και ο φανζινάς 

Nikos Skamagas  

( Scum)

Zines for Days*:είναι αμερικανική αργκό και σημαίνει περιφραστικά «πάρα πολλά περιοδικά για να τα διαβάσει κανείς έγκαιρα». Ότι δηλαδή θα χρειαστείς μέρες και μέρες για να τα φυλλομετρήσεις και μόνο. 

Με τη διαφορά ότι στην Αμερική, zines δεν ονομάζουν τα περιοδικά εν γένει αλλά κυρίως εκείνες τις εκδόσεις που είναι λίγο ερασιτεχνικές, λίγο περιορισμένου τιράζ, λίγο περιθωριακές. 

Αυτοεκδόσεις μικρής κλίμακας, όπου τον πλήρη έλεγχο έχει ο ίδιος ο δημιουργός.

Τα φανζίν, δηλαδή.

Τα φανζίν κόμικς επί του προκειμένου.

Tα περισσότερα από τα οποία τα τυπώνουν στον πρίντερ τους και τα "δένουν" (βιβλιοδετούν), με τα χεράκια τους, οι ίδιοι οι δημιουργοί που, ακολούθως, τα διανέμουν στα ειδικά βιβλιοπωλεία και τα πουλούν στα γνωστά τραπεζάκια των φεστιβάλ κόμικς, μαζί με τα συνακόλουθα (κονκάρδες, κάρτες, αφισούλες κ.τλ.). 

Σαν το σταθμάρχη εκείνο στο ΛΟΥΚΥ ΛΟΥΚ που ήταν συνάμα στο γκισέ των εισιτηρίων, οδηγός του τρένου, παιδί του μπαρ κι ό,τι άλλο, αν θυμάστε.

Και ο Νίκος: Ο Νίκος Σκαμάγκας. Συμπαθής. Χαμογελαστός. Φανζίν τύπος. Με χαρακτηριστικό σχέδιο, αναγνωρίσιμο. Λες: "Αυτό είναι σκίτσο του Σκαμάγκα". Αποκλείεται να τον μπερδέψεις με κάποιον άλλο. 

Σχεδιάζει χωρίς να εξωραΐζει το σχέδιό του και χωρίς να το προσαρμόζει σε κάτι «σωστό» ή αποδεκτό. Κάνει τα δικά του. Καμιά φορά του βγαίνουν υπέροχα.

Τι στυλ; Ψυχεδελο-πανκ, θα το έλεγα. 

Μου κάνει κλικ η δουλειά του, μου αρέσει. Τα δε "καρέ με τον  παππού" τα λάτρεψα.

Οπότε τι πιο φυσικό από το να του πάρω μια συνέντευξη;

Κι αυτό ακριβώς έκανα. 

*Φανζίν να φάνε κι οι κότες κοντολογίς.

Εγώ ο Νίκος με το Νίκο 

(η συνέντευξη που λέγαμε):

Είσαι φανζινάκιας;

Δεν ξέρω τι είμαι. Εγώ comics κάνω. Η αλήθεια είναι πώς μάλλον αυτός ο τίτλος μου έχει κολλήσει γιατί πριν 10 χρόνια   είχα οργανώσει ένα φεστιβάλ μόνο για φανζίν και αυτοεκδόσεις. Μετά από αυτό, όλο και κάποιος φίλος με παγιδεύει και καταλήγουμε να οργανώνουμε μικρά ανεξάρτητα φεστιβαλάκια. Οπότε, ίσως και να είμαι. Δεν με χαλάει κιόλας.

Από άποψη ή εξ ανάγκης;

Για μένα μάλλον είναι και τα δύο. Μου αρέσει να δουλεύω με τους χρόνους μου και να βγάζω τις ιστορίες που έχω σκεφτεί. Από την άλλη δεν ξέρω ποιός εκδότης θα έβγαζε εύκολα ένα comic χωρίς κείμενο για μία μαϊμού με PTSD.

Είναι σύνηθες για έναν νέο δημιουργό να αυτοεκδίδει το comic του. Ίσως πιο σύνηθες για τις νεότερες γενιές μιας και τα περιοδικά που υπήρχαν παλαιότερα, όπως το 9, και τα οποία σου έδιναν τη δυνατότητα να εκδόσεις τη δουλειά σου, δεν υπάρχουν πλέον. Πιθανώς πολλά άτομα που κάνουν comics να προτιμούσαν αυτή τη δίοδο και όχι τα fanzines. Παρ'ολ'αυτά τα φεστιβάλ που μπορούμε να δείξουμε τη δουλειά μας είναι πλέον περισσότερα οπότε λογικό και οι αυτοεκδόσεις να έχουν αυξηθεί και, κατά τη γνώμη μου, να έχουν ανέβει και ποιοτικά.

Τι είναι για σένα το φανζίν;

Ένας τρόπος να πεις αυτά που θες, όπως θες πάνω σε χαρτί. Τα γραπτά μένουν.

Και τα τραπεζάκια των κόμικς φεστιβάλ;

Όταν πρωτο-ανακάλυψα ότι υπάρχουν αυτά τα τραπεζάκια στο Comicdom του 2012 ήταν που αποφάσισα να βγάλω το πρώτο μου comic και το 2013 είχα την πρώτη μου θέση σε φεστιβάλ.

Αν είσαι με κάποιον που συμπαθείς περνάς τέλεια, όπως κι αν πάει το φεστιβάλ, αν όχι θα σου ρουφήξει την ψυχή. Υπάρχει και περίπτωση να μην ανταλλάξεις κουβέντα με το διπλανό σου, που μπορεί να είναι και καλό που και που. Έχω κάνει νέους φίλους από τα φεστιβάλ πάντως.

Αυτοδίδακτος;

Σε μεγάλο βαθμό ναι. Αλλά είχα παρακολουθήσει το εργαστήρι comics του Νίκου Κούτση στη Βακαλό που με ξεκλείδωσε και έχω κάνει και μαθήματα σχεδίου που με βοήθησαν. Γενικά, είμαι υπέρ του να κάνεις μαθήματα πάνω στην τέχνη σου.

Χρησιμοποιείς μολύβια, μελάνια και μαρκαδόρους ή δουλεύεις μόνο ψηφιακά;

Τα κόμικς μου τα κάνω στο χαρτί με μολύβι και μελάνι. Ψηφιακά βάζω το χρώμα.Δεν πιστεύω πως παίζει τόσο μεγάλο ρόλο το μέσο, απλώς αυτόν τον τρόπο προτιμώ εγώ.

Ποια κόμικς σε συγκινούν, ποιοι δημιουργοί;

Τα πρώτα comics που με έκαναν να θέλω να φτιάξω τα δικά μου ήταν το Asterix και “Ο Βίος και η Πολιτεία του Σκρουτζ Μακ Ντακ” του Don Rosa. Υπάρχουν πολλοί δημιουργοί που κοιτάω εμμονικά τη δουλειά τους όπως ο Will Elder, o Sam Kieth, o Troy Nixey, o Dave Sim, o Bill Sienkiewicz, o Tomas Ott, θα μπορούσα να γράψω μία ολόκληρη σελίδα. Προσπαθώ να αντιγράφω τους καλύτερους.

Από Έλληνες;

Ο πρώτος Έλληνας σχεδιαστής που μου τράβηξε την προσοχή ήταν ο Τόμεκ. Μου αρέσει πολύ και η δουλειά του Βασίλη Λόλου. Και τώρα έρχεται η άβολη στιγμή που θα κάνω promo στους φίλους μου αλλά η αλήθεια είναι ότι από όταν ξεκίνησα  να φτιάχνω πιο ενεργά comics περισσότερο παρατηρούσα τις δουλειές που κυκλοφορούσαν στις αυτοεκδόσεις παρά τους “μεγαλύτερους” μου. Οπότε, ορίστε μερικά άτομα που αξίζει να τσεκάρετε: Asparagus Plumosa, Νίκος Μπράτος, Blessed Zines, Δημήτρης Αβραμόπουλος, Νίκος Τραγγανίδας, Ανέστης Μαυρομάτης-Παρασίδης.

Πόσα αντίτυπα τυπώνεις συνήθως;

Δεν λέω γιατί θέλω να κοκορεύομαι πως κάτω τρελά sold-out.

Ποιο είναι το χειρότερο σχόλιο που έχεις ακούσει για τη δουλειά σου;  

Νομίζω το χειρότερο ήταν online. Όταν πρωτο-έφτιαξα τη σελίδα μου στο Facebook κάποιος σχολίασε ότι η δουλειά μου είναι “σαν να την έφτιαξε κάποιος ψυχοπαθής χωρίς μέσα και γνώσεις”. Στην αρχή με πείραξε, τώρα το έχω μετανιώσει που δεν το έχω βάλει στο βιογραφικό μου.

Και ποιο το πιο αστείο;

Υπάρχει ένα άτομο, το οποίο εμφανίζεται σε φεστιβάλ της Αθήνας, περνάει από τα τραπέζια μας, ξεφυλίζει τις δουλειές μας και τις αφήνει πίσω, πάντα εμφανώς αηδιασμένο. Αν δεν περάσει πλέον νιώθω μία ελαφριά απογοήτευση.

Ποια η σχέση σου με την hardcore punk;

Ακούω πολύ μουσική, από όλα τα είδη, οπότε κάπου εκεί μέσα μπερδεύονται και punk συγκροτήματα. Αλλά φλώρος είμαι, δεν θέλω να δώσω λάθος εντυπώσεις.

Αν σου ζητούσε ο GG Allin να του εικονογραφήσεις ένα εξώφυλλο, ποιο δίσκο του θα διάλεγες;

Δεν είμαι τρελός φαν του GG Allin αλλά αν το ζητούσε με καλό τρόπο θα διάλεγα το “You'll Never Tame Me”, κομμάτια όπως το “Needle Up My Cock” δεν σταματούν να με συγκινούν. Για το artwork θα χρησιμοποιούσα σαν πρώτη ύλη τα κακάκια μου, καλή ευκαιρία να δοκιμάσω νέα μέσα.

Πως φαντάζεσαι το κόμικς μέλλον σου μετά από πέντε χρόνια;

Θέλω να έχω βγάλει τουλάχιστον άλλα πέντε comic. Ελπίζω να βρίσκω το χρόνο ανάμεσα στα διαλείμματα φτυαρίσματος κάρβουνου σε τεράστιους AI Servers.