"บ้านปางปูเลาะ” ตั้งอยู่ตำบลศรีย้อย อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา เดิมมีชื่อว่า “บ้านปู่ล่อ” ตั้งตามชื่อของพ่อค้าชาวจีน คือ นายปู่ล่อ ต่อมาชื่อหมู่บ้านได้เพี้ยนไป เรียกใหม่ว่า “บ้านปางปูเลาะ” โดยได้รับการจัดตั้งเป็นหมู่บ้าน ในปีพ.ศ. 2513 หมู่บ้านแห่งนี้เป็นหมู่บ้านในตำนานการเดินทางกว่า 100 ปี จากจีนสู่ไทยของชาวเมี่ยนหรือชาวเย้า ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวไทยภูเขาเผ่าเมี่ยน เดิมรวมอยู่บ้านผาแดง และประชากรของหมู่บ้านส่วนใหญ่ย้ายมาจากบ้านป่าคา ตำบลวังแก้ว อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง ย้ายเข้ามาอาศัยอยู่ใน บริเวณห้วยหาญฟ้า ในปี พ.ศ.2499 ต่อมาในปี พ.ศ. 2504 ได้ย้ายเข้ามาในพื้นที่ปัจจุบันคือ บ้านปางปูเลาะ โดยมีนายเลาเหลอ แซ่จ๋าว เป็นผู้นำ
เรื่องราวของ บ้านปางปูเลาะ ถูกถ่ายทอดให้เป็นที่รู้จักภายใน “ศูนย์วัฒนธรรมบ้านปางปูเลาะ” ที่มีการจัดแสดงเรื่องราวความเป็นมาของบรรพบุรุษตั้งแต่สมัยแรกเริ่มย้ายถิ่นฐานเข้ามาในแผ่นดินไทย จากสาเหตุของความยากจนและภัยสงคราม โดยชาวเมี่ยนในประเทศจีนแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มใหญ่คือ เผ่าเปี้ยน เผ่าปูนู เผ่าฉาชัน และเผ่าผิงตี้ ชาวเมี่ยนเผ่าเปี้ยนมีประชากรมากที่สุด เป็นกลุ่มที่ย้ายถิ่นฐานตลอดเวลาเป็นระยะทางไกล และกระจายกันอยู่ในอาณาบริเวณที่กว้างขวาง
การเดินทางจากจีนสู่ประเทศไทยของชาวเมี่ยนเผ่าเดิมมี 12 สกุล มีการบันทึกเส้นทางการอพยพในหนังสือเดินทางลงจากภูเขาของบรรพชนทั้ง 12 สกุล ที่ตำบลจงหอเชียง อำเภอปกครองตนเองชนชาติเย้าเจียงหัว มณฑลฮูหนาน ถิ่นเดิมของชนชาติเมี่ยนอยู่ที่หนานไห่ ผูเฉียวโถว จากตำนานชาวเมี่ยนบางเผ่าที่อาศัยอยู่ตอนใต้ของทะเลสาปต้งถิงหู มีเรื่องเล่าว่าบรรพชนของพวกเขาย้ายมาจาก ผูเฉียวโถว แถบฝั่งเหนือของทะเลสาบต้งถิงหู จึงสันนิษฐานได้ว่า หนานไห่ น่าจะหมายถึง ทะเลสาบต้งถิง
ปัจจุบันหมู่บ้านชาวเขาเผ่าเมี่ยน ณ บ้านปางปูเลาะ แห่งนี้ ส่วนใหญ่มีอาชีพทำสวนลิ้นจี่และไร่กาแฟ ในหมู่บ้านมีทิวทัศน์ที่สวยงาม อากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี เดินทางได้สะดวก ในหมู่บ้านมีสิ่งที่น่าสนใจมากมาย ไม่ว่าจะเป็น ศูนย์วัฒนธรรมชนเผ่าเมี่ยน ซึ่งเป็นที่จัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ เครื่องแต่งกาย เครื่องปะดับ เครื่องมือเกษตร อุปกรณ์และเครื่องมือล่าสัตว์ รวมถึงประวัติความเป็นมาของชุมชน สวนลิ้นจี่ที่ปลูกสลับกับกาแฟตามเชิงเขา โดยทั้งลิ้นจี่และกาแฟ เป็นสินค้าขึ้นชื่อของอำเภอแม่ใจ สามารถเข้าไปเที่ยวชมสวนได้ในเดือนพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายน ที่นับเป็นช่วงเวลาเหมาะสม ลิ้นจี้ออกผลสามารถเลือกชิมสดๆได้จากต้นและหาชื้อได้ในราคาถูก นอกจากนี้ยังมีถ้ำประกายเพชรที่มีหินงอกหินย้อย มีน้ำหยดลงมาจากเพดานถ้ำ ทำให้เกิดประกายระยิบระยับสวยงาม รวมทั้งชมทิวทัศน์บนผาแดง ถ้าเป็นช่วงฤดูหนาวจะได้ชมดอกเสี้ยวบานสะพรั่งทั่วหุบเขา พร้อมกันนี้ที่บ้านปางปูเลาะยังมีบริการบ้านพักแบบโฮมสเตย์ ไว้คอยต้อนรับนักท่องเที่ยวอีกด้วย
อ้างอิง
ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.xn--72cf2b2bcb7a9ayfd9ie7bxdk.com/topic/379
รายละเอียดเพิ่มเติมที่ http://www.phayao108.com/2014/04/22/