Tadeusz Józef Kołoszczyk plutonier piloot, militair van de Poolse Luchtmacht
Embedded Files
Dit is een moment om even stil te staan en te zien hoe dit verhaal, na zoveel jaren, nog steeds wordt aangevuld. Elke teruggevonden aanwijzing en elk detail dat uit de vergetelheid naar boven komt, brengt zijn naam en de weg die hij heeft afgelegd opnieuw tot leven, voordat hij zijn leven gaf in de strijd voor onze en jullie vrijheid.
Leven en dienst
Leven en dienst
Plut. pil. Tadeusz Józef Kołoszczyk werd geboren op 22 november 1919 in Grzymaczów, district Sieradz. Hij kwam uit het centrale deel van Polen. In 1938 rondde hij de School voor Luchtvaartonderofficieren voor Jongeren af en behaalde hij de kwalificatie van vliegtuigmonteur. Daarna begon hij met zijn opleiding tot piloot.
Plut. pil. Tadeusz Józef Kołoszczyk werd geboren op 22 november 1919 in Grzymaczów, district Sieradz. Hij kwam uit het centrale deel van Polen. In 1938 rondde hij de School voor Luchtvaartonderofficieren voor Jongeren af en behaalde hij de kwalificatie van vliegtuigmonteur. Daarna begon hij met zijn opleiding tot piloot.
Na het uitbreken van de oorlog in 1939 kwam hij op de oostelijke gebieden in Sovjetgevangenschap terecht en werd hij naar Siberië gedeporteerd, waar hij onder zware omstandigheden verbleef. Na zijn vrijlating, als gevolg van de overeenkomst na de Duitse aanval op de Sovjet-Unie in 1941, verliet hij de Sovjet-Unie samen met het leger van generaal Anders en trok via Iran naar het Midden-Oosten.
Na het uitbreken van de oorlog in 1939 kwam hij op de oostelijke gebieden in Sovjetgevangenschap terecht en werd hij naar Siberië gedeporteerd, waar hij onder zware omstandigheden verbleef. Na zijn vrijlating, als gevolg van de overeenkomst na de Duitse aanval op de Sovjet-Unie in 1941, verliet hij de Sovjet-Unie samen met het leger van generaal Anders en trok via Iran naar het Midden-Oosten.
Vanwege het grote tekort aan opgeleide piloten werd hij naar Groot-Brittannië gestuurd. Op 2 februari kwam hij aan in Engeland, waar hij zijn verdere vliegopleiding voortzette.
Vanwege het grote tekort aan opgeleide piloten werd hij naar Groot-Brittannië gestuurd. Op 2 februari kwam hij aan in Engeland, waar hij zijn verdere vliegopleiding voortzette.
In maart werd hij geplaatst bij de 61 Operational Training Unit en daarna bij de 3 Tactical Exercise Unit.
In maart werd hij geplaatst bij de 61 Operational Training Unit en daarna bij de 3 Tactical Exercise Unit.
Na het afronden van zijn opleiding werd hij piloot in het Poolse 306e Jachteskader “Toruń”, waar hij deelnam aan gevechtsoperaties, onder andere tegen Duitse V1-raketten.
Na het afronden van zijn opleiding werd hij piloot in het Poolse 306e Jachteskader “Toruń”, waar hij deelnam aan gevechtsoperaties, onder andere tegen Duitse V1-raketten.
Dienst in Groot-Brittannië
Dienst in Groot-Brittannië
Laatste vlucht
Laatste vlucht
Op 27 september 1944 steeg hij op van RAF Brenzett als een van negen piloten die Halifax-bommenwerpers escorteerden richting het Duitse Sterkrade, als onderdeel van operatie “Ramrod 1297”. Hij vloog met een North American P-51D Mustang III met serienummer FZ196, code UZ-D.
Op 27 september 1944 steeg hij op van RAF Brenzett als een van negen piloten die Halifax-bommenwerpers escorteerden richting het Duitse Sterkrade, als onderdeel van operatie “Ramrod 1297”. Hij vloog met een North American P-51D Mustang III met serienummer FZ196, code UZ-D.
Tijdens de vlucht meldde hij motorproblemen en keerde hij terug richting de basis. Kort daarna verdween hij. Na zijn verdwijning werd een militaire commissie ingesteld om zijn lot te achterhalen. Jarenlang werd aangenomen dat hij in zee was neergestort. Het was een gebied van zware gevechten, het zogenaamde niemandsland.
Tijdens de vlucht meldde hij motorproblemen en keerde hij terug richting de basis. Kort daarna verdween hij. Na zijn verdwijning werd een militaire commissie ingesteld om zijn lot te achterhalen. Jarenlang werd aangenomen dat hij in zee was neergestort. Het was een gebied van zware gevechten, het zogenaamde niemandsland.
Crash en getuige
Crash en getuige
Pas vele jaren later werd vastgesteld dat zijn vliegtuig neerstortte in de omgeving van Veghel, tijdens de operatie Market Garden. In die tijd bevond Veghel zich in de zogeheten corridor, de geallieerde aanvoerroute richting Arnhem.
Pas vele jaren later werd vastgesteld dat zijn vliegtuig neerstortte in de omgeving van Veghel, tijdens de operatie Market Garden. In die tijd bevond Veghel zich in de zogeheten corridor, de geallieerde aanvoerroute richting Arnhem.
De crash werd gezien door boer Van de Crommert. Ondanks het gevaar besloot hij naar de plaats van de crashlocatie te gaan. De piloot lag levenloos naast het wrak van zijn vliegtuig. Samen met zijn zoon en een familielid begroef hij de gesneuvelde Poolse piloot in een geïmproviseerd graf, gewikkeld in doek.
De crash werd gezien door boer Van de Crommert. Ondanks het gevaar besloot hij naar de plaats van de crashlocatie te gaan. De piloot lag levenloos naast het wrak van zijn vliegtuig. Samen met zijn zoon en een familielid begroef hij de gesneuvelde Poolse piloot in een geïmproviseerd graf, gewikkeld in doek.
In die tijd verbleven er geallieerde soldaten in zijn huis, die het gebouw niet konden verlaten zonder een vuurgevecht te riskeren. Desondanks besloot hij tot de begrafenis, waarbij hij niet toestond dat de gesneuvelde werd geschonden of geplunderd. Hij verzamelde en noteerde de gegevens van de gesneuvelde piloot en gaf deze door aan de plaatselijke slager, G. van Beljouw, die ze vervolgens doorgaf aan de gemeente, waar ze officieel werden geregistreerd. De melding werd op 2 oktober 1944 vastgelegd door de ambtenaar van de burgerlijke stand in Veghel.
In die tijd verbleven er geallieerde soldaten in zijn huis, die het gebouw niet konden verlaten zonder een vuurgevecht te riskeren. Desondanks besloot hij tot de begrafenis, waarbij hij niet toestond dat de gesneuvelde werd geschonden of geplunderd. Hij verzamelde en noteerde de gegevens van de gesneuvelde piloot en gaf deze door aan de plaatselijke slager, G. van Beljouw, die ze vervolgens doorgaf aan de gemeente, waar ze officieel werden geregistreerd. De melding werd op 2 oktober 1944 vastgelegd door de ambtenaar van de burgerlijke stand in Veghel.
Door een fout werd de naam echter verkeerd genoteerd als “T. Kozonski”. In latere jaren werd, tijdens onderzoek uitgevoerd door Jan van Boxtel en Jan Hey, teruggekeerd naar deze kwestie. Er werd vastgesteld dat deze naam toebehoorde aan een soldaat die krijgsgevangen was genomen. Dit betekende dat hij niet de piloot kon zijn die in de omgeving van Veghel was omgekomen.
Door een fout werd de naam echter verkeerd genoteerd als “T. Kozonski”. In latere jaren werd, tijdens onderzoek uitgevoerd door Jan van Boxtel en Jan Hey, teruggekeerd naar deze kwestie. Er werd vastgesteld dat deze naam toebehoorde aan een soldaat die krijgsgevangen was genomen. Dit betekende dat hij niet de piloot kon zijn die in de omgeving van Veghel was omgekomen.
Onbekende identiteit en herstel
Onbekende identiteit en herstel
Op 3 juli 1946 werd het lichaam van de piloot overgebracht naar de Lambertusbegraafplaats in Veghel. De herbegraving werd uitgevoerd door de Graves Concentration Unit van het Britse leger, waarbij een officieel archiefrapport werd opgesteld.
Op 3 juli 1946 werd het lichaam van de piloot overgebracht naar de Lambertusbegraafplaats in Veghel. De herbegraving werd uitgevoerd door de Graves Concentration Unit van het Britse leger, waarbij een officieel archiefrapport werd opgesteld.
Meer dan 70 jaar lag hij daar begraven als onbekende soldaat. Op zijn eerdere grafsteen stond de tekst: “An airman of the 1939–1945 war. Polish Forces. Known unto God”.
Meer dan 70 jaar lag hij daar begraven als onbekende soldaat. Op zijn eerdere grafsteen stond de tekst: “An airman of the 1939–1945 war. Polish Forces. Known unto God”.
Pas dankzij jarenlange inspanningen van Jan van Boxtel en Jan Hey, in samenwerking met de Raad voor de Bescherming van Strijd en Martelaarschap in Warschau, kon zijn ware identiteit worden vastgesteld. Op 14 september 2014 werd zijn naam officieel hersteld.
Pas dankzij jarenlange inspanningen van Jan van Boxtel en Jan Hey, in samenwerking met de Raad voor de Bescherming van Strijd en Martelaarschap in Warschau, kon zijn ware identiteit worden vastgesteld. Op 14 september 2014 werd zijn naam officieel hersteld.
Laatste rustplaats
Laatste rustplaats
Herstel van identiteit
Herstel van identiteit
Zoektocht naar de crashlocatie
Zoektocht naar de crashlocatie
Gedurende vele jaren bleef de plaats van de crash onzeker. Er werden verschillende mogelijke locaties aangewezen, maar geen daarvan kon eenduidig worden bevestigd.
Gedurende vele jaren bleef de plaats van de crash onzeker. Er werden verschillende mogelijke locaties aangewezen, maar geen daarvan kon eenduidig worden bevestigd.
In september 2024 werd het onderzoek hervat en begon men opnieuw informatie te verzamelen. Er werden talrijke brieven gestuurd naar instanties in Polen, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Er werden gesprekken gevoerd met getuigen en hun families, waaronder de familie Van de Crommert, en er werd archiefmateriaal geanalyseerd.
In september 2024 werd het onderzoek hervat en begon men opnieuw informatie te verzamelen. Er werden talrijke brieven gestuurd naar instanties in Polen, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Er werden gesprekken gevoerd met getuigen en hun families, waaronder de familie Van de Crommert, en er werd archiefmateriaal geanalyseerd.
Dankzij informatie die onder andere door Marcel Hermens werd verstrekt, kon de meest waarschijnlijke locatie worden aangewezen.
Dankzij informatie die onder andere door Marcel Hermens werd verstrekt, kon de meest waarschijnlijke locatie worden aangewezen.
Op 18 oktober 2025 werd, met deelname van de onderzoeksgroep Kryptonim T4, veldonderzoek uitgevoerd. Tijdens de werkzaamheden werden een onderdeel van het vliegtuig en een kogel van kaliber .50 gevonden, wat de plaats van de crash bevestigde. Het terrein waarop het onderzoek werd uitgevoerd, behoort tot Agrifirm. Dankzij hun welwillende houding konden de werkzaamheden worden uitgevoerd.
Op 18 oktober 2025 werd, met deelname van de onderzoeksgroep Kryptonim T4, veldonderzoek uitgevoerd. Tijdens de werkzaamheden werden een onderdeel van het vliegtuig en een kogel van kaliber .50 gevonden, wat de plaats van de crash bevestigde. Het terrein waarop het onderzoek werd uitgevoerd, behoort tot Agrifirm. Dankzij hun welwillende houding konden de werkzaamheden worden uitgevoerd.
Twee verhalen op één plek
Twee verhalen op één plek
Jarenlang werd binnen de familie Van de Crommert een propeller bewaard, waarvan werd aangenomen dat deze afkomstig was van het vliegtuig van Tadeusz Kołoszczyk. Later bleek dat deze propeller afkomstig was van een Halifax-bommenwerper, waarbij een vierkoppige Britse bemanning om het leven kwam.
Jarenlang werd binnen de familie Van de Crommert een propeller bewaard, waarvan werd aangenomen dat deze afkomstig was van het vliegtuig van Tadeusz Kołoszczyk. Later bleek dat deze propeller afkomstig was van een Halifax-bommenwerper, waarbij een vierkoppige Britse bemanning om het leven kwam.
Zo kwam een tweede verhaal naar voren. Twee verschillende gebeurtenissen, één plek en dezelfde familie die getuige was van beide.
Zo kwam een tweede verhaal naar voren. Twee verschillende gebeurtenissen, één plek en dezelfde familie die getuige was van beide.
Vandaag rust Tadeusz Józef Kołoszczyk op de Lambertusbegraafplaats in Veghel. Aan beide zijden van zijn graf bevinden zich nog twee graven.
Eén behoort toe aan de Britse soldaat Allen Middleton, die op 30 september 1944 op 20-jarige leeftijd is gesneuveld. Het andere is het graf van een onbekende soldaat uit de jaren 1939–1945.
Drie grafstenen staan naast elkaar. Een Pool, een Britse sooldat en een onbekende soldaat. Verbonden door plaats, tijd en hetzelfde offer.
Op de plaats waar Tadeusz Józef Kołoszczyk is gesneuveld, wordt een gedenkplaat opgericht ter nagedachtenis aan hem en aan allen die hun leven hebben gegeven voor onze en uw vrijheid.
Herinnering
Herinnering
Dit is niet alleen het verhaal van één man. Het is een eerbetoon aan de nagedachtenis van allen die hun leven hebben gegeven voor de vrijheid. De herinnering aan hun leven en aan de waarden waaraan zij trouw zijn gebleven, vormt een van de fundamenten van onze identiteit. Zij helpt ons te begrijpen wie wij zijn, waar wij vandaan komen en hoe wij bewust aan onze toekomst kunnen bouwen.
Moge deze herinnering voortleven.
Locatie van de herdenkingsplaats
Locatie van de herdenkingsplaats
Locatie van het graf op de begraafplaats Lambertus in Veghel
Locatie van het graf op de begraafplaats Lambertus in Veghel
Bronnen en aanvullende informatie
Bronnen en aanvullende informatie
Bronnen: omvatten archiefmateriaal, particuliere collecties, historische publicaties, getuigenissen van de familie van de ooggetuige van de crash, materialen en informatie verstrekt door Marcel Hermens, en geselecteerde openbaar toegankelijke bronnen.
Primary historical source: Jan Hey (Hengelo), Jos van Alphen, Tadeusz KOŁOSZCZYK kreeg na 70 jaar zijn naam terug, Dorst, August 2014.
LAAT DEZE VONK EEN VLAM DOEN ONTBRANDEN,
EN DE VLAM DRAAGT HAAR VERDER,
OPDAT DE HERINNERING NOOIT DOOFT
EN VOORTLEEFT IN DE HARTEN VAN VOLGENDE GENERATIES
Samenstelling; Zofia Duizer Wośko Gebaseerd op archiefmateriaal, getuigenissen en eigen zoekwerk. Alle rechten voorbehouden.
Page updated
Google Sites
Report abuse