De Fabriek in de Henisstraat: Grondplan en Foto’s.
De Fabriek in de Henisstraat: Grondplan en Foto’s.
Embedded Files
Om de industriële ambities van de groep te begrijpen, volstaat het niet om enkel de cijfers te bekijken. De foto's van de fabriek en het gedetailleerde grondplan tonen aan dat de Henisstraat in Tongeren beschikte over een grootschalige infrastructuur die destijds de toon zette voor de Limburgse radio-industrie.
Op basis van de thans bekende feiten, aangevuld met het waardevolle getuigenis van conciërge Remy Horsmans, kunnen we de situatie als volgt schetsen:
1. De Locatie en de Erfenis van de Familie Delvoie (1929)
De productie van de radio’s vond plaats in de Henisstraat 9 (later nr. 67) te Tongeren, op het perceel gekend als Maestrichterveld (Sectie A, nrs. 219, 222, 223 en 4455). Met een totale oppervlakte van 38a 20ca, waarvan 9a 20ca bebouwd, trok de groep in een bestaand industrieel complex.
Volgens Remy Horsmans huisvestte het gebouw oorspronkelijk een steenbakkerij die failliet was gegaan. Dit pand was reeds in het bezit van de familie Delvoie. Voor de familie Delvoie was dit een buitenkans: ze hoefden geen nieuwe fabriek te bouwen, maar konden een bestaand industrieel complex uit eigen familiaal patrimonium herbestemmen voor de opkomende radio-industrie.
Onlangs kreeg ik de kans om enkele foto's te kopiëren van Mr Horsmans Georges waarvoor mijn dank! De ouders van Mr Horsmans Georges (Horsmans Remy en Vandereydt Margriet) woonden als conciërge in de radiofabriek en Georges is daar in 1939 geboren. Dit is een zijaanzicht van de fabriek:
2. De Interne Vastgoedconstructie
In tegenstelling tot wat men zou verwachten, was de operationele productiemaatschappij (Radio Belgian Corporation) nooit eigenaar van het vastgoed. Er was sprake van een bewuste interne constructie die de familiebelangen beschermde:
Eigendom via RBC Leuven
De gebouwen en gronden waren vanaf de stichting in 1929 in handen van de moedermaatschappij, de N.V. Radio Broadcasting Company (Leuven), waarin de familie Delvoie een sleutelrol speelde.
Het Onomstotelijke Bewijs: Het harde bewijs voor deze eigendomsstructuur vinden we terug in de verzekeringspolis van 15 maart 1935 (afgesloten bij de Compagnie de Bruxelles S.A.). In deze polis wordt expliciet vermeld dat de gebouwen aan de Henisstraat 67 te Tongeren "eigendom zijn van de naamloze vennootschap RADIO-BROADCASTING".
Huurrelatie en Huurrisico: De polis bevestigt tevens de huursituatie door een specifiek bedrag van 250.000 frank te verzekeren voor het "huurrisico" (risque locatif) van de gebouwen. Dit "huurrisico" uit 1935 is de historische voorloper van wat we vandaag de huurderaansprakelijkheid in een brandpolis noemen.
Juridische betekenis: Volgens het Burgerlijk Wetboek (toen en nu) is een huurder aansprakelijk voor brandschade, tenzij hij het tegendeel bewijst. Door dit risico apart te verzekeren, werd het familiepatrimonium van de Delvoies (het gebouw) beschermd tegen de risico’s van de industriële activiteiten (zoals het werken met brandbare nitrocellulose-lak). Dit bewijst dat de radiofabriek juridisch als een externe huurder werd behandeld, met een huurprijs die in 1937 was vastgesteld op 12.000 frank per jaar.
Verzekeringspolis van 15 maart 1935
Verzekeringnemer: De vennootschap NV. RADIO-BELGE CONSTRUCTION
Basisdekking: Brand, blikseminslag, explosies en schade door elektriciteit aan de in de polis genoemde goederen.
3. Boekhoudkundige Bevestiging
Het ontbreken van "Gebouwen" of "Gronden" op de balansen van de werkmaatschappijen (zoals de balansen van 1937 en 1939) bewijst dat de operationele vennootschappen al hun kapitaal in de productie hielden. De balans toont enkel investeringen in de inhoud en de technische aanpassing van de oude steenbakkerij:
Machines en Gereedschappen: De kern van de assemblagelijn voor radio's.
Inrichting (Aménagements): De kosten die werden gemaakt om de hallen technisch om te vormen tot een assemblage-eenheid, inclusief gespecialiseerde ruimtes voor het lakken van kasten met nitrocellulose-spuitverf.
4. Analyse van het Grondplan en de Foto's
Het bijgevoegde grondplan toont de uitgestrektheid van het perceel bij de spoorweg. De foto's bevestigen de schaal van het gebouw: het was een volwaardige industriële site waar de oude infrastructuur van de steenbakkerij door de familie Delvoie werd omgevormd tot een moderne radiofabriek. Het complex omvatte niet alleen productieruimtes, maar ook een private garage, magazijnen en woonvertrekken voor het personeel (zoals de conciërgewoning van Horsmans).
Conclusie
Conclusie
De fabriek in de Henisstraat was het resultaat van een slimme familiale groeistrategie. Door een failliete steenbakkerij uit het eigen familiepatrimonium van de Delvoies nieuw leven in te blazen via de Radio Broadcasting Company, creëerde de groep een veilige haven voor haar productie. De operationele risico's lagen bij de huurders (de RBC-werkmaatschappijen), terwijl het onroerend goed stevig verankerd bleef in de moederstructuur.
De terrein schets:
Ligging en kadastrale aanduiding (gemeente, sectie, nummer): Maestrichterveld nr. 4455 - A219 - A222 - A223.
Oppervlakte: 38a20, totale bebouwde oppervlakte: 9a20
Page updated
Google Sites
Report abuse