სალექციო კურსი

სტრატეგიული აზროვნებისა და დიალოგის ცენტრი 42 გთავაზობთ სალექციო კურსს - ქართული მწერლობა, როგორც სოციალური და პოლიტიკური იდეების არქივი

საშემოდგომო სესია - 6 -21ოქტომბერი

ლექციები ჩატარედება ორ დამოუკიდებელ ჯგუფად, ხუთი სალექციო დღის განმავლობაში. თითო სალექციო დღეს, ჩატარდება ორი ლექცია.

პირველი ჯგუფის სალექციო დღეებია სამშაბათი და პარასკევი 16:00 საათი

მეორე ჯგუფის - ოთხშაბათი 16:00 საათი და შაბათი 13:00 საათი

დეტალები იხილეთ განრიგის გვერდზე

კურსი მიზნად ისახავს მე-19 და მე-20 საუკუნეების ქართული მწერლობისა და პუბლიცისტიკის გააზრებას იმ სოციო-ეკონომიკური და პოლიტიკური გარემოს შესწავლით, რომელშიც ეს ნაწარმოებები იქნებოდა და რომელთა ასახვასაც განიზრახავდა

10 ლექცია, 10 დღე, 10 განსხვავებული გააზრება

ლექცია 1

ისტორია, როგორც ეროვნული ნარატივი: ისტორიული რომანი, როგორც მეხსიერების პოლიტიკის იარაღი

ლექცია აანალიზებს მეცხრამეტე საუკუნის ქართული ისტორიული რომანის როლს ეროვნული იდენტობის მშენებლობაში. ყურადღება გამახვილებულია აკაკი წერეთლის „ბაში-აჩუკზე“, როგორც ცენტრალურ ნარატივზე, რომელიც სხვა კლასიკურ ნაწარმოებებთან (მაგ. ვაჟა-ფშაველას „ბახტრიონი“) ერთად მონაწილეობს ერის „წარმოსახვითი თანამეგობრობის“ კონსტრუირებაში. განხილულია, თუ როგორ იყენებს ავტორი ისტორიულ წარსულს მეხსიერების პოლიტიკის გასატარებლად და ერის მოდერნული სოციალური სხეულის ფორმირებისთვის.

ლექტორი - ნუკრი შოშიაშვილი

ლექცია 2

ილია ჭავჭავაძის ეკონომიკური აზროვნება

ლექცია მიზნად ისახავს ილია ჭავჭავაძის ეკონომიკური აზროვნების კრიტიკულ გადახედვას და მის ირგვლივ არსებული მითების დეკონსტრუქციას, განსაკუთრებით იმ გამარტივებული წარმოდგენისა, რომელიც მას ერთმნიშვნელოვნად ლიბერალ მოაზროვნედ წარმოაჩენს. ჰეტეროდოქსული პოლიტიკური ეკონომიკის პერსპექტივიდან, ილიას ტექსტები განიხილება როგორც ძალაუფლებრივი და არანეიტრალური ეკონომიკური პროცესების ანალიზი: იგი კრიტიკულად აფასებს თავისუფალ ვაჭრობას, განასხვავებს წარმოებით და „ჩარჩულ“ კაპიტალს და უსვამს ხაზს ფინანსური რესურსების არათანაბარ განაწილებას. ლექცია ასევე ავლებს პარალელს მე-19 საუკუნისა და თანამედროვე საქართველოს ეკონომიკურ გამოწვევებს შორის, რაც ილიას წარმოაჩენს როგორც კომპლექსურ და აქტუალურ მოაზროვნეს. ლექტორი - ნატალია ბალავაძე

ლექცია 3

„წოდებათაშორისი“ ურთიერთობების საკითხი ილია ჭავჭავაძის შემოქმედებაში

ლექცია შეეხება „წოდებათაშორისი“ ურთიერთობების თემატიკას ილია ჭავჭავაძის შემოქმედებაში. ყურადღება გამახვილდება იმ საკითხებზე, თუ როგორ ხედავდა ილია გვიანი ფეოდალური სისტემის დაშლისა და გარდამავალი ეპოქის სოციალურ სტრუქტურას. განხილული იქნება ილია ჭავჭავაძის ის პუბლიცისტური წერილები, მხატვრული ნაწარმოებები თუ ბიოგრაფიული ეპიზოდები, რომლებიც კავშირშია „წოდებრიობისა“ და სოციალური ურთიერთობების ილიასეულ გაგებასთან. ერთი მხრივ, ლექცია დაეფუძნება ისტორიულ ცოდნას საქართველოს ფეოდალური და სოციო-ეკონომიკური წყობის შესახებ, ხოლო მეორე მხრივ, შექმნის ანალიტიკურ საფუძველს თანამედროვე ქართული სოციალური სტრუქტურის გრძელვადიანი დინამიკის გააზრებისთვის.ლექტორი - ნინო ხელაია

ლექცია 4

„დიდი ტრანსფორმაცია“ - დავით კლდიაშვილის შემოქმედება

ლექციის ფარგლებში, მსმენელი წაიკითხავს და გაიგებს დავით კლდიაშვილის შემოქმედების სხვაგვარ და უფრო მასშტაბურ პერსპექტივას, რითაც მას შეეძლება გაიაზროს მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში, რუსეთის იმპერიაში მიმდინარე სისტემური სოციალური ტრანსფორმაცია, რომელმაც ადამიანთა ანთროპოლოგიური მახასიათებლები შეცვალა და ნაწილობრივ ხელი შეუწყო იმ იდეოლოგიური ნარატივების გაჩენას, როგორიც იყო ნაციონალიზმი და სოციალიზმი. ამ კუთხით, კლდიაშვილის შემოქმედება ლიტერატურულ ჟანრს სცდება და ნაწილობრივ ისტორიოგრაფიულ რესურსად გვევლინება.

ლექტორი - შოთა თხელიძე

ლექცია 5

ეროვნული ბანკი და მონეტარული სუვერენიტეტის იდეა 20-ე საუკუნის ქართულ პუბლიცისტიკაში

ლექციაში განხილულია რუსეთის იმპერიის ის პერიოდი, როცა საქართველო ჯერ კიდევ არ არის დამოუკიდებელი ერთეული მსოფლიო ეკონომიკაში, თუმცა ცდილობს რომ გახდეს. რეგიონული იმპერიული პერიფერიიდან ქვეყანა ესწრაფვის გლობალური კაპიტალიზმის სახელმწიფოდ ქცევას. რა რეალობაში უწევდა ქართულ სახელმწიფოს ეროვნული ბანკის და მონეტარული პოლიტიკის ფორმირება. ვინ იდგნენ საქართველოს პირველი ცენტრალური ბანკის შექმნის სათავეებთან და რა მოლოდინი ჰქონდათ ამ ინსტიტუტისგან. როგორ უყურებს მე-20 საუკუნის ქართული პუბლიცისტიკა ეკონომიკურ სუვერენიტეტს და რა როლი მიუძღვის მასში საქართველოს ეროვნულ ბანკს. მოლოდინები და რეალობა მონეტარული დამოუკიდებლობის გზაზე. ლექტორი - მერაბ ჯანიაშვილი

ლექცია 6

იაკობ გოგებაშვილი უმეცრების წინააღმდეგ

იაკობ გოგებაშვილი „აი ია“-ს მიღმა. გოგებაშვილი მხოლოდ საბავშვო წიგნების ავტორი გგონიათ? რატომ დაგვრჩა „დიდი სამეულის“ მესამე წევრი მხოლოდ ერთი წიგნის ჩრდილში? ლექციაზე განვიხილავთ გოგებაშვილის ნაკლებად ცნობილ შრომებს — „სოფლის სკოლასა“, „დიდ ნაკლს“ და სხვა, რათა ვნახოთ როგორ შექმნა მან თანამედროვე ქართველი ერი, როგორ ხედავდა ის ცოდნაზე დაფუძნებულ ეკონომიკას და ჩვენ მომავალს - “აი ია”-დან AI-მდე. ლექტორი - სანდრო ცაგარელი

ლექცია 7

მიწის ეფექტური მართვის ხედვები გვიანი ფეოდალიზმის ეპოქაში - ილია ჭავჭავაძე და ნიკო ნიკოლაძე

ლექცია მიზნად ისახავს მე-19 საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი ტრანსფორმაციის კომპლექსურ ანალიზს, სადაც თავადაზნაურობის ეკონომიკური და პოლიტიკური დაღმავლობა განხილულია არა როგორც ინდივიდუალური მარცხი, არამედ როგორც ფუნდამენტური სტრუქტურული კრიზისი. ლიტერატურული ნაწარმოებების — ილია ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“-სა და დავით კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვლის“ — მეშვეობით ნაშრომი წარმოაჩენს პრივილეგიების დაკარგვისა და მიწის, როგორც კლასობრივი ძალაუფლების წყაროს, გაუფასურების პროცესს. ავტორი ილია ჭავჭავაძისა და ნიკო ნიკოლაძის პუბლიცისტიკაზე დაყრდნობით ასაბუთებს, რომ კრიზისის მთავარი მიზეზი მასშტაბის ეკონომიკის არარსებობა და რესურსების ფრაგმენტაცია იყო, რამაც შეუძლებელი გახადა თანამედროვე ტექნოლოგიების ათვისება. საბოლოო ჯამში, ავტორი ავითარებს თეზისს, რომ კაპიტალის აკუმულაციის სიმცირემ და ინსტიტუციურმა ვაკუუმმა წარმოშვა ის ეკონომიკური ჩიხი, რომლის გადაჭრასაც მოგვიანებით საბჭოთა სისტემა რადიკალური კოლექტივიზაციისა და ცენტრალიზებული მართვის გზით შეეცადა. ლექტორი - თათო მარიდაშვილი

ლექცია 8

ომი და ჰუმანიზმი: მეორე მსოფლიო ომის ადამიანური შედეგები ოტია იოსელიანისა და ნოდარ დუმბაძის შემოქმედებაში

მეოცე საუკუნის ქართული მწერლობა ამავდროულად სოციალური პროზაა, რომელიც ეპოქის ობიექტურ სოციალურ სინამდვილეს ასახავს. ომისშემდგომი საბჭოთა საქართველოს სოციალურ პროზაში განსაკუთრებული ადგილი დაეთმო ომისა და მშვიდობის, ჰუმანიზმის თემატიკას. მეორე მსოფლიო ომის დრამატული გამოცდილების, ადამიანური ტრაგედიებისა და სოციალური განცდების აღწერა ომისშემდგომი ქართველი მწერლების შემოქმედებითი ცხოვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიზანი და ამოცანა გახდა. ამ მხრივ, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ოტია იოსელიანის (1930-2011) და ნოდარ დუმბაძის (1928-1984) შემოქმედება. დუმბაძისა და იოსელიანის სოციალური პროზა არ გვიამბობს უშუალოდ ომის, საომარი ფრონტისა თუ ბრძოლების შესახებ, არამედ მოგვითხრობს იმას თუ რა გავლენას ახდენს ომი ადამიანთა საზოგადოებაზე, სოციალურ ყოფასა და ყოველდღიურობაზე, თუ როგორ შეცვალა ომის ტრაგედიამ ადამიანთა ბედი და ცხოვრება. ოტია იოსელიანის და ნოდარ დუმბაძის შემოქმედება გამსჭვალულია ომისა და ფაშიზმის სიძულვილით, ჰუმანიზმისა და მშვიდობის მაღალი იდეალებით. ლექტორი - ბაქარ ბერეკაშვილი

ლექცია 9

ილია ჭავჭავაძისა და ნიკო ნიკოლაძის ხედვები უცხოურ კაპიტალზე

ლექციის მიზანია წარმოაჩინოს და შეაპირისპიროს ნიკო ნიკოლაძისა და ილია ჭავჭავაძის ხედვები უცხოურ კაპიტალთან მიმართებით, როგორც მე-19 საუკუნის საქართველოს მოდერნიზაციის ორი ალტერნატიული გზა. ნაშრომი აანალიზებს ნიკოლაძის პრაგმატულ ოპტიმიზმს, რომელიც უცხოურ ინვესტიციებსა და ტექნოლოგიურ იმპორტს ქვეყნის ინდუსტრიული განახლებისა და ევროპულ სისტემაში ინტეგრაციის მთავარ ბერკეტად განიხილავდა. ამის საპირისპიროდ, მსმენელები გაეცნობიან ილია ჭავჭავაძის პროტექციონისტულ პოზიციას, რომელიც ეროვნული ეკონომიკური სუვერენიტეტის დაცვას, შიდა რესურსების მობილიზებასა და მიწის საკუთრების შენარჩუნებას პრიორიტეტად მიიჩნევდა. ამ ორი პერსპექტივის შეპირისპირება საშუალებას გვაძლევს დავინახოთ ის ისტორიული დილემა, რომელიც დღესაც აქტუალურია: დაპირისპირება ლიბერალურ მოდერნიზაციასა და ადგილობრივ კაპიტალზე ორიენტირებულ განვითარებას შორის. ლექტორი - თათო მარიდაშვილი

ლექცია 10

არჩილ ჯორჯაძის საერთო მოქმედების ნიადაგის თეორია როგორც ეროვნული შერიგების იდეა

ლექცია შეეხება ქართველი სოციალისტ-ფედერალისტი ავტორის არჩილ ჯორჯაძის საერთო მოქმედების ნიადაგის თეორიას ეროვნული შერიგების ცნების კონტექსტში. ლექციაზე ჯორჯაძის თეორიას განვიხილავთ საერთაშორისოდ დამკვიდრებული ეროვნული შერიგების თეორიების და ავტორების შედარებით კონცეპტუალურ ჭრილში.
ლექტორი - შოთა შველიძე

პროექტი დაფინანსებულია ახალგაზრდობის სააგენტოს მიერ 2026 წლის საგრანტო კონკურსის "ახალგაზრდული ორგანიზაციების გაძლიერება" ფარგლებში

კურსის დასრულების შემდეგ მსმენელებს გადაეცემათ სერტიფიკატები

მსმენელებს ასევე საშუალება ექნებათ მონაწილეობა მიიღონ ესსეების კონკურსში. კონკურსის შედეგად გამოვლინდება სამი გამარჯვებული ავტორი, რომელთაც გადაეცემა ფულადი ჯილდო. საუკეთესო ნაშრომი კი შესაძლოა გამოქვეყნდეს კურსის სალექციო თემატიკისადმი მიძღვნილ სამეცნიერო კრებულში.

შენიშვნა: სერტიფიკატები გაიცემა და ესეების კონკურსში მონაწილეობის მიღების შესაძლებლობა ექნებათ მხოლოდ იმ მსმენელებს, რომლებიც დაესწრებიან ლექციათა მინიმუმ 50%-ს

კუსრსი სამიზნე აუდიტორიად განსაზღვრავს სკოლის დამამთავრებელი კლასების (აბიტურიენტები) მოსწავლეებს, სტუდენტებს და იმ ახალგაზრდებს (16-დან 29 წლამდე) რომელებიც დაინტერესებულნი არიან ქართული მწერლობითა და პუბლიცისტიკით და მისი მნიშვნელობით ქართული პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური აზრის ფორმირების საქმეში.

რეგიონების მცხოვრებთათვის შესაძლებელი იქნება კურსზე ონლაინ დასწრება შესაბამისი ონლაინ პლატფორმების გამოყენებით.

შენიშვნა: აუცილებელია სარეგისტრაციო ფორმაში რეგიონის მითითება.

გთხოვთ დარეგისტრირდეთ მითითებულ ბმულზე

https://forms.gle/ksgoC3aUcFeiHThQ7

ლექტორები

ნუკრი შოშიაშვილი

ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. პროფესიულ საქმიანობას ეწეოდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში. არის არაერთი სამეცნიერო სტატიისა და ნაშრომის ავტორი, რომელიც ეხება ისტორიოგრაფიასა და პოლიტიკურ პროცესებს. ამჟამად მუშაობს სადოქტორო დისერტაციაზე, რომელიც ფოკუსირებულია ნაციონალიზმის თეორიებზე, იდენტობის პოლიტიკასა და დისკურსის ანალიზზე. მისი კვლევითი ინტერესები მოიცავს მსოფლიო ისტორიას, გეოპოლიტიკურ პროცესებს, საქართველოს ისტორიოგრაფიასა და პოსტსაბჭოთა სივრცის სოციალურ-პოლიტიკურ ტრანსფორმაციებს.

ნატალია ბალავაძე

ფლობს მილანის ბოკონის უნივერსიტეტის (Bocconi University) ბაკალავრის ხარისხს ეკონომიკის მიმართულებით და ლონდონის ეკონომიკის სკოლის (LSE) მაგისტრის ხარისხს განვითარების ეკონომიკისა და პოლიტიკის მიმართულებით. Rosa & Roubini Associates-ის უფროსი კვლევითი ანალიტოსი, საზოგადოებრივი მაუწყებლის (პირველი არხის) ანალიტიკოსი. მას აქვს გაეროს ინდუსტრიული განვითარების ორგანიზაციასა (ვენა, ავსტრია) და გაეროს ეკონომიკურ და სოციალურ საკითხების დეპარტამენტში (ნიუ იორკი, აშშ) მუშაობის გამოცდილება.

ნინო ხელაია

პოლიტიკური მეცნიერების ასისტენტ-პროფესორი საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში (GIPA) და საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის (პირველი არხი) ანალიტიკოსი. იგი ფლობს პოლიტიკური მეცნიერების დოქტორისა (ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი) და მაგისტრის ხარისხს (ჰამბურგის უნივერსიტეტი). სხვადასხვა დროს ის ასწავლიდა და მიწვეული მკვლევრის სტატუსით იმყოფებოდა საქართველოს, გერმანიის, ავსტრიისა და უნგრეთის სხვადასხვა უნივერსიტეტებში. მისი კვლევითი ინტერესების სფეროა პოლიტიკური თეორია, პოლიტიკური ეკონომიკა, სამოქალაქო საზოგადოება, საშუალო კლასის პოლიტიკა, იდეოლოგიები, პოსტსოციალისტური ტრანსფორმაცია, პოსტსაბჭოთა სივრცე და საქართველო.

შოთა თხელიძე

საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი, “თსუ”-ის პოლიტიკის მეცნიერებების ბაკალავრი, “საქართველოს უნივერისტეტის” სახელმწიფო მართვისა და პოზნანის “ადამ მიცკევიჩის სახელობის უნივერისტეტის” საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრი. ის საზოგადოებრივი მაუწყებლის (პირველი არხი) ანალიტიკოსი და “ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის” მოწვეული ლექტორია. მისი კვლევის ინტერესია ახლო აღმოსავლეთის პოლიტიკა და იმპერიული პოლიტეკონომიის ისტორია.

მერაბ ჯანიაშვილი

ეკონომისტი, თეუსუ-ს ფინანსებისა და საბანკო საქმის ბაკალავრი. ამჟამად არის საზოგადოებრივი მაუწყებლის (პირველი არხი) ანალიტიკოსი. სხვადასხვა დროს კითხულობდა ლექციებს და ატარებდა ტრენინგებს ფინანსებსა და ეკონომიკის საფუძვლებში. აქტიურად ეწევა კვლევით საქმიანობას. მისი ინტერესის სფეროებია: ეკონომიკა, საბანკო სფერო, ცენტრალური ბანკი, მონეტარული პოლიტიკა, მონოპოლიები, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები, ეკონომიკური უთანასწორობა.

სანდრო ცაგარელი

თსუ-ს დოქტორანტი, სოციოლოგი. სხვადასხვა დროს სწავლობდა თსუ, Pompeu Fabra-ს უნივერსიტეტებში. საზოგადოებრივი მაწუყებლის (პირველი არხი) ანალიტიკოსი. ალექსანდრე უძღვება რამდენიმე სალექციო კურსს, სხვადასხვა უნივერსიტეტში და ამავდროულად ჩართულია აქტიურ კვლევით საქმიანობაში. მისი ინტერესის სფეროებია: განათლება, სოციალური მობილობა, უთანასწორობა, სოციალური სტრატიფიკაცია, საზოგადოებრივი ელიტები.

თათო მარიდაშვილი

ლუნდის უნივერსიტეტის (შვედეთი) მაგისტრი ეკონომიკური ისტორიის მიმართულებით, ამჟამად მუშაობს ანალიტიკოსის თანამდებობაზე საზოგადოებრივ მაუწყებელში (პირველი არხი). ასევე კითხულობს ლექციებს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. წარსულში მუშაობდა ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლაში (ISET) უფროსი მკვლევრის პოზიციაზე. თამთა არის საქართველოს საერთაშორისო განათლების ცენტრის, ჩეხეთის მთავრობისა და Cerge-EI (კვლევითი ინსტიტუტი პრაღაში) სტიპენდიატი.

ბაქარ ბერეკაშვილი

ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებისა და სოციოლოგიის პროფესორი და საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის (პირველი არხი) ანალიტიკოსი. იგი სხვადასხვა დროს, როგორც მოწვეული მეცნიერ-თანამშრომელი მუშაობდა ისლანდიის უნივერსიტეტში (რეიკიავიკი), თანამედროვე ისტორიის ინსტიტუტში (ლიუბლიანა), მასარიკის უნივერსიტეტსა (ბრნო) და ესპანეთის ეროვნული სამეცნიერო კვლევების საბჭოში (მადრიდი). მისი აკადემიური და კვლევითი ინტერესების სფეროს განეკუთვნება სოციალური და პოლიტიკური თეორია, თვისებრივი კვლევები, მარქსისტული აზროვნება განვითარებული სოციალიზმის ეპოქაში, პოსტსოციალისტური პოლიტიკა და საზოგადოება, დემოკრატიის პრობლემები, ძალაუფლება და იდეოლოგია, ტრანსფორმაციის სოციოლოგია, მოდერნულობისა და პოსტმოდერნულობის პრობლემები.

შოთა შველიძე

შოთა შველიძე არის მშვიდობისა და კონფლიქტების საკითხების მკვლევარი. ის არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დიპლომატიის და საერთაშორისო ურთიერთობების ისტორიის ბაკალავრი, ევროპისა და ამერიკის უახლესი და თანამედროვე ისტორიის მაგისტრი, ასევე ბრემენის გამოყენებითი მეცნიერებების უნივერსიტეტის მაგისტრი ევროპის კვლევებში. 2025 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფრიდრიხ შილერის სახელობის იენის უნივერსიტეტის შერიგების კვლევების ცენტრში, თემაზე: “შერიგება – ჩარჩო ცნება გადაუჭრელ ეთნო-პოლიტიკურ სეცესიურ კონფლიქტში: ქართულ-აფხაზური კონფლიქტი.” იგი წლების მანძილზე მუშაობდა ქართულ-აფხაზურ და ქართულ-ოსურ სამშვიდობო, სამოქალაქო დიალოგის პროექტებში. მისი კვლევითი ინტერესების სფეროს განეკუთვნება: პოლიტიკური შერიგება, ეთნო-პოლიტიკური და სეცესიური კონფლიქტები, პოსტ-საბჭოთა კონფლიქტები, დიალოგი, წარსულის გადააზრება, გარდამავალი მართლმსაჯულება, ომისშემდგომი მშვიდობის მშენებლობა, პოსტ-კონფლიქტური საზოგადოებები, პოსტ-კოლონიალიზმი.

ადგილმდებარეობა

მწერალთა სახლი

თბილისი, ივანე მაჩაბლის ქ. 13

Page updated

Google Sites

Report abuse