for a while. It sounded like, from the webinar, that that group no longer exists, but she must have contact still with several people that would be a good match for your group.
Van: Yeah, so we also learned that like since it’s been so many decades since the war and its usually like, those who learn about the Vietnam War and Agent Orange or unexploded ordnances or any other social or economical impacts of the war are usually people whose grandparents were involved in the war, serving in Vietnam at the time. But since I, would say perhaps in the next few decades, when the generation of the veterans are gone, there’s no longer that kind of connection and as I’ve talked to some like history teachers, I realized that the curriculum of history that American students have access to, they don’t really mention the war in great details, it’s through personal efforts and curiosity that allow students to learn about the war. We’ve talked about this, and it’s a big challenge for us to like make the subject more popular among the younger generation, and that’s why I really, really like the idea of hosting study abroad trips to Vietnam. There are so many study abroad programs that, that are like vacation for students, and students go on that program and then they enjoy themselves, they take credits, but still it’s like much lighter course for them. I’m not sure but I feel like Vietnam would be such an ideal destination for study abroad programs given that, we just recently open a new museum for the legacy of war in Hanoi, and I know there is another museum for remnants of war in Ho Chi Minh City. And recently we open a new one in Hanoi, and it’s so popular, and I just think that it would be great for my American friends to go to Vietnam and learn about the War and have a new perspective because they learn about the War through their grandparents or parents, but it would be also beneficial for them to learn about the war through the lenses Vietnamese civilians and the descendants.
Dr. Fox: Yes, at one point I was working with Susan H. on the war legacies project, and we talked and explored a little bit but we didn’t follow up on a museum here in the United States on war legacies. That would be another, you know for people who couldn’t go to Vietnam.
Van: Yeah, I think when I was at the annual dialogue there was actually people from one of the Smithsonian museums in Washington D.C., the national museum of history, and they did have an exhibition of Vietnam War, and their architecture and design of that museum was actually invited over to Vietnam to build a new exhibition in the museum in Ho Chi Minh City, so that is a new exhibition that has interactive, educational facilities for people to just learn about the war but in a more interactive way. So I think that is some efforts between both countries to make the war more attractive to the younger generation, which I think is such a great idea and I think we have time for a couple more questions. I would like to ask, so like, what is the most memorable experience that you had when you were in Vietnam and you know writing up the book?
Dr. Fox: I don’t know if I could say one most memorable, certainly the stories that people told me still are very, very strongly entrenched in my heart. If I had to choose one, there was, Mrs. Hoang, whose story I told in the conclusion, we were similar in many ways, in age, children being born in the same time, hers were born while she was fighting in the forest, in the jungle, mine were born in a hospital in Los Angeles, you know, so there are similarities and contrasts that highlight, I don’t know if I could pick a most memorable.
Van: Maybe the inspiration, the experience that inspired you to write the book. I know it’s because you had been living in Vietnam, but what really struck to you at the point that made you like “hey, I need to document this.”
Dr Fox: There is a doctor who was based in Hue, and I know that (inaudible) live now in Hanoi and Ho Chi Minh City, his daughter is now in Ho Chi Minh City, and he is getting older too, but I was leading a study abroad in Hue and I went to see him and he showed me pictures, he was working in Quang Ngai, and he was interviewing something like 600 families in the area. At the time, people knew less about, there was so much argue about well is this Agent Orange or something else, but his take was, you know, I guess there’s a buddhist sutra, if you see your brother with an arrow in his eye, you don’t stop to argue where the arrow came from, you get the arrow out of his eye. And Dr. Nguyen’s approach was that you see people suffering, you don’t stop to argue why they are suffering, you reach out and help them. At the time, American veterans were just barely finally being heard when American veterans first claimed Agent Orange was a cause, they were sent to the psychiatric war because the veterans administration did not believe them. Finally, through science and political engagement, the American veterans were compensated and some of them started saying yes, we were here for a year, what about the Vietnamese who were there for 10 years, who were there for the duration of the Spring, for the War, and what about the Vietnamese who were there as women carrying children and nursing children. What about them? So both Doctor Nguyen and the work of American veterans moved me. Particularly, Dr. Nguyen took me out to meet some families, and I was totally unable to speak after meeting those families. I just kind of spluttered to him, “whose helping?” And he said nobody, and I said what about the pagoda? No. What about the church? No. What about the party? No. And that sort of made me want to say listen to these people, here are these people, that I suppose was the pivotal movement, could be one of the pivotal moments. There is a lot, goes into it.
Van: I just wanted to share also that when I went to the annual dialogue and learn about different projects that the daughters and sons of US veterans who were, and there was one project, two sided projects, it was founded by an American lady whose father fought and died in Vietnam. And then she, it was heartbreaking for everyone in the family but she that as an inspiration to organize to have that organization and then connect with her counterparts in Vietnam, the sons and the daughters of Vietnamese soldiers who died in the War as well. When she shared about those stories, that’s such an amazing work and I talked to you, I talked to Susan, to Paul, it’s just amazing to learn about the efforts and how you got the inspiration to work on it because, it’s a (inaudible) commitment and its from the heart that you know motivated you to work.
Dr. Fox: Yes, but I think meeting the families, how could you turn your back on those families?
Van: Yes, learn about the experiences of the families of the children, the wives, the daughters, I think its what motivated us to work on this.
Dr. Fox: Yes, I should ask you the same question. So I was there, well you were there, you were living there. Did you know people? Did that motivate you? What did motivate you?
Van: My grandmother almost lost my mom because she was pregnant with my mom, and then she learned the news that her younger brother died in one of the battles in Quang Tri. She almost lost my mom, in the 1974, and my grandfather also served during the war but luckily, he was okay, he was fine. He could return home, but my mom and my uncle, during their childhood, they were without the support and the care of my grandfather but they were able to survive. So I think I learn about the War through the stories of my grandfather, but also like my grandma, who were supporting the socialist through, I think there were like, so my grandma was a teacher back in 1970s, 1960s. She also participated in the War but not like in the battleground but through supporting in the backseats of the war, so I learned their stories. Also, from my father’s side, my grandfather who he died like two years ago, when he was alive, he also like talked about the stories of him, there are like pictures of the farmers are civilians who carried huge bags of rice and then dried food and they carried to the battleground as a way for the socialist to have means to live on. My grandfather, my paternal grandfather, participated on that (inaudible), and it’s really strenuous work, it’s long ride and people were like carrying heavy bags. So then, there’s like the stories from all of them really inspired me to learn about the War, but I also want to like, we learn about the War but didn’t really talk to people who were impacted by the War directly, Agent Orange. Many of my friends have some kind of disabilities but because of different reasons, one of them would be Agent Orange but I think only, there is a village for the daughters and sons of Vietnamese soldiers who had exposure to Agent Orange, but the village is based in Hanoi. So I didn’t have a chance to visit, but one of my colleagues in the project he had an opportunity to go to Vietnam and talk to the kids at the village and people there, and I think that’s also one of the motivations that group us together, and that’s why we (inaudible). And I also think that most, I learned that the USAID and other organizations put more efforts to subjects like UXO, but I think there should be more, like better, attention on subjects like Agent Orange because it’s very long term. Like for unexploded ordinances, I think it’s getting much and much better now in that in hopefully, some point in the future, there will be no ordinance left in Vietnam, but Agent Orange I’m not sure because the chemical, really don’t know how long it will stay and the impacts are very long term now and hopefully that will be more researched and more scientific research on how to have the victims of Agent Orange. Since it’s a long term impact, I think that’s why we wanted to direct more investment, more support of international organizations, NGOs, to address the consequences.
Dr. Fox: Yeah, wonderful, wonderful.
Van: So, I think one last question is, is there anything you would like to highlight cause we are going to summarize all of the conversations with experts including you and then everyone else, and we want to make it live on the website as the detailed narrative, and insights on the subject of Agent Orange, so we wanted to quote something, like something you want to highlight, deliver to the generation, or any kind of visitors to the website that we have.
Dr. Fox: What I often do, and this is not appropriate for the website or the short term, but what I like to do is to simply read a story, one of the many stories from my book. The people who I spoke with asked me to share their stories, and I would really like to do. But that’s a long, long, that’s a ten minute long thing, not a…
Van: I think I saw one of those videos on youtube, haha.
Dr. Fox: Really? I didn’t know anything was on youtube.
Van: Yeah, because I searched your name, because usually when people mention you, I had to look it up to find your email first, so I look up on google and I saw you work at Hamilton college and then College of the Holy Cross, and on the page of the College of the Holy Cross, they had Agent Orange 101 but they had all the facts about Agent Orange, and some materials from your classes were also posted online. My friend got your email, because I had been looking for your email for such a long time, and C. mentioned you but I had some delays in conversation with him so it took, not until my friend found your email that I had a chance to reach otu to you, so yeah I searched on google and youtube to try to find your contact information.
Dr. Fox: That’s interesting that there’s Agent Orange 101, I’m going to look that up and see what that is, yeah.
Van: Yeah, it’s on the College of Holy Cross which was helpful, they had a few other materials on the subject as well.
Dr. Fox: Good, yeah, great, yeah. And are you, you are UW yourself?
Van: So I am taking a gap year from UW, but yes, I am affiliated with the US, I am a student.
Dr. Fox: Okay, and a graduate student, yes?
Van: Yes, I am.
Dr. Fox: In history, or what?
Van: That’s a good question. So I’m not in the field, I am an applied math student and I study subjects like healthcare and finance.
Dr. Fox: Oh right, wow, hm.
Van: And it’s not related to my study, but I really like the opportunity to do something on this subject.
Dr. Fox: Applied health care is certainly related, no?
Van: Yeah, yes definitely. Half of my family are working in the field of medicine.
Dr Fox: Ah.
Van: So, and half of them are teachers, my grandma is also a teacher, and my dad and brother are doctors. So I love you know like, teachers and doctors, their purpose is to help other people so I also wanted to study to help other people.
Dr. Fox: Wonderful, wonderful. I’m so delighted to learn about you and your group and yes, I would love to go to the, is it a ceremony, a conclusion. It is a closing ceremony, if you happen to be in Vietnam and would be at Fulbright University in Ho Chi Minh City, but for us who are based in the US, it will be on December 3rd, yeah December 3rd, oh actually December 5th. And since you are based in Oregon right now, correct?
Dr. Fox: No, I’m in California right now.
Van: Oh, it’s still part of Pacific time. So it should be from 5-7 PM.
Dr. Fox: Great, oh good. Should I contact or Andrew, or will you send me the link, or what.
Van: I will send you the link, yeah.
Dr. Fox: Great.
Van: Thank you so much, and I know the cohort, the program is only 6 months long but I hope that we can stay on for a longer time, and we can continue the project, perhaps next year we can have something else, maybe we can figure out a better way to raise awareness on this subject, not just through website but maybe we can collaborate with different organizations to host trips to Vietnam, and yeah.
Dr. Fox: I remember when I was at UW it was pretty easy to organize, I don’t know if you know the name (inaudible), but he was a film director and he came to the US he has one film on Agent Orange called Story From the Corner of a Park is the English language translation, and it was easy to organize up and down the west coast. Colleges would welcome him to show his film and talk and there were quite a few students who would come to those so that’s another idea, you speak.., I don’t know anyway.
Van: Yeah.
Dr. Fox: Colleges, were pretty receptive to having people talk and with all of the horrible legacies of the ongoing wars these days, there are the time and with the 50 year of anniversary from the end of the war, there is the tie in next year.
Van: Next year, yeah.
Dr. Fox: There is easy tie in there, to raise awareness. Yeah, I wish all of the luck and, you know, my own contribution I think is simply reading the stories, telling the stories of people, so if that’s ever useful, I’m glad to do it. If there is any way i can support you, I am very glad to do it.
Van: Thank you so much, and I will follow up with the invite with the closing ceremony.
Dr. Fox: Great, great, all good luck, all blessings.
Van: I hope you have a good night, bye bye.
Dr. Fox: Bye bye.
(end of transcript)
Dr Fox: Well, the first thing I have to say is that I am so delighted, so grateful, that there are younger people – you know, I am almost eighty and most of my friends are getting sick and dying and we, even those of us who are still at it do not have the energy that we once had. I am so delighted that there are younger people who are concerned with this and carrying on the work, and creating new work, not just carrying on old work. You have a new perspective, and I am just grateful, that’s the main thing to say.
Van: Thank you.
Dr Fox: I’m not quite sure what I can add to what’s already in the book in terms of how I did the work. Did you happen to know about a webinar that happened sometime this week [interview was 11/15] on Agent Orange that featured George Black, Susan H., John M, Jackie S.
Van: Is this the Remembering The Vietnam War: Tragedy Selections and the Unconventional Agents of Peace? Not sure if that is the one.
Dr Fox: Maybe, it was organized by John Mc., was a convener and Susan H. was the moderator.
Van: I know, yeah, we had a conversation with her.
Dr Fox: It was a great webinar if you don’t know it, I should pass on the link to you
Van: Yeah, that would be great, if that was recorded, we can also rewatch it sometime.
Dr Fox: Yeah, I wasn’t able to attend but I did see the recordings so I know it was recorded. I will make a note to myself to send that on to you. It was really well done, and Charles Bailey and Tim L. who worked with Senator Leahy of Vermont and after he passed away, continued to work with the senator there and on the issue of Agent Orange.
Van: Yeah, we talked to Susan H. on zoom, and I also met her at Washington D.C. during the annual dialogue at the US Institute Peace
Dr Fox: Andrew W.
Van: Yes, Andrew W., he is one of our mentors for the project. Another mentor we have is Dung, he has been working on Agent Orange for several years, I think he is a PhD candidate, he also introduced us to different other experts in the field like Charles B. We also talked to Paul C. from the Vietnamese Campaign for Responsibility for Agent Orange as well.
Dr Fox: He commented anyways, he came into the webinar with questions
Van: Oh yeah, Paul C.
Dr Fox: Dung, is where?
Van: I think he is in Singapore, if I’m not mistaken.
Dr Fox: Anyways, doesn’t matter really.
Van: He is the research officer of the Vietnam Studies Program at the ….
Dr Fox: Oh, haha, I don’t know the Singapore people at all
Van: So, what will be best – I think the focus is that we want to learn about your perspectives about the efforts of the US but also the NGOs and International Organizations on addressing the consequences of Agent Orange. The more I talk to the experts of Agent Orange, and the founders and officers of different organizations that working on the legacies of the war, is that I realize that all of them are getting old, and their (inaudible) is how to encourage the young people to be at the forefront of this effort.
Dr Fox: Yes.
Van: We really want to, how we can connect to and raise the awareness, it’s really tough, like for example, the program that we are apart of, the majority of us are Vietnamese. And we want to have more international friends to join us, to work with us on this subject, and we want to really, how we can bridge the gap.
Dr Fox: Yeah, and does the USIP program recruit younger Americans at all?
Van: Yeah, we do have younger Americans. Usually, it’s people who are interested like, you know like their major are history and then they do Vietnam history or like Vietnam War history. We have like 40 people, over half are Vietnamese.
Dr Fox: What can I tell you, I’m not sure.
Van: So lets say, what are your thoughts on the efforts of NGOs and International Organizations working to address the consequences of Agent Orange, and can you see the difference from the early years after the war, and then more recent years.
Dr Fox: Oh, yeah. Huge difference, and the whole issue was raised first through the NGOs. When I was first working on this in Vietnam, the United States would not say the word “Agent Orange.” At the time of reconciliation, between Vietnam and the United States, one of the preconditions set by the United States that Agent Orange not be mentioned, and I remember it was a March, and I don’t remember what year, but we were in a meeting in Hanoi, and Charles, who was there, I’m not sure who else was there, but a group, either 20-30 people, and the ambassadors said the word “Agent Orange” and we both looked at each other and said, “Is that right? Did we just hear what we thought we heard?” And it was a big breakthrough, and it was driven by grassroot Organizations and the scientists that had done the work, that made it impossible to ignore. On the webinar, in maybe Charles has said this to you in person, but on the webinar he talked about (inaudible) getting an award in Indonesia, and her response was, I don’t want to misquote, but his point was that, yes there is a humanitarian side, but there is also the side of right, of needing, wanting the Americans to recognize what they have done, what they did in Vietnam, take responsibility for it, and have it be a matter of responsibility, not just humanitarian action. That strikes me as the next step, if that can be encouraged and brought to pass, yeah. But the Red Cross, the Vietnamese Red Cross, the International Red Cross, and then the building of VAVA and other organizations, it did start through humanitarian approach and appeal.
Van: Okay, thank you so much, and I think you also mentioned Dr. Wendy (inaudible), first doctors to mention connection between Agent Orange and some disabilities and birth defects in the children. I think it was be pretty reasonable, to connect with her afterwards to learn about the associated disabilities and health related issues as well. So back to the story just talked about, the young generation, so as I mentioned, I’ve had conversations with American friends here in America and I realized that not many of them are aware of Agent Orange, so how do you think that we can, and how we should educate the younger generations about the impact of Agent Orange.
Dr Fox: Yeah, I can tell you my own experience, but it in a way that I think you are the ones who know that better than I do. But my own experience, I’ve taught in a couple places, I lived in Vietnam first and the questions of Agent Orange came from living there, not from being a student, but then I went back to school because I thought I wanted to be able to speak in a more authoritative voice than just “I’ve been there and here’s what I think.” I wound up teaching a postdoc at the Hamilton College in New York, and then I wound up teaching in the college of the holy cross in Massachusetts. Opposite of you, my own PhD I got at age 62, so I was already quite old, but the classes that I would teach, and I did teach a couple of classes just specifically on Agent Orange, another class on the legacies of war, which included Agent War, it was a seminar, so the students could pick what they wanted to study, and some of them were interested in what happened in Iraq, but some were interested in Vietnam. They were just shocked by learning what their government had done, I just remember again and again the no, my government didn’t do this, really?, kind of response of the younger people. Others remembered from their own families that there were times when aunt and uncle wouldn’t speak to the rest of the family or they would trying to make sense of the conflicts within their own families that they had learned. And others had uncles, grandparents, relatives, who were affected by Agent Orange, and they were trying to make sense of what had happened to their family members. Have you had contact with her at all? (Heather). I can tell you a little about her: she was the daughter of an American veteran who was affected by Agent Orange, she was born without one leg, she was many figures missing, various things, and she has been working with young people. She would be the, to my mind, be a great contact to have.
Van: Yes, I think Susan mentioned her in one of our conversations, and she also recommended me to reach out to her, yeah.
Dr. Fox: Yeah, she headed a group of children of Agent Orange veterans, Americans, for a while. It sounded like, from the webinar, that that group no longer exists, but she must have contact still with several people that would be a good match for your group.
Van: Yeah, so we also learned that like since it’s been so many decades since the war and its usually like, those who learn about the Vietnam War and Agent Orange or unexploded ordnances or any other social or economical impacts of the war are usually people whose grandparents were involved in the war, serving in Vietnam at the time. But since I, would say perhaps in the next few decades, when the generation of the veterans are gone, there’s no longer that kind of connection and as I’ve talked to some like history teachers, I realized that the curriculum of history that American students have access to, they don’t really mention the war in great details, it’s through personal efforts and curiosity that allow students to learn about the war. We’ve talked about this, and it’s a big challenge for us to like make the subject more popular among the younger generation, and that’s why I really, really like the idea of hosting study abroad trips to Vietnam. There are so many study abroad programs that, that are like vacation for students, and students go on that program and then they enjoy themselves, they take credits, but still it’s like much lighter course for them. I’m not sure but I feel like Vietnam would be such an ideal destination for study abroad programs given that, we just recently open a new museum for the legacy of war in Hanoi, and I know there is another museum for remnants of war in Ho Chi Minh City. And recently we open a new one in Hanoi, and it’s so popular, and I just think that it would be great for my American friends to go to Vietnam and learn about the War and have a new perspective because they learn about the War through their grandparents or parents, but it would be also beneficial for them to learn about the war through the lenses Vietnamese civilians and the descendants.
Dr. Fox: Yes, at one point I was working with Susan H. on the war legacies project, and we talked and explored a little bit but we didn’t follow up on a museum here in the United States on war legacies. That would be another, you know for people who couldn’t go to Vietnam.
Van: Yeah, I think when I was at the annual dialogue there was actually people from one of the Smithsonian museums in Washington D.C., the national museum of history, and they did have an exhibition of Vietnam War, and their architecture and design of that museum was actually invited over to Vietnam to build a new exhibition in the museum in Ho Chi Minh City, so that is a new exhibition that has interactive, educational facilities for people to just learn about the war but in a more interactive way. So I think that is some efforts between both countries to make the war more attractive to the younger generation, which I think is such a great idea and I think we have time for a couple more questions. I would like to ask, so like, what is the most memorable experience that you had when you were in Vietnam and you know writing up the book?
Dr. Fox: I don’t know if I could say one most memorable, certainly the stories that people told me still are very, very strongly entrenched in my heart. If I had to choose one, there was, Mrs. Hoang, whose story I told in the conclusion, we were similar in many ways, in age, children being born in the same time, hers were born while she was fighting in the forest, in the jungle, mine were born in a hospital in Los Angeles, you know, so there are similarities and contrasts that highlight, I don’t know if I could pick a most memorable.
Van: Maybe the inspiration, the experience that inspired you to write the book. I know it’s because you had been living in Vietnam, but what really struck to you at the point that made you like “hey, I need to document this.”
Dr Fox: There is a doctor who was based in Hue, and I know that (inaudible) live now in Hanoi and Ho Chi Minh City, his daughter is now in Ho Chi Minh City, and he is getting older too, but I was leading a study abroad in Hue and I went to see him and he showed me pictures, he was working in Quang Ngai, and he was interviewing something like 600 families in the area. At the time, people knew less about, there was so much argue about well is this Agent Orange or something else, but his take was, you know, I guess there’s a buddhist sutra, if you see your brother with an arrow in his eye, you don’t stop to argue where the arrow came from, you get the arrow out of his eye. And Dr. Nguyen’s approach was that you see people suffering, you don’t stop to argue why they are suffering, you reach out and help them. At the time, American veterans were just barely finally being heard when American veterans first claimed Agent Orange was a cause, they were sent to the psychiatric war because the veterans administration did not believe them. Finally, through science and political engagement, the American veterans were compensated and some of them started saying yes, we were here for a year, what about the Vietnamese who were there for 10 years, who were there for the duration of the Spring, for the War, and what about the Vietnamese who were there as women carrying children and nursing children. What about them? So both Doctor Nguyen and the work of American veterans moved me. Particularly, Dr. Nguyen took me out to meet some families, and I was totally unable to speak after meeting those families. I just kind of spluttered to him, “whose helping?” And he said nobody, and I said what about the pagoda? No. What about the church? No. What about the party? No. And that sort of made me want to say listen to these people, here are these people, that I suppose was the pivotal movement, could be one of the pivotal moments. There is a lot, goes into it.
Van: I just wanted to share also that when I went to the annual dialogue and learn about different projects that the daughters and sons of US veterans who were, and there was one project, two sided projects, it was founded by an American lady whose father fought and died in Vietnam. And then she, it was heartbreaking for everyone in the family but she that as an inspiration to organize to have that organization and then connect with her counterparts in Vietnam, the sons and the daughters of Vietnamese soldiers who died in the War as well. When she shared about those stories, that’s such an amazing work and I talked to you, I talked to Susan, to Paul, it’s just amazing to learn about the efforts and how you got the inspiration to work on it because, it’s a (inaudible) commitment and its from the heart that you know motivated you to work.
Dr. Fox: Yes, but I think meeting the families, how could you turn your back on those families?
Van: Yes, learn about the experiences of the families of the children, the wives, the daughters, I think its what motivated us to work on this.
Dr. Fox: Yes, I should ask you the same question. So I was there, well you were there, you were living there. Did you know people? Did that motivate you? What did motivate you?
Van: My grandmother almost lost my mom because she was pregnant with my mom, and then she learned the news that her younger brother died in one of the battles in Quang Tri. She almost lost my mom, in the 1974, and my grandfather also served during the war but luckily, he was okay, he was fine. He could return home, but my mom and my uncle, during their childhood, they were without the support and the care of my grandfather but they were able to survive. So I think I learn about the War through the stories of my grandfather, but also like my grandma, who were supporting the socialist through, I think there were like, so my grandma was a teacher back in 1970s, 1960s. She also participated in the War but not like in the battleground but through supporting in the backseats of the war, so I learned their stories. Also, from my father’s side, my grandfather who he died like two years ago, when he was alive, he also like talked about the stories of him, there are like pictures of the farmers are civilians who carried huge bags of rice and then dried food and they carried to the battleground as a way for the socialist to have means to live on. My grandfather, my paternal grandfather, participated on that (inaudible), and it’s really strenuous work, it’s long ride and people were like carrying heavy bags. So then, there’s like the stories from all of them really inspired me to learn about the War, but I also want to like, we learn about the War but didn’t really talk to people who were impacted by the War directly, Agent Orange. Many of my friends have some kind of disabilities but because of different reasons, one of them would be Agent Orange but I think only, there is a village for the daughters and sons of Vietnamese soldiers who had exposure to Agent Orange, but the village is based in Hanoi. So I didn’t have a chance to visit, but one of my colleagues in the project he had an opportunity to go to Vietnam and talk to the kids at the village and people there, and I think that’s also one of the motivations that group us together, and that’s why we (inaudible). And I also think that most, I learned that the USAID and other organizations put more efforts to subjects like UXO, but I think there should be more, like better, attention on subjects like Agent Orange because it’s very long term. Like for unexploded ordinances, I think it’s getting much and much better now in that in hopefully, some point in the future, there will be no ordinance left in Vietnam, but Agent Orange I’m not sure because the chemical, really don’t know how long it will stay and the impacts are very long term now and hopefully that will be more researched and more scientific research on how to have the victims of Agent Orange. Since it’s a long term impact, I think that’s why we wanted to direct more investment, more support of international organizations, NGOs, to address the consequences.
Dr. Fox: Yeah, wonderful, wonderful.
Van: So, I think one last question is, is there anything you would like to highlight cause we are going to summarize all of the conversations with experts including you and then everyone else, and we want to make it live on the website as the detailed narrative, and insights on the subject of Agent Orange, so we wanted to quote something, like something you want to highlight, deliver to the generation, or any kind of visitors to the website that we have.
Dr. Fox: What I often do, and this is not appropriate for the website or the short term, but what I like to do is to simply read a story, one of the many stories from my book. The people who I spoke with asked me to share their stories, and I would really like to do. But that’s a long, long, that’s a ten minute long thing, not a…
Van: I think I saw one of those videos on youtube, haha.
Dr. Fox: Really? I didn’t know anything was on youtube.
Van: Yeah, because I searched your name, because usually when people mention you, I had to look it up to find your email first, so I look up on google and I saw you work at Hamilton college and then College of the Holy Cross, and on the page of the College of the Holy Cross, they had Agent Orange 101 but they had all the facts about Agent Orange, and some materials from your classes were also posted online. My friend got your email, because I had been looking for your email for such a long time, and C. mentioned you but I had some delays in conversation with him so it took, not until my friend found your email that I had a chance to reach otu to you, so yeah I searched on google and youtube to try to find your contact information.
Dr. Fox: That’s interesting that there’s Agent Orange 101, I’m going to look that up and see what that is, yeah.
Van: Yeah, it’s on the College of Holy Cross which was helpful, they had a few other materials on the subject as well.
Dr. Fox: Good, yeah, great, yeah. And are you, you are UW yourself?
Van: So I am taking a gap year from UW, but yes, I am affiliated with the US, I am a student.
Dr. Fox: Okay, and a graduate student, yes?
Van: Yes, I am.
Dr. Fox: In history, or what?
Van: That’s a good question. So I’m not in the field, I am an applied math student and I study subjects like healthcare and finance.
Dr. Fox: Oh right, wow, hm.
Van: And it’s not related to my study, but I really like the opportunity to do something on this subject.
Dr. Fox: Applied health care is certainly related, no?
Van: Yeah, yes definitely. Half of my family are working in the field of medicine.
Dr Fox: Ah.
Van: So, and half of them are teachers, my grandma is also a teacher, and my dad and brother are doctors. So I love you know like, teachers and doctors, their purpose is to help other people so I also wanted to study to help other people.
Dr. Fox: Wonderful, wonderful. I’m so delighted to learn about you and your group and yes, I would love to go to the, is it a ceremony, a conclusion. It is a closing ceremony, if you happen to be in Vietnam and would be at Fulbright University in Ho Chi Minh City, but for us who are based in the US, it will be on December 3rd, yeah December 3rd, oh actually December 5th. And since you are based in Oregon right now, correct?
Dr. Fox: No, I’m in California right now.
Van: Oh, it’s still part of Pacific time. So it should be from 5-7 PM.
Dr. Fox: Great, oh good. Should I contact or Andrew, or will you send me the link, or what.
Van: I will send you the link, yeah.
Dr. Fox: Great.
Van: Thank you so much, and I know the cohort, the program is only 6 months long but I hope that we can stay on for a longer time, and we can continue the project, perhaps next year we can have something else, maybe we can figure out a better way to raise awareness on this subject, not just through website but maybe we can collaborate with different organizations to host trips to Vietnam, and yeah.
Dr. Fox: I remember when I was at UW it was pretty easy to organize, I don’t know if you know the name (inaudible), but he was a film director and he came to the US he has one film on Agent Orange called Story From the Corner of a Park is the English language translation, and it was easy to organize up and down the west coast. Colleges would welcome him to show his film and talk and there were quite a few students who would come to those so that’s another idea, you speak.., I don’t know anyway.
Van: Yeah.
Dr. Fox: Colleges, were pretty receptive to having people talk and with all of the horrible legacies of the ongoing wars these days, there are the time and with the 50 year of anniversary from the end of the war, there is the tie in next year.
Van: Next year, yeah.
Dr. Fox: There is easy tie in there, to raise awareness. Yeah, I wish all of the luck and, you know, my own contribution I think is simply reading the stories, telling the stories of people, so if that’s ever useful, I’m glad to do it. If there is any way i can support you, I am very glad to do it.
Van: Thank you so much, and I will follow up with the invite with the closing ceremony.
Dr. Fox: Great, great, all good luck, all blessings.
Van: I hope you have a good night, bye bye.
Dr. Fox: Bye bye.
(end of transcript)
Bản Phiên Âm (tạm dịch sang Tiếng Việt)
(bắt đầu bản ghi chép)
Tiến sĩ Fox: Vâng, điều đầu tiên tôi phải nói là tôi rất vui mừng, rất biết ơn, vì có những người trẻ tuổi hơn – bạn biết đấy, tôi đã gần tám mươi tuổi và hầu hết bạn bè của tôi đều đang bị bệnh và chết và chúng tôi, ngay cả những người trong chúng tôi vẫn đang làm việc, cũng không còn năng lượng như trước nữa. Tôi rất vui mừng vì có những người trẻ tuổi quan tâm đến điều này và tiếp tục công việc, và tạo ra công việc mới, không chỉ tiếp tục công việc cũ. Bạn có một góc nhìn mới, và tôi rất biết ơn, đó là điều chính cần nói.
Van: Cảm ơn bạn.
Tiến sĩ Fox: Tôi không chắc chắn lắm về những gì tôi có thể bổ sung vào những gì đã có trong cuốn sách về cách tôi thực hiện công việc. Bạn có biết về một hội thảo trực tuyến diễn ra vào tuần này không [cuộc phỏng vấn diễn ra vào ngày 15/11] về Chất độc da cam có sự tham gia của George Black, Susan H., John M, Jackie S.
Van: Đây có phải là cuốn Remembering The Vietnam War: Tragedy Selections and the Unconventional Agents of Peace không? Không chắc đây có phải là cuốn đó không.
Tiến sĩ Fox: Có thể là do John Mc. tổ chức, là người triệu tập và Susan H. là người điều phối.
Van: Tôi biết, vâng, chúng tôi đã nói chuyện với cô ấy rồi.
Tiến sĩ Fox: Đây là một hội thảo trực tuyến tuyệt vời nếu bạn chưa biết, tôi nên chuyển liên kết cho bạn
Van: Vâng, tuyệt lắm, nếu ghi âm lại được thì chúng ta cũng có thể xem lại lúc nào đó.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tôi không thể tham dự nhưng tôi đã xem các bản ghi âm nên tôi biết nó đã được ghi âm. Tôi sẽ ghi chú lại để gửi cho bạn. Nó thực sự được thực hiện tốt, và Charles Bailey và Tim L., những người đã làm việc với Thượng nghị sĩ Leahy của Vermont và sau khi ông qua đời, vẫn tiếp tục làm việc với thượng nghị sĩ ở đó và về vấn đề Chất độc da cam.
Van: Vâng, chúng tôi đã nói chuyện với Susan H. trên zoom, và tôi cũng đã gặp cô ấy tại Washington DC trong cuộc đối thoại thường niên tại Viện Hòa bình Hoa Kỳ.
Tiến sĩ Fox: Andrew W.
Van: Vâng, Andrew W., anh ấy là một trong những người cố vấn của chúng tôi cho dự án này. Một người cố vấn khác của chúng tôi là Dung, anh ấy đã làm việc về Chất độc màu da cam trong nhiều năm, tôi nghĩ anh ấy là ứng viên tiến sĩ, anh ấy cũng giới thiệu chúng tôi với nhiều chuyên gia khác trong lĩnh vực này như Charles B. Chúng tôi cũng đã nói chuyện với Paul C. từ Chiến dịch vì trách nhiệm của người Việt Nam đối với Chất độc màu da cam.
Tiến sĩ Fox: Dù sao thì ông ấy cũng đã bình luận, ông ấy đã tham gia hội thảo trực tuyến với những câu hỏi
Van: Ồ đúng rồi, Paul C.
Tiến sĩ Fox: Dung ở đâu?
Van: Tôi nghĩ anh ấy đang ở Singapore, nếu tôi không nhầm.
Tiến sĩ Fox: Dù sao thì điều đó cũng không thực sự quan trọng.
Van: Anh ấy là cán bộ nghiên cứu của Chương trình Nghiên cứu Việt Nam tại ….
Tiến sĩ Fox: Ồ, haha, tôi không biết người dân Singapore chút nào
Van: Vậy thì, điều gì sẽ tốt nhất – Tôi nghĩ trọng tâm là chúng ta muốn tìm hiểu về quan điểm của ông về những nỗ lực của Hoa Kỳ cũng như các tổ chức phi chính phủ và tổ chức quốc tế trong việc giải quyết hậu quả của Chất độc màu da cam. Càng nói chuyện với các chuyên gia về Chất độc màu da cam, và những người sáng lập và cán bộ của các tổ chức khác nhau đang làm việc về di sản của chiến tranh, tôi càng nhận ra rằng tất cả họ đều đang già đi, và (không nghe rõ) là làm thế nào để khuyến khích những người trẻ tuổi đi đầu trong nỗ lực này.
Tiến sĩ Fox: Vâng.
Van: Chúng tôi thực sự muốn, làm thế nào chúng tôi có thể kết nối và nâng cao nhận thức, điều đó thực sự khó khăn, ví dụ như chương trình mà chúng tôi tham gia, phần lớn chúng tôi là người Việt Nam. Và chúng tôi muốn có nhiều bạn bè quốc tế tham gia cùng chúng tôi, làm việc với chúng tôi về chủ đề này, và chúng tôi thực sự muốn, làm thế nào chúng tôi có thể thu hẹp khoảng cách.
Tiến sĩ Fox: Vâng, vậy chương trình USIP có tuyển dụng những người Mỹ trẻ tuổi không?
Van: Vâng, chúng tôi có những người Mỹ trẻ tuổi. Thông thường, đó là những người quan tâm đến chuyên ngành của họ là lịch sử và sau đó họ học lịch sử Việt Nam hoặc lịch sử Chiến tranh Việt Nam. Chúng tôi có khoảng 40 người, hơn một nửa là người Việt Nam.
Tiến sĩ Fox: Tôi có thể nói gì với anh đây, tôi không chắc lắm.
Van: Vậy chúng ta hãy nói về suy nghĩ của anh về những nỗ lực của các tổ chức phi chính phủ và quốc tế đang nỗ lực giải quyết hậu quả của chất độc da cam và anh có thấy sự khác biệt giữa những năm đầu sau chiến tranh và những năm gần đây không?
Tiến sĩ Fox: Ồ, vâng. Sự khác biệt rất lớn, và toàn bộ vấn đề được nêu ra đầu tiên thông qua các tổ chức phi chính phủ. Khi tôi lần đầu tiên làm việc về vấn đề này ở Việt Nam, Hoa Kỳ không nói từ "Chất độc da cam". Vào thời điểm hòa giải, giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, một trong những điều kiện tiên quyết do Hoa Kỳ đặt ra là Chất độc da cam không được đề cập, và tôi nhớ đó là một tháng Ba, và tôi không nhớ năm nào, nhưng chúng tôi đã họp ở Hà Nội, và Charles, người đã ở đó, tôi không chắc còn ai khác ở đó, nhưng một nhóm, khoảng 20-30 người, và các đại sứ đã nói từ "Chất độc da cam" và cả hai chúng tôi nhìn nhau và nói, "Có đúng không? Chúng ta vừa nghe những gì chúng ta nghĩ mình đã nghe?" Và đó là một bước đột phá lớn, và nó được thúc đẩy bởi các Tổ chức cơ sở và các nhà khoa học đã thực hiện công việc, khiến nó không thể bị bỏ qua. Trên hội thảo trực tuyến, có lẽ Charles đã nói điều này với bạn trực tiếp, nhưng trên hội thảo, ông ấy đã nói về (không nghe rõ) việc nhận giải thưởng ở Indonesia, và phản hồi của bà ấy là, tôi không muốn trích dẫn sai, nhưng quan điểm của ông ấy là, đúng là có một khía cạnh nhân đạo, nhưng cũng có khía cạnh đúng đắn, cần thiết, muốn người Mỹ công nhận những gì họ đã làm, những gì họ đã làm ở Việt Nam, chịu trách nhiệm về điều đó, và coi đó là vấn đề trách nhiệm, không chỉ là hành động nhân đạo. Điều đó khiến tôi nghĩ đến bước tiếp theo, nếu điều đó có thể được khuyến khích và thực hiện, vâng. Nhưng Hội Chữ thập đỏ, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ Quốc tế, và sau đó là việc xây dựng VAVA và các tổ chức khác, nó đã bắt đầu thông qua cách tiếp cận và lời kêu gọi nhân đạo.
Van: Được rồi, cảm ơn bạn rất nhiều, và tôi nghĩ bạn cũng đã nhắc đến Tiến sĩ Wendy (không nghe rõ), những bác sĩ đầu tiên đề cập đến mối liên hệ giữa Chất độc da cam và một số khuyết tật và dị tật bẩm sinh ở trẻ em. Tôi nghĩ sẽ khá hợp lý khi kết nối với cô ấy sau đó để tìm hiểu về các khuyết tật liên quan và các vấn đề liên quan đến sức khỏe. Quay lại câu chuyện vừa nói, thế hệ trẻ, như tôi đã đề cập, tôi đã trò chuyện với những người bạn Mỹ ở đây tại Mỹ và tôi nhận ra rằng không nhiều người trong số họ biết về Chất độc da cam, vậy bạn nghĩ chúng ta có thể làm gì và chúng ta nên giáo dục thế hệ trẻ về tác động của Chất độc da cam như thế nào.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tôi có thể kể cho bạn nghe kinh nghiệm của riêng tôi, nhưng theo cách mà tôi nghĩ bạn là người hiểu rõ hơn tôi. Nhưng kinh nghiệm của riêng tôi, tôi đã giảng dạy ở một vài nơi, đầu tiên tôi sống ở Việt Nam và những câu hỏi về Chất độc màu da cam xuất phát từ cuộc sống ở đó, không phải từ khi còn là sinh viên, nhưng sau đó tôi quay lại trường học vì tôi nghĩ mình muốn có thể nói bằng giọng điệu có thẩm quyền hơn là chỉ nói "Tôi đã ở đó và đây là những gì tôi nghĩ". Cuối cùng tôi đã giảng dạy sau tiến sĩ tại Cao đẳng Hamilton ở New York, và sau đó tôi đã giảng dạy tại Cao đẳng Holy Cross ở Massachusetts. Ngược lại với bạn, tôi đã lấy bằng Tiến sĩ khi 62 tuổi, vì vậy tôi đã khá già, nhưng các lớp học mà tôi sẽ dạy, và tôi đã dạy một vài lớp chỉ cụ thể về Chất độc màu da cam, một lớp khác về di sản của chiến tranh, bao gồm cả Chiến tranh đặc vụ, đó là một hội thảo, vì vậy sinh viên có thể chọn những gì họ muốn học, và một số trong số họ quan tâm đến những gì đã xảy ra ở Iraq, nhưng một số lại quan tâm đến Việt Nam. Họ chỉ bị sốc khi biết những gì chính phủ của họ đã làm, tôi chỉ nhớ đi nhớ lại rằng không, chính phủ của tôi không làm điều này, thực sự sao?, kiểu phản ứng của những người trẻ tuổi. Những người khác nhớ lại từ chính gia đình của họ rằng có những lúc dì và chú không nói chuyện với những người còn lại trong gia đình hoặc họ sẽ cố gắng hiểu những xung đột trong chính gia đình họ mà họ đã biết. Và những người khác có chú, ông bà, họ hàng bị ảnh hưởng bởi Chất độc màu da cam, và họ đang cố gắng hiểu những gì đã xảy ra với các thành viên trong gia đình họ. Bạn đã liên lạc với cô ấy chưa? (Heather). Tôi có thể kể cho bạn một chút về cô ấy: cô ấy là con gái của một cựu chiến binh Mỹ bị ảnh hưởng bởi Chất độc màu da cam, cô ấy sinh ra đã mất một chân, cô ấy mất tích nhiều hình dạng, nhiều thứ khác nhau, và cô ấy đã làm việc với những người trẻ tuổi. Theo tôi, cô ấy sẽ là một người liên lạc tuyệt vời.
Van: Vâng, tôi nghĩ Susan đã nhắc đến cô ấy trong một cuộc trò chuyện của chúng tôi và cô ấy cũng khuyên tôi nên liên hệ với cô ấy.
Tiến sĩ Fox: Vâng, cô ấy đã từng đứng đầu một nhóm trẻ em là cựu chiến binh Chất độc màu da cam, người Mỹ, trong một thời gian. Nghe có vẻ như, từ hội thảo trên web, nhóm đó không còn tồn tại nữa, nhưng cô ấy hẳn vẫn còn liên lạc với một số người phù hợp với nhóm của bạn.
Van: Vâng, chúng tôi cũng học được rằng vì đã nhiều thập kỷ trôi qua kể từ khi chiến tranh kết thúc và thường thì những người tìm hiểu về Chiến tranh Việt Nam và Chất độc màu da cam hoặc bom mìn chưa nổ hoặc bất kỳ tác động xã hội hoặc kinh tế nào khác của chiến tranh thường là những người có ông bà đã tham gia chiến tranh, phục vụ tại Việt Nam vào thời điểm đó. Nhưng vì tôi, có lẽ trong vài thập kỷ tới, khi thế hệ cựu chiến binh đã qua đời, thì không còn mối liên hệ đó nữa và khi tôi nói chuyện với một số giáo viên dạy lịch sử, tôi nhận ra rằng chương trình giảng dạy lịch sử mà học sinh Mỹ được tiếp cận, họ không thực sự đề cập đến chiến tranh một cách chi tiết, mà thông qua những nỗ lực cá nhân và sự tò mò cho phép học sinh tìm hiểu về chiến tranh. Chúng tôi đã nói về điều này và đây là một thách thức lớn đối với chúng tôi để làm cho chủ đề này trở nên phổ biến hơn trong thế hệ trẻ, và đó là lý do tại sao tôi thực sự, thực sự thích ý tưởng tổ chức các chuyến đi du học đến Việt Nam. Có rất nhiều chương trình du học giống như kỳ nghỉ dành cho sinh viên, và sinh viên tham gia chương trình đó rồi họ tận hưởng, họ lấy tín chỉ, nhưng đó vẫn giống như một khóa học nhẹ nhàng hơn nhiều đối với họ. Tôi không chắc nhưng tôi cảm thấy Việt Nam sẽ là điểm đến lý tưởng cho các chương trình du học vì chúng tôi mới mở một bảo tàng mới về di sản chiến tranh ở Hà Nội, và tôi biết có một bảo tàng khác về tàn tích chiến tranh ở Thành phố Hồ Chí Minh. Và gần đây chúng tôi đã mở một bảo tàng mới ở Hà Nội, và nó rất nổi tiếng, và tôi chỉ nghĩ rằng sẽ thật tuyệt nếu những người bạn Mỹ của tôi đến Việt Nam và tìm hiểu về Chiến tranh và có một góc nhìn mới vì họ biết về Chiến tranh thông qua ông bà hoặc cha mẹ của họ, nhưng cũng sẽ có lợi cho họ khi tìm hiểu về chiến tranh thông qua lăng kính của thường dân Việt Nam và con cháu họ.
Tiến sĩ Fox: Vâng, có một thời điểm tôi làm việc với Susan H. về dự án di sản chiến tranh, và chúng tôi đã nói chuyện và khám phá một chút nhưng chúng tôi không theo dõi một bảo tàng ở Hoa Kỳ về di sản chiến tranh. Đó sẽ là một nơi khác, bạn biết đấy, dành cho những người không thể đến Việt Nam.
Van: Vâng, tôi nghĩ khi tôi tham gia cuộc đối thoại thường niên, thực ra có những người từ một trong những bảo tàng Smithsonian ở Washington DC, bảo tàng lịch sử quốc gia, và họ đã có một cuộc triển lãm về Chiến tranh Việt Nam, và kiến trúc và thiết kế của bảo tàng đó thực sự được mời đến Việt Nam để xây dựng một cuộc triển lãm mới tại bảo tàng ở Thành phố Hồ Chí Minh, vì vậy đó là một cuộc triển lãm mới có các cơ sở giáo dục tương tác để mọi người chỉ tìm hiểu về chiến tranh nhưng theo cách tương tác hơn. Vì vậy, tôi nghĩ đó là một số nỗ lực giữa cả hai quốc gia để làm cho cuộc chiến trở nên hấp dẫn hơn đối với thế hệ trẻ, mà tôi nghĩ là một ý tưởng tuyệt vời và tôi nghĩ chúng ta có thời gian cho một vài câu hỏi nữa. Tôi muốn hỏi, như vậy, trải nghiệm đáng nhớ nhất mà bạn có khi ở Việt Nam và bạn biết đấy, khi viết cuốn sách là gì?
Tiến sĩ Fox: Tôi không biết liệu tôi có thể nói ra một điều đáng nhớ nhất không, chắc chắn những câu chuyện mà mọi người kể cho tôi vẫn còn rất, rất in sâu trong tim tôi. Nếu tôi phải chọn một, thì đó là bà Hoang, câu chuyện của bà mà tôi đã kể trong phần kết luận, chúng tôi giống nhau ở nhiều điểm, về tuổi tác, trẻ em được sinh ra cùng thời điểm, con của bà được sinh ra khi bà đang chiến đấu trong rừng, trong rừng rậm, con của tôi được sinh ra trong một bệnh viện ở Los Angeles, bạn biết đấy, vì vậy có những điểm tương đồng và tương phản làm nổi bật, tôi không biết liệu tôi có thể chọn một điều đáng nhớ nhất không.
Van: Có lẽ là nguồn cảm hứng, trải nghiệm đã truyền cảm hứng cho bạn viết cuốn sách. Tôi biết là vì bạn đã từng sống ở Việt Nam, nhưng điều thực sự khiến bạn ấn tượng ở thời điểm đó khiến bạn nghĩ rằng "này, tôi cần ghi lại điều này".
Tiến sĩ Fox: Có một bác sĩ sống ở Huế, và tôi biết rằng (không nghe rõ) hiện sống ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, con gái ông hiện đang ở Thành phố Hồ Chí Minh, và ông cũng đang già đi, nhưng tôi đang dẫn đầu một nghiên cứu ở nước ngoài tại Huế và tôi đã đến thăm ông và ông đã cho tôi xem ảnh, ông đang làm việc ở Quảng Ngãi, và ông đã phỏng vấn khoảng 600 gia đình trong khu vực. Vào thời điểm đó, mọi người biết ít hơn, có rất nhiều tranh cãi về việc liệu đây có phải là Chất độc màu da cam hay thứ gì khác không, nhưng quan điểm của ông là, bạn biết đấy, tôi đoán có một câu kinh Phật, nếu bạn thấy anh trai mình bị mũi tên bắn vào mắt, bạn không dừng lại để tranh cãi mũi tên đó đến từ đâu, bạn lấy mũi tên ra khỏi mắt anh ta. Và cách tiếp cận của Tiến sĩ Nguyễn là khi bạn nhìn thấy mọi người đau khổ, bạn không dừng lại để tranh cãi tại sao họ đau khổ, bạn hãy vươn tay và giúp đỡ họ. Vào thời điểm đó, các cựu chiến binh Mỹ vừa mới được lắng nghe khi các cựu chiến binh Mỹ lần đầu tiên tuyên bố Chất độc màu da cam là nguyên nhân, họ đã bị đưa đến cuộc chiến tranh tâm thần vì chính quyền cựu chiến binh không tin họ. Cuối cùng, thông qua khoa học và sự tham gia chính trị, các cựu chiến binh Mỹ đã được đền bù và một số người trong số họ bắt đầu nói rằng có, chúng tôi đã ở đây trong một năm, còn những người Việt Nam đã ở đó trong 10 năm thì sao, những người đã ở đó trong suốt Mùa xuân, trong Chiến tranh thì sao, và những người Việt Nam đã ở đó với tư cách là phụ nữ mang thai và chăm sóc trẻ em thì sao. Còn họ thì sao? Vì vậy, cả Bác sĩ Nguyễn và công việc của các cựu chiến binh Mỹ đã làm tôi cảm động. Đặc biệt, Bác sĩ Nguyễn đã đưa tôi ra ngoài để gặp một số gia đình, và tôi hoàn toàn không thể nói gì sau khi gặp những gia đình đó. Tôi chỉ lắp bắp với ông ấy, "ai giúp đỡ?" Và ông ấy nói không có ai cả, và tôi nói về ngôi chùa thì sao? Không. Còn nhà thờ thì sao? Không. Còn đảng thì sao? Không. Và điều đó khiến tôi muốn nói hãy lắng nghe những người này, đây là những người này, tôi cho rằng đó là phong trào then chốt, có thể là một trong những khoảnh khắc then chốt. Có rất nhiều điều cần lưu ý.
Van: Tôi chỉ muốn chia sẻ rằng khi tôi tham dự cuộc đối thoại thường niên và tìm hiểu về các dự án khác nhau mà con gái và con trai của cựu chiến binh Hoa Kỳ, những người đã, và có một dự án, dự án hai mặt, được thành lập bởi một phụ nữ Mỹ có cha đã chiến đấu và hy sinh ở Việt Nam. Và sau đó, cô ấy, thật đau lòng cho mọi người trong gia đình nhưng cô ấy đã lấy đó làm nguồn cảm hứng để tổ chức thành lập tổ chức đó và sau đó kết nối với những người đồng cấp của cô ấy ở Việt Nam, những người con trai và con gái của những người lính Việt Nam cũng đã hy sinh trong Chiến tranh. Khi cô ấy chia sẻ về những câu chuyện đó, đó là một công việc tuyệt vời và tôi đã nói chuyện với bạn, tôi đã nói chuyện với Susan, với Paul, thật tuyệt vời khi tìm hiểu về những nỗ lực và cách bạn có được nguồn cảm hứng để làm việc vì đó là một cam kết (không nghe rõ) và chính từ trái tim mà bạn biết đã thúc đẩy bạn làm việc.
Tiến sĩ Fox: Vâng, nhưng tôi nghĩ khi gặp các gia đình, làm sao bạn có thể quay lưng lại với những gia đình đó?
Van: Vâng, tìm hiểu về những trải nghiệm của gia đình những đứa trẻ, những người vợ, những người con gái, tôi nghĩ đó là động lực thúc đẩy chúng tôi làm việc này.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tôi cũng nên hỏi bạn câu hỏi tương tự. Vì vậy, tôi đã ở đó, bạn đã ở đó, bạn đã sống ở đó. Bạn có biết mọi người không? Điều đó có thúc đẩy bạn không? Điều gì đã thúc đẩy bạn?
Van: Bà ngoại tôi gần như mất mẹ tôi vì bà đang mang thai mẹ tôi, và sau đó bà biết tin em trai bà đã hy sinh trong một trong những trận chiến ở Quảng Trị. Bà gần như mất mẹ tôi, vào năm 1974, và ông tôi cũng đã phục vụ trong chiến tranh nhưng may mắn thay, ông vẫn ổn, ông ổn. Ông có thể trở về nhà, nhưng mẹ tôi và chú tôi, trong suốt thời thơ ấu của họ, họ không có sự hỗ trợ và chăm sóc của ông tôi nhưng họ đã có thể sống sót. Vì vậy, tôi nghĩ rằng tôi tìm hiểu về Chiến tranh thông qua những câu chuyện của ông tôi, nhưng cũng giống như bà tôi, những người đã ủng hộ chủ nghĩa xã hội thông qua, tôi nghĩ là như vậy, vì vậy bà tôi là một giáo viên vào những năm 1970, 1960. Bà cũng tham gia vào Chiến tranh nhưng không phải như ở chiến trường mà thông qua việc hỗ trợ ở hậu trường của cuộc chiến, vì vậy tôi đã biết những câu chuyện của họ. Ngoài ra, từ phía cha tôi, ông nội tôi, người đã mất cách đây hai năm, khi ông còn sống, ông cũng thích kể về những câu chuyện của ông, có những bức ảnh về những người nông dân là thường dân mang những bao gạo lớn và sau đó là thức ăn khô và họ mang đến chiến trường như một cách để những người theo chủ nghĩa xã hội có phương tiện để sống. Ông nội tôi, ông nội của tôi, đã tham gia vào đó (không nghe rõ), và đó thực sự là công việc vất vả, đó là một chặng đường dài và mọi người giống như đang mang những chiếc túi nặng. Vì vậy, có những câu chuyện từ tất cả họ thực sự truyền cảm hứng cho tôi tìm hiểu về Chiến tranh, nhưng tôi cũng muốn, chúng ta tìm hiểu về Chiến tranh nhưng không thực sự nói chuyện với những người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi Chiến tranh, Chất độc màu da cam. Nhiều người bạn của tôi bị một số loại khuyết tật nhưng vì những lý do khác nhau, một trong số đó là Chất độc màu da cam nhưng tôi nghĩ chỉ có một, có một ngôi làng dành cho con gái và con trai của những người lính Việt Nam đã tiếp xúc với Chất độc màu da cam, nhưng ngôi làng đó nằm ở Hà Nội. Vì vậy, tôi đã không có cơ hội đến thăm, nhưng một trong những đồng nghiệp của tôi trong dự án đã có cơ hội đến Việt Nam và nói chuyện với những đứa trẻ trong làng và người dân ở đó, và tôi nghĩ đó cũng là một trong những động lực khiến chúng tôi nhóm lại với nhau, và đó là lý do tại sao chúng tôi (không nghe rõ). Và tôi cũng nghĩ rằng hầu hết, tôi biết rằng USAID và các tổ chức khác đã nỗ lực nhiều hơn cho các chủ đề như UXO, nhưng tôi nghĩ rằng cần phải có nhiều hơn, như sự chú ý tốt hơn, đối với các chủ đề như Chất độc màu da cam vì nó là vấn đề rất lâu dài. Giống như đối với các quả bom chưa nổ, tôi nghĩ rằng mọi thứ đang trở nên tốt hơn nhiều và hy vọng rằng, vào một thời điểm nào đó trong tương lai, sẽ không còn quả bom nào còn sót lại ở Việt Nam, nhưng Chất độc màu da cam thì tôi không chắc vì hóa chất này thực sự không biết nó sẽ tồn tại bao lâu và tác động hiện là rất lâu dài và hy vọng rằng sẽ có nhiều nghiên cứu hơn và nhiều nghiên cứu khoa học hơn về cách giải quyết các nạn nhân của Chất độc màu da cam. Vì đây là tác động lâu dài, tôi nghĩ đó là lý do tại sao chúng tôi muốn hướng nhiều đầu tư hơn, nhiều sự hỗ trợ hơn từ các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ, để giải quyết hậu quả.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tuyệt vời, tuyệt vời.
Van: Vậy, tôi nghĩ câu hỏi cuối cùng là, bạn có muốn nêu bật điều gì không vì chúng ta sẽ tóm tắt tất cả các cuộc trò chuyện với các chuyên gia bao gồm bạn và mọi người khác, và chúng tôi muốn đăng tải trên trang web dưới dạng tường thuật chi tiết và hiểu biết sâu sắc về chủ đề Chất độc màu da cam, vì vậy chúng tôi muốn trích dẫn một điều gì đó, chẳng hạn như điều gì đó bạn muốn nêu bật, truyền tải đến thế hệ này hoặc bất kỳ khách truy cập nào vào trang web của chúng tôi.
Tiến sĩ Fox: Điều tôi thường làm, và điều này không phù hợp với trang web hoặc ngắn hạn, nhưng điều tôi thích làm là chỉ đọc một câu chuyện, một trong nhiều câu chuyện từ cuốn sách của tôi. Những người mà tôi đã nói chuyện đã yêu cầu tôi chia sẻ câu chuyện của họ, và tôi thực sự muốn làm. Nhưng đó là một điều dài, dài, dài mười phút, không phải là một…
Van: Tôi nghĩ là tôi đã xem một trong những video đó trên youtube, haha.
Tiến sĩ Fox: Thật sao? Tôi không biết có thứ gì trên youtube cả.
Van: Vâng, vì tôi đã tìm kiếm tên của bạn, vì thông thường khi mọi người nhắc đến bạn, tôi phải tra cứu để tìm email của bạn trước, vì vậy tôi đã tìm kiếm trên google và tôi thấy bạn làm việc tại trường cao đẳng Hamilton và sau đó là trường Cao đẳng Holy Cross, và trên trang của trường Cao đẳng Holy Cross, họ có Agent Orange 101 nhưng họ có tất cả các sự kiện về Agent Orange, và một số tài liệu từ các lớp học của bạn cũng được đăng trực tuyến. Bạn tôi đã có email của bạn, vì tôi đã tìm kiếm email của bạn trong một thời gian dài như vậy, và C. đã đề cập đến bạn nhưng tôi đã có một số sự chậm trễ trong cuộc trò chuyện với anh ấy nên phải mất đến khi bạn tôi tìm thấy email của bạn thì tôi mới có cơ hội liên lạc với bạn, vì vậy, vâng, tôi đã tìm kiếm trên google và youtube để cố gắng tìm thông tin liên lạc của bạn.
Tiến sĩ Fox: Thật thú vị khi có cuốn Agent Orange 101, tôi sẽ tra cứu xem đó là gì, đúng không.
Van: Vâng, tài liệu đó có tại Cao đẳng Holy Cross, rất hữu ích, họ cũng có một số tài liệu khác về chủ đề này.
Tiến sĩ Fox: Tốt, vâng, tuyệt vời, vâng. Và bạn có phải là UW không?
Van: Vậy là tôi sẽ nghỉ một năm tại UW, nhưng đúng vậy, tôi có liên kết với Hoa Kỳ, tôi là một sinh viên.
Tiến sĩ Fox: Được thôi, và là một sinh viên tốt nghiệp, đúng không?
Van: Vâng, tôi là.
Tiến sĩ Fox: Trong lịch sử hay là gì?
Van: Đó là một câu hỏi hay. Vậy là tôi không làm trong lĩnh vực này, tôi là sinh viên toán ứng dụng và tôi học các môn như chăm sóc sức khỏe và tài chính.
Tiến sĩ Fox: Ồ đúng rồi, wow, hm.
Van: Và nó không liên quan đến ngành học của tôi, nhưng tôi thực sự thích cơ hội được làm điều gì đó về chủ đề này.
Tiến sĩ Fox: Chăm sóc sức khỏe ứng dụng chắc chắn có liên quan, phải không?
Van: Vâng, chắc chắn rồi. Một nửa gia đình tôi làm việc trong lĩnh vực y tế.
Tiến sĩ Fox: À.
Van: Vậy thì, một nửa trong số họ là giáo viên, bà tôi cũng là giáo viên, còn bố và anh trai tôi là bác sĩ. Vì vậy, tôi yêu bạn biết đấy, giáo viên và bác sĩ, mục đích của họ là giúp đỡ người khác nên tôi cũng muốn học để giúp đỡ người khác.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt vời, tuyệt vời. Tôi rất vui khi được biết về bạn và nhóm của bạn và vâng, tôi rất muốn đến dự, đó có phải là một buổi lễ, một buổi bế mạc không. Đó là một buổi lễ bế mạc, nếu bạn tình cờ ở Việt Nam và sẽ ở Đại học Fulbright tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng đối với chúng tôi, những người có trụ sở tại Hoa Kỳ, thì sẽ là ngày 3 tháng 12, vâng ngày 3 tháng 12, ồ thực ra là ngày 5 tháng 12. Và vì hiện tại bạn đang ở Oregon, đúng không?
Tiến sĩ Fox: Không, hiện giờ tôi đang ở California.
Van: Ồ, vẫn là một phần của giờ Thái Bình Dương. Vậy nên phải là từ 5-7 giờ chiều.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt, ôi tốt quá. Tôi có nên liên hệ với Andrew không, hay anh sẽ gửi cho tôi liên kết, hay gì đó.
Van: Tôi sẽ gửi cho bạn đường link nhé.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt vời.
Van: Cảm ơn bạn rất nhiều, và tôi biết nhóm này, chương trình chỉ kéo dài 6 tháng nhưng tôi hy vọng chúng ta có thể tiếp tục trong thời gian dài hơn, và chúng ta có thể tiếp tục dự án, có lẽ năm sau chúng ta có thể có điều gì đó khác, có thể chúng ta có thể tìm ra cách tốt hơn để nâng cao nhận thức về chủ đề này, không chỉ thông qua trang web mà có thể hợp tác với các tổ chức khác nhau để tổ chức các chuyến đi đến Việt Nam, và vâng.
Tiến sĩ Fox: Tôi nhớ khi tôi còn ở UW, việc tổ chức khá dễ dàng, tôi không biết bạn có biết tên không (không nghe rõ), nhưng ông ấy là một đạo diễn phim và ông ấy đã đến Hoa Kỳ, ông ấy có một bộ phim về Chất độc màu da cam có tên là Câu chuyện từ góc công viên là bản dịch tiếng Anh, và việc tổ chức rất dễ dàng trên khắp bờ biển phía tây. Các trường đại học sẽ chào đón ông ấy đến trình chiếu bộ phim và nói chuyện của mình và có khá nhiều sinh viên sẽ đến đó, vì vậy đó là một ý tưởng khác, bạn nói.., dù sao thì tôi cũng không biết.
Van: Ừ.
Tiến sĩ Fox: Các trường đại học khá cởi mở khi mọi người nói chuyện và với tất cả những di sản khủng khiếp của các cuộc chiến tranh đang diễn ra hiện nay, có thời gian và với kỷ niệm 50 năm kể từ khi chiến tranh kết thúc, sẽ có sự kiện vào năm sau.
Van: Năm sau thì được.
Tiến sĩ Fox: Có một mối liên hệ dễ dàng ở đó, để nâng cao nhận thức. Vâng, tôi chúc mọi điều may mắn và, bạn biết đấy, tôi nghĩ đóng góp của riêng tôi chỉ đơn giản là đọc những câu chuyện, kể những câu chuyện của mọi người, vì vậy nếu điều đó hữu ích, tôi rất vui khi làm điều đó. Nếu có bất kỳ cách nào tôi có thể hỗ trợ bạn, tôi rất vui khi làm điều đó.
Van: Cảm ơn bạn rất nhiều và tôi sẽ gửi lời mời tới lễ bế mạc.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt, tuyệt, chúc mọi điều may mắn và bình an.
Van: Chúc bạn ngủ ngon, tạm biệt.
Tiến sĩ Fox: Tạm biệt.
(kết thúc bản ghi chép)
Tiến sĩ Fox: Vâng, điều đầu tiên tôi phải nói là tôi rất vui mừng, rất biết ơn, vì có những người trẻ tuổi hơn – bạn biết đấy, tôi đã gần tám mươi tuổi và hầu hết bạn bè của tôi đều đang bị bệnh và chết và chúng tôi, ngay cả những người trong chúng tôi vẫn đang làm việc, cũng không còn năng lượng như trước nữa. Tôi rất vui mừng vì có những người trẻ tuổi quan tâm đến điều này và tiếp tục công việc, và tạo ra công việc mới, không chỉ tiếp tục công việc cũ. Bạn có một góc nhìn mới, và tôi rất biết ơn, đó là điều chính cần nói.
Van: Cảm ơn bạn.
Tiến sĩ Fox: Tôi không chắc chắn lắm về những gì tôi có thể bổ sung vào những gì đã có trong cuốn sách về cách tôi thực hiện công việc. Bạn có biết về một hội thảo trực tuyến diễn ra vào tuần này không [cuộc phỏng vấn diễn ra vào ngày 15/11] về Chất độc da cam có sự tham gia của George Black, Susan H., John M, Jackie S.
Van: Đây có phải là cuốn Remembering The Vietnam War: Tragedy Selections and the Unconventional Agents of Peace không? Không chắc đây có phải là cuốn đó không.
Tiến sĩ Fox: Có thể là do John Mc. tổ chức, là người triệu tập và Susan H. là người điều phối.
Van: Tôi biết, vâng, chúng tôi đã nói chuyện với cô ấy rồi.
Tiến sĩ Fox: Đây là một hội thảo trực tuyến tuyệt vời nếu bạn chưa biết, tôi nên chuyển liên kết cho bạn
Van: Vâng, tuyệt lắm, nếu ghi âm lại được thì chúng ta cũng có thể xem lại lúc nào đó.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tôi không thể tham dự nhưng tôi đã xem các bản ghi âm nên tôi biết nó đã được ghi âm. Tôi sẽ ghi chú lại để gửi cho bạn. Nó thực sự được thực hiện tốt, và Charles Bailey và Tim L., những người đã làm việc với Thượng nghị sĩ Leahy của Vermont và sau khi ông qua đời, vẫn tiếp tục làm việc với thượng nghị sĩ ở đó và về vấn đề Chất độc da cam.
Van: Vâng, chúng tôi đã nói chuyện với Susan H. trên zoom, và tôi cũng đã gặp cô ấy tại Washington DC trong cuộc đối thoại thường niên tại Viện Hòa bình Hoa Kỳ.
Tiến sĩ Fox: Andrew W.
Van: Vâng, Andrew W., anh ấy là một trong những người cố vấn của chúng tôi cho dự án này. Một người cố vấn khác của chúng tôi là Dung, anh ấy đã làm việc về Chất độc màu da cam trong nhiều năm, tôi nghĩ anh ấy là ứng viên tiến sĩ, anh ấy cũng giới thiệu chúng tôi với nhiều chuyên gia khác trong lĩnh vực này như Charles B. Chúng tôi cũng đã nói chuyện với Paul C. từ Chiến dịch vì trách nhiệm của người Việt Nam đối với Chất độc màu da cam.
Tiến sĩ Fox: Dù sao thì ông ấy cũng đã bình luận, ông ấy đã tham gia hội thảo trực tuyến với những câu hỏi
Van: Ồ đúng rồi, Paul C.
Tiến sĩ Fox: Dung ở đâu?
Van: Tôi nghĩ anh ấy đang ở Singapore, nếu tôi không nhầm.
Tiến sĩ Fox: Dù sao thì điều đó cũng không thực sự quan trọng.
Van: Anh ấy là cán bộ nghiên cứu của Chương trình Nghiên cứu Việt Nam tại ….
Tiến sĩ Fox: Ồ, haha, tôi không biết người dân Singapore chút nào
Van: Vậy thì, điều gì sẽ tốt nhất – Tôi nghĩ trọng tâm là chúng ta muốn tìm hiểu về quan điểm của ông về những nỗ lực của Hoa Kỳ cũng như các tổ chức phi chính phủ và tổ chức quốc tế trong việc giải quyết hậu quả của Chất độc màu da cam. Càng nói chuyện với các chuyên gia về Chất độc màu da cam, và những người sáng lập và cán bộ của các tổ chức khác nhau đang làm việc về di sản của chiến tranh, tôi càng nhận ra rằng tất cả họ đều đang già đi, và (không nghe rõ) là làm thế nào để khuyến khích những người trẻ tuổi đi đầu trong nỗ lực này.
Tiến sĩ Fox: Vâng.
Van: Chúng tôi thực sự muốn, làm thế nào chúng tôi có thể kết nối và nâng cao nhận thức, điều đó thực sự khó khăn, ví dụ như chương trình mà chúng tôi tham gia, phần lớn chúng tôi là người Việt Nam. Và chúng tôi muốn có nhiều bạn bè quốc tế tham gia cùng chúng tôi, làm việc với chúng tôi về chủ đề này, và chúng tôi thực sự muốn, làm thế nào chúng tôi có thể thu hẹp khoảng cách.
Tiến sĩ Fox: Vâng, vậy chương trình USIP có tuyển dụng những người Mỹ trẻ tuổi không?
Van: Vâng, chúng tôi có những người Mỹ trẻ tuổi. Thông thường, đó là những người quan tâm đến chuyên ngành của họ là lịch sử và sau đó họ học lịch sử Việt Nam hoặc lịch sử Chiến tranh Việt Nam. Chúng tôi có khoảng 40 người, hơn một nửa là người Việt Nam.
Tiến sĩ Fox: Tôi có thể nói gì với anh đây, tôi không chắc lắm.
Van: Vậy chúng ta hãy nói về suy nghĩ của anh về những nỗ lực của các tổ chức phi chính phủ và quốc tế đang nỗ lực giải quyết hậu quả của chất độc da cam và anh có thấy sự khác biệt giữa những năm đầu sau chiến tranh và những năm gần đây không?
Tiến sĩ Fox: Ồ, vâng. Sự khác biệt rất lớn, và toàn bộ vấn đề được nêu ra đầu tiên thông qua các tổ chức phi chính phủ. Khi tôi lần đầu tiên làm việc về vấn đề này ở Việt Nam, Hoa Kỳ không nói từ "Chất độc da cam". Vào thời điểm hòa giải, giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, một trong những điều kiện tiên quyết do Hoa Kỳ đặt ra là Chất độc da cam không được đề cập, và tôi nhớ đó là một tháng Ba, và tôi không nhớ năm nào, nhưng chúng tôi đã họp ở Hà Nội, và Charles, người đã ở đó, tôi không chắc còn ai khác ở đó, nhưng một nhóm, khoảng 20-30 người, và các đại sứ đã nói từ "Chất độc da cam" và cả hai chúng tôi nhìn nhau và nói, "Có đúng không? Chúng ta vừa nghe những gì chúng ta nghĩ mình đã nghe?" Và đó là một bước đột phá lớn, và nó được thúc đẩy bởi các Tổ chức cơ sở và các nhà khoa học đã thực hiện công việc, khiến nó không thể bị bỏ qua. Trên hội thảo trực tuyến, có lẽ Charles đã nói điều này với bạn trực tiếp, nhưng trên hội thảo, ông ấy đã nói về (không nghe rõ) việc nhận giải thưởng ở Indonesia, và phản hồi của bà ấy là, tôi không muốn trích dẫn sai, nhưng quan điểm của ông ấy là, đúng là có một khía cạnh nhân đạo, nhưng cũng có khía cạnh đúng đắn, cần thiết, muốn người Mỹ công nhận những gì họ đã làm, những gì họ đã làm ở Việt Nam, chịu trách nhiệm về điều đó, và coi đó là vấn đề trách nhiệm, không chỉ là hành động nhân đạo. Điều đó khiến tôi nghĩ đến bước tiếp theo, nếu điều đó có thể được khuyến khích và thực hiện, vâng. Nhưng Hội Chữ thập đỏ, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ Quốc tế, và sau đó là việc xây dựng VAVA và các tổ chức khác, nó đã bắt đầu thông qua cách tiếp cận và lời kêu gọi nhân đạo.
Van: Được rồi, cảm ơn bạn rất nhiều, và tôi nghĩ bạn cũng đã nhắc đến Tiến sĩ Wendy (không nghe rõ), những bác sĩ đầu tiên đề cập đến mối liên hệ giữa Chất độc da cam và một số khuyết tật và dị tật bẩm sinh ở trẻ em. Tôi nghĩ sẽ khá hợp lý khi kết nối với cô ấy sau đó để tìm hiểu về các khuyết tật liên quan và các vấn đề liên quan đến sức khỏe. Quay lại câu chuyện vừa nói, thế hệ trẻ, như tôi đã đề cập, tôi đã trò chuyện với những người bạn Mỹ ở đây tại Mỹ và tôi nhận ra rằng không nhiều người trong số họ biết về Chất độc da cam, vậy bạn nghĩ chúng ta có thể làm gì và chúng ta nên giáo dục thế hệ trẻ về tác động của Chất độc da cam như thế nào.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tôi có thể kể cho bạn nghe kinh nghiệm của riêng tôi, nhưng theo cách mà tôi nghĩ bạn là người hiểu rõ hơn tôi. Nhưng kinh nghiệm của riêng tôi, tôi đã giảng dạy ở một vài nơi, đầu tiên tôi sống ở Việt Nam và những câu hỏi về Chất độc màu da cam xuất phát từ cuộc sống ở đó, không phải từ khi còn là sinh viên, nhưng sau đó tôi quay lại trường học vì tôi nghĩ mình muốn có thể nói bằng giọng điệu có thẩm quyền hơn là chỉ nói "Tôi đã ở đó và đây là những gì tôi nghĩ". Cuối cùng tôi đã giảng dạy sau tiến sĩ tại Cao đẳng Hamilton ở New York, và sau đó tôi đã giảng dạy tại Cao đẳng Holy Cross ở Massachusetts. Ngược lại với bạn, tôi đã lấy bằng Tiến sĩ khi 62 tuổi, vì vậy tôi đã khá già, nhưng các lớp học mà tôi sẽ dạy, và tôi đã dạy một vài lớp chỉ cụ thể về Chất độc màu da cam, một lớp khác về di sản của chiến tranh, bao gồm cả Chiến tranh đặc vụ, đó là một hội thảo, vì vậy sinh viên có thể chọn những gì họ muốn học, và một số trong số họ quan tâm đến những gì đã xảy ra ở Iraq, nhưng một số lại quan tâm đến Việt Nam. Họ chỉ bị sốc khi biết những gì chính phủ của họ đã làm, tôi chỉ nhớ đi nhớ lại rằng không, chính phủ của tôi không làm điều này, thực sự sao?, kiểu phản ứng của những người trẻ tuổi. Những người khác nhớ lại từ chính gia đình của họ rằng có những lúc dì và chú không nói chuyện với những người còn lại trong gia đình hoặc họ sẽ cố gắng hiểu những xung đột trong chính gia đình họ mà họ đã biết. Và những người khác có chú, ông bà, họ hàng bị ảnh hưởng bởi Chất độc màu da cam, và họ đang cố gắng hiểu những gì đã xảy ra với các thành viên trong gia đình họ. Bạn đã liên lạc với cô ấy chưa? (Heather). Tôi có thể kể cho bạn một chút về cô ấy: cô ấy là con gái của một cựu chiến binh Mỹ bị ảnh hưởng bởi Chất độc màu da cam, cô ấy sinh ra đã mất một chân, cô ấy mất tích nhiều hình dạng, nhiều thứ khác nhau, và cô ấy đã làm việc với những người trẻ tuổi. Theo tôi, cô ấy sẽ là một người liên lạc tuyệt vời.
Van: Vâng, tôi nghĩ Susan đã nhắc đến cô ấy trong một cuộc trò chuyện của chúng tôi và cô ấy cũng khuyên tôi nên liên hệ với cô ấy.
Tiến sĩ Fox: Vâng, cô ấy đã từng đứng đầu một nhóm trẻ em là cựu chiến binh Chất độc màu da cam, người Mỹ, trong một thời gian. Nghe có vẻ như, từ hội thảo trên web, nhóm đó không còn tồn tại nữa, nhưng cô ấy hẳn vẫn còn liên lạc với một số người phù hợp với nhóm của bạn.
Van: Vâng, chúng tôi cũng học được rằng vì đã nhiều thập kỷ trôi qua kể từ khi chiến tranh kết thúc và thường thì những người tìm hiểu về Chiến tranh Việt Nam và Chất độc màu da cam hoặc bom mìn chưa nổ hoặc bất kỳ tác động xã hội hoặc kinh tế nào khác của chiến tranh thường là những người có ông bà đã tham gia chiến tranh, phục vụ tại Việt Nam vào thời điểm đó. Nhưng vì tôi, có lẽ trong vài thập kỷ tới, khi thế hệ cựu chiến binh đã qua đời, thì không còn mối liên hệ đó nữa và khi tôi nói chuyện với một số giáo viên dạy lịch sử, tôi nhận ra rằng chương trình giảng dạy lịch sử mà học sinh Mỹ được tiếp cận, họ không thực sự đề cập đến chiến tranh một cách chi tiết, mà thông qua những nỗ lực cá nhân và sự tò mò cho phép học sinh tìm hiểu về chiến tranh. Chúng tôi đã nói về điều này và đây là một thách thức lớn đối với chúng tôi để làm cho chủ đề này trở nên phổ biến hơn trong thế hệ trẻ, và đó là lý do tại sao tôi thực sự, thực sự thích ý tưởng tổ chức các chuyến đi du học đến Việt Nam. Có rất nhiều chương trình du học giống như kỳ nghỉ dành cho sinh viên, và sinh viên tham gia chương trình đó rồi họ tận hưởng, họ lấy tín chỉ, nhưng đó vẫn giống như một khóa học nhẹ nhàng hơn nhiều đối với họ. Tôi không chắc nhưng tôi cảm thấy Việt Nam sẽ là điểm đến lý tưởng cho các chương trình du học vì chúng tôi mới mở một bảo tàng mới về di sản chiến tranh ở Hà Nội, và tôi biết có một bảo tàng khác về tàn tích chiến tranh ở Thành phố Hồ Chí Minh. Và gần đây chúng tôi đã mở một bảo tàng mới ở Hà Nội, và nó rất nổi tiếng, và tôi chỉ nghĩ rằng sẽ thật tuyệt nếu những người bạn Mỹ của tôi đến Việt Nam và tìm hiểu về Chiến tranh và có một góc nhìn mới vì họ biết về Chiến tranh thông qua ông bà hoặc cha mẹ của họ, nhưng cũng sẽ có lợi cho họ khi tìm hiểu về chiến tranh thông qua lăng kính của thường dân Việt Nam và con cháu họ.
Tiến sĩ Fox: Vâng, có một thời điểm tôi làm việc với Susan H. về dự án di sản chiến tranh, và chúng tôi đã nói chuyện và khám phá một chút nhưng chúng tôi không theo dõi một bảo tàng ở Hoa Kỳ về di sản chiến tranh. Đó sẽ là một nơi khác, bạn biết đấy, dành cho những người không thể đến Việt Nam.
Van: Vâng, tôi nghĩ khi tôi tham gia cuộc đối thoại thường niên, thực ra có những người từ một trong những bảo tàng Smithsonian ở Washington DC, bảo tàng lịch sử quốc gia, và họ đã có một cuộc triển lãm về Chiến tranh Việt Nam, và kiến trúc và thiết kế của bảo tàng đó thực sự được mời đến Việt Nam để xây dựng một cuộc triển lãm mới tại bảo tàng ở Thành phố Hồ Chí Minh, vì vậy đó là một cuộc triển lãm mới có các cơ sở giáo dục tương tác để mọi người chỉ tìm hiểu về chiến tranh nhưng theo cách tương tác hơn. Vì vậy, tôi nghĩ đó là một số nỗ lực giữa cả hai quốc gia để làm cho cuộc chiến trở nên hấp dẫn hơn đối với thế hệ trẻ, mà tôi nghĩ là một ý tưởng tuyệt vời và tôi nghĩ chúng ta có thời gian cho một vài câu hỏi nữa. Tôi muốn hỏi, như vậy, trải nghiệm đáng nhớ nhất mà bạn có khi ở Việt Nam và bạn biết đấy, khi viết cuốn sách là gì?
Tiến sĩ Fox: Tôi không biết liệu tôi có thể nói ra một điều đáng nhớ nhất không, chắc chắn những câu chuyện mà mọi người kể cho tôi vẫn còn rất, rất in sâu trong tim tôi. Nếu tôi phải chọn một, thì đó là bà Hoang, câu chuyện của bà mà tôi đã kể trong phần kết luận, chúng tôi giống nhau ở nhiều điểm, về tuổi tác, trẻ em được sinh ra cùng thời điểm, con của bà được sinh ra khi bà đang chiến đấu trong rừng, trong rừng rậm, con của tôi được sinh ra trong một bệnh viện ở Los Angeles, bạn biết đấy, vì vậy có những điểm tương đồng và tương phản làm nổi bật, tôi không biết liệu tôi có thể chọn một điều đáng nhớ nhất không.
Van: Có lẽ là nguồn cảm hứng, trải nghiệm đã truyền cảm hứng cho bạn viết cuốn sách. Tôi biết là vì bạn đã từng sống ở Việt Nam, nhưng điều thực sự khiến bạn ấn tượng ở thời điểm đó khiến bạn nghĩ rằng "này, tôi cần ghi lại điều này".
Tiến sĩ Fox: Có một bác sĩ sống ở Huế, và tôi biết rằng (không nghe rõ) hiện sống ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, con gái ông hiện đang ở Thành phố Hồ Chí Minh, và ông cũng đang già đi, nhưng tôi đang dẫn đầu một nghiên cứu ở nước ngoài tại Huế và tôi đã đến thăm ông và ông đã cho tôi xem ảnh, ông đang làm việc ở Quảng Ngãi, và ông đã phỏng vấn khoảng 600 gia đình trong khu vực. Vào thời điểm đó, mọi người biết ít hơn, có rất nhiều tranh cãi về việc liệu đây có phải là Chất độc màu da cam hay thứ gì khác không, nhưng quan điểm của ông là, bạn biết đấy, tôi đoán có một câu kinh Phật, nếu bạn thấy anh trai mình bị mũi tên bắn vào mắt, bạn không dừng lại để tranh cãi mũi tên đó đến từ đâu, bạn lấy mũi tên ra khỏi mắt anh ta. Và cách tiếp cận của Tiến sĩ Nguyễn là khi bạn nhìn thấy mọi người đau khổ, bạn không dừng lại để tranh cãi tại sao họ đau khổ, bạn hãy vươn tay và giúp đỡ họ. Vào thời điểm đó, các cựu chiến binh Mỹ vừa mới được lắng nghe khi các cựu chiến binh Mỹ lần đầu tiên tuyên bố Chất độc màu da cam là nguyên nhân, họ đã bị đưa đến cuộc chiến tranh tâm thần vì chính quyền cựu chiến binh không tin họ. Cuối cùng, thông qua khoa học và sự tham gia chính trị, các cựu chiến binh Mỹ đã được đền bù và một số người trong số họ bắt đầu nói rằng có, chúng tôi đã ở đây trong một năm, còn những người Việt Nam đã ở đó trong 10 năm thì sao, những người đã ở đó trong suốt Mùa xuân, trong Chiến tranh thì sao, và những người Việt Nam đã ở đó với tư cách là phụ nữ mang thai và chăm sóc trẻ em thì sao. Còn họ thì sao? Vì vậy, cả Bác sĩ Nguyễn và công việc của các cựu chiến binh Mỹ đã làm tôi cảm động. Đặc biệt, Bác sĩ Nguyễn đã đưa tôi ra ngoài để gặp một số gia đình, và tôi hoàn toàn không thể nói gì sau khi gặp những gia đình đó. Tôi chỉ lắp bắp với ông ấy, "ai giúp đỡ?" Và ông ấy nói không có ai cả, và tôi nói về ngôi chùa thì sao? Không. Còn nhà thờ thì sao? Không. Còn đảng thì sao? Không. Và điều đó khiến tôi muốn nói hãy lắng nghe những người này, đây là những người này, tôi cho rằng đó là phong trào then chốt, có thể là một trong những khoảnh khắc then chốt. Có rất nhiều điều cần lưu ý.
Van: Tôi chỉ muốn chia sẻ rằng khi tôi tham dự cuộc đối thoại thường niên và tìm hiểu về các dự án khác nhau mà con gái và con trai của cựu chiến binh Hoa Kỳ, những người đã, và có một dự án, dự án hai mặt, được thành lập bởi một phụ nữ Mỹ có cha đã chiến đấu và hy sinh ở Việt Nam. Và sau đó, cô ấy, thật đau lòng cho mọi người trong gia đình nhưng cô ấy đã lấy đó làm nguồn cảm hứng để tổ chức thành lập tổ chức đó và sau đó kết nối với những người đồng cấp của cô ấy ở Việt Nam, những người con trai và con gái của những người lính Việt Nam cũng đã hy sinh trong Chiến tranh. Khi cô ấy chia sẻ về những câu chuyện đó, đó là một công việc tuyệt vời và tôi đã nói chuyện với bạn, tôi đã nói chuyện với Susan, với Paul, thật tuyệt vời khi tìm hiểu về những nỗ lực và cách bạn có được nguồn cảm hứng để làm việc vì đó là một cam kết (không nghe rõ) và chính từ trái tim mà bạn biết đã thúc đẩy bạn làm việc.
Tiến sĩ Fox: Vâng, nhưng tôi nghĩ khi gặp các gia đình, làm sao bạn có thể quay lưng lại với những gia đình đó?
Van: Vâng, tìm hiểu về những trải nghiệm của gia đình những đứa trẻ, những người vợ, những người con gái, tôi nghĩ đó là động lực thúc đẩy chúng tôi làm việc này.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tôi cũng nên hỏi bạn câu hỏi tương tự. Vì vậy, tôi đã ở đó, bạn đã ở đó, bạn đã sống ở đó. Bạn có biết mọi người không? Điều đó có thúc đẩy bạn không? Điều gì đã thúc đẩy bạn?
Van: Bà ngoại tôi gần như mất mẹ tôi vì bà đang mang thai mẹ tôi, và sau đó bà biết tin em trai bà đã hy sinh trong một trong những trận chiến ở Quảng Trị. Bà gần như mất mẹ tôi, vào năm 1974, và ông tôi cũng đã phục vụ trong chiến tranh nhưng may mắn thay, ông vẫn ổn, ông ổn. Ông có thể trở về nhà, nhưng mẹ tôi và chú tôi, trong suốt thời thơ ấu của họ, họ không có sự hỗ trợ và chăm sóc của ông tôi nhưng họ đã có thể sống sót. Vì vậy, tôi nghĩ rằng tôi tìm hiểu về Chiến tranh thông qua những câu chuyện của ông tôi, nhưng cũng giống như bà tôi, những người đã ủng hộ chủ nghĩa xã hội thông qua, tôi nghĩ là như vậy, vì vậy bà tôi là một giáo viên vào những năm 1970, 1960. Bà cũng tham gia vào Chiến tranh nhưng không phải như ở chiến trường mà thông qua việc hỗ trợ ở hậu trường của cuộc chiến, vì vậy tôi đã biết những câu chuyện của họ. Ngoài ra, từ phía cha tôi, ông nội tôi, người đã mất cách đây hai năm, khi ông còn sống, ông cũng thích kể về những câu chuyện của ông, có những bức ảnh về những người nông dân là thường dân mang những bao gạo lớn và sau đó là thức ăn khô và họ mang đến chiến trường như một cách để những người theo chủ nghĩa xã hội có phương tiện để sống. Ông nội tôi, ông nội của tôi, đã tham gia vào đó (không nghe rõ), và đó thực sự là công việc vất vả, đó là một chặng đường dài và mọi người giống như đang mang những chiếc túi nặng. Vì vậy, có những câu chuyện từ tất cả họ thực sự truyền cảm hứng cho tôi tìm hiểu về Chiến tranh, nhưng tôi cũng muốn, chúng ta tìm hiểu về Chiến tranh nhưng không thực sự nói chuyện với những người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi Chiến tranh, Chất độc màu da cam. Nhiều người bạn của tôi bị một số loại khuyết tật nhưng vì những lý do khác nhau, một trong số đó là Chất độc màu da cam nhưng tôi nghĩ chỉ có một, có một ngôi làng dành cho con gái và con trai của những người lính Việt Nam đã tiếp xúc với Chất độc màu da cam, nhưng ngôi làng đó nằm ở Hà Nội. Vì vậy, tôi đã không có cơ hội đến thăm, nhưng một trong những đồng nghiệp của tôi trong dự án đã có cơ hội đến Việt Nam và nói chuyện với những đứa trẻ trong làng và người dân ở đó, và tôi nghĩ đó cũng là một trong những động lực khiến chúng tôi nhóm lại với nhau, và đó là lý do tại sao chúng tôi (không nghe rõ). Và tôi cũng nghĩ rằng hầu hết, tôi biết rằng USAID và các tổ chức khác đã nỗ lực nhiều hơn cho các chủ đề như UXO, nhưng tôi nghĩ rằng cần phải có nhiều hơn, như sự chú ý tốt hơn, đối với các chủ đề như Chất độc màu da cam vì nó là vấn đề rất lâu dài. Giống như đối với các quả bom chưa nổ, tôi nghĩ rằng mọi thứ đang trở nên tốt hơn nhiều và hy vọng rằng, vào một thời điểm nào đó trong tương lai, sẽ không còn quả bom nào còn sót lại ở Việt Nam, nhưng Chất độc màu da cam thì tôi không chắc vì hóa chất này thực sự không biết nó sẽ tồn tại bao lâu và tác động hiện là rất lâu dài và hy vọng rằng sẽ có nhiều nghiên cứu hơn và nhiều nghiên cứu khoa học hơn về cách giải quyết các nạn nhân của Chất độc màu da cam. Vì đây là tác động lâu dài, tôi nghĩ đó là lý do tại sao chúng tôi muốn hướng nhiều đầu tư hơn, nhiều sự hỗ trợ hơn từ các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ, để giải quyết hậu quả.
Tiến sĩ Fox: Vâng, tuyệt vời, tuyệt vời.
Van: Vậy, tôi nghĩ câu hỏi cuối cùng là, bạn có muốn nêu bật điều gì không vì chúng ta sẽ tóm tắt tất cả các cuộc trò chuyện với các chuyên gia bao gồm bạn và mọi người khác, và chúng tôi muốn đăng tải trên trang web dưới dạng tường thuật chi tiết và hiểu biết sâu sắc về chủ đề Chất độc màu da cam, vì vậy chúng tôi muốn trích dẫn một điều gì đó, chẳng hạn như điều gì đó bạn muốn nêu bật, truyền tải đến thế hệ này hoặc bất kỳ khách truy cập nào vào trang web của chúng tôi.
Tiến sĩ Fox: Điều tôi thường làm, và điều này không phù hợp với trang web hoặc ngắn hạn, nhưng điều tôi thích làm là chỉ đọc một câu chuyện, một trong nhiều câu chuyện từ cuốn sách của tôi. Những người mà tôi đã nói chuyện đã yêu cầu tôi chia sẻ câu chuyện của họ, và tôi thực sự muốn làm. Nhưng đó là một điều dài, dài, dài mười phút, không phải là một…
Van: Tôi nghĩ là tôi đã xem một trong những video đó trên youtube, haha.
Tiến sĩ Fox: Thật sao? Tôi không biết có thứ gì trên youtube cả.
Van: Vâng, vì tôi đã tìm kiếm tên của bạn, vì thông thường khi mọi người nhắc đến bạn, tôi phải tra cứu để tìm email của bạn trước, vì vậy tôi đã tìm kiếm trên google và tôi thấy bạn làm việc tại trường cao đẳng Hamilton và sau đó là trường Cao đẳng Holy Cross, và trên trang của trường Cao đẳng Holy Cross, họ có Agent Orange 101 nhưng họ có tất cả các sự kiện về Agent Orange, và một số tài liệu từ các lớp học của bạn cũng được đăng trực tuyến. Bạn tôi đã có email của bạn, vì tôi đã tìm kiếm email của bạn trong một thời gian dài như vậy, và C. đã đề cập đến bạn nhưng tôi đã có một số sự chậm trễ trong cuộc trò chuyện với anh ấy nên phải mất đến khi bạn tôi tìm thấy email của bạn thì tôi mới có cơ hội liên lạc với bạn, vì vậy, vâng, tôi đã tìm kiếm trên google và youtube để cố gắng tìm thông tin liên lạc của bạn.
Tiến sĩ Fox: Thật thú vị khi có cuốn Agent Orange 101, tôi sẽ tra cứu xem đó là gì, đúng không.
Van: Vâng, tài liệu đó có tại Cao đẳng Holy Cross, rất hữu ích, họ cũng có một số tài liệu khác về chủ đề này.
Tiến sĩ Fox: Tốt, vâng, tuyệt vời, vâng. Và bạn có phải là UW không?
Van: Vậy là tôi sẽ nghỉ một năm tại UW, nhưng đúng vậy, tôi có liên kết với Hoa Kỳ, tôi là một sinh viên.
Tiến sĩ Fox: Được thôi, và là một sinh viên tốt nghiệp, đúng không?
Van: Vâng, tôi là.
Tiến sĩ Fox: Trong lịch sử hay là gì?
Van: Đó là một câu hỏi hay. Vậy là tôi không làm trong lĩnh vực này, tôi là sinh viên toán ứng dụng và tôi học các môn như chăm sóc sức khỏe và tài chính.
Tiến sĩ Fox: Ồ đúng rồi, wow, hm.
Van: Và nó không liên quan đến ngành học của tôi, nhưng tôi thực sự thích cơ hội được làm điều gì đó về chủ đề này.
Tiến sĩ Fox: Chăm sóc sức khỏe ứng dụng chắc chắn có liên quan, phải không?
Van: Vâng, chắc chắn rồi. Một nửa gia đình tôi làm việc trong lĩnh vực y tế.
Tiến sĩ Fox: À.
Van: Vậy thì, một nửa trong số họ là giáo viên, bà tôi cũng là giáo viên, còn bố và anh trai tôi là bác sĩ. Vì vậy, tôi yêu bạn biết đấy, giáo viên và bác sĩ, mục đích của họ là giúp đỡ người khác nên tôi cũng muốn học để giúp đỡ người khác.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt vời, tuyệt vời. Tôi rất vui khi được biết về bạn và nhóm của bạn và vâng, tôi rất muốn đến dự, đó có phải là một buổi lễ, một buổi bế mạc không. Đó là một buổi lễ bế mạc, nếu bạn tình cờ ở Việt Nam và sẽ ở Đại học Fulbright tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng đối với chúng tôi, những người có trụ sở tại Hoa Kỳ, thì sẽ là ngày 3 tháng 12, vâng ngày 3 tháng 12, ồ thực ra là ngày 5 tháng 12. Và vì hiện tại bạn đang ở Oregon, đúng không?
Tiến sĩ Fox: Không, hiện giờ tôi đang ở California.
Van: Ồ, vẫn là một phần của giờ Thái Bình Dương. Vậy nên phải là từ 5-7 giờ chiều.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt, ôi tốt quá. Tôi có nên liên hệ với Andrew không, hay anh sẽ gửi cho tôi liên kết, hay gì đó.
Van: Tôi sẽ gửi cho bạn đường link nhé.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt vời.
Van: Cảm ơn bạn rất nhiều, và tôi biết nhóm này, chương trình chỉ kéo dài 6 tháng nhưng tôi hy vọng chúng ta có thể tiếp tục trong thời gian dài hơn, và chúng ta có thể tiếp tục dự án, có lẽ năm sau chúng ta có thể có điều gì đó khác, có thể chúng ta có thể tìm ra cách tốt hơn để nâng cao nhận thức về chủ đề này, không chỉ thông qua trang web mà có thể hợp tác với các tổ chức khác nhau để tổ chức các chuyến đi đến Việt Nam, và vâng.
Tiến sĩ Fox: Tôi nhớ khi tôi còn ở UW, việc tổ chức khá dễ dàng, tôi không biết bạn có biết tên không (không nghe rõ), nhưng ông ấy là một đạo diễn phim và ông ấy đã đến Hoa Kỳ, ông ấy có một bộ phim về Chất độc màu da cam có tên là Câu chuyện từ góc công viên là bản dịch tiếng Anh, và việc tổ chức rất dễ dàng trên khắp bờ biển phía tây. Các trường đại học sẽ chào đón ông ấy đến trình chiếu bộ phim và nói chuyện của mình và có khá nhiều sinh viên sẽ đến đó, vì vậy đó là một ý tưởng khác, bạn nói.., dù sao thì tôi cũng không biết.
Van: Ừ.
Tiến sĩ Fox: Các trường đại học khá cởi mở khi mọi người nói chuyện và với tất cả những di sản khủng khiếp của các cuộc chiến tranh đang diễn ra hiện nay, có thời gian và với kỷ niệm 50 năm kể từ khi chiến tranh kết thúc, sẽ có sự kiện vào năm sau.
Van: Năm sau thì được.
Tiến sĩ Fox: Có một mối liên hệ dễ dàng ở đó, để nâng cao nhận thức. Vâng, tôi chúc mọi điều may mắn và, bạn biết đấy, tôi nghĩ đóng góp của riêng tôi chỉ đơn giản là đọc những câu chuyện, kể những câu chuyện của mọi người, vì vậy nếu điều đó hữu ích, tôi rất vui khi làm điều đó. Nếu có bất kỳ cách nào tôi có thể hỗ trợ bạn, tôi rất vui khi làm điều đó.
Van: Cảm ơn bạn rất nhiều và tôi sẽ gửi lời mời tới lễ bế mạc.
Tiến sĩ Fox: Tuyệt, tuyệt, chúc mọi điều may mắn và bình an.
Van: Chúc bạn ngủ ngon, tạm biệt.
Tiến sĩ Fox: Tạm biệt.
(kết thúc bản ghi chép)
___________________
A visitor at the Truong Son National Military Cemetery, a memorial to the North Vietnamese soldiers who died during the Vietnam War, in Quang Tri province, Vietnam. February 29, 2024. (Linh Pham/The New York Times)
Page updated
Google Sites
Report abuse