1.1 สร้างและหรือพัฒนาหลักสูตร

1.2 ออกแบบการจัดการเรียนรู้

1.3 จัดกิจกรรมการเรียนรู้

1.4 สร้างและหรือพัฒนาสื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยี และแหล่งเรียนรู้

1.5 วัดและประเมินผลการเรียนรู้

1.6 ศึกษา วิเคราะห์ สังเคราะห์ เพื่อแก้ปัญหา หรือพัฒนาการเรียนรู้

1.7 จัดบรรยากาศที่ส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียน

1.8 อบรมและพัฒนาคุณลักษณะที่ดีของผู้เรียน

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา 

       กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมช่วยให้ผู้เรียนมีความรู้                       ความเข้าใจ การดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งในฐานะปัจเจกบุคคล และการอยู่ร่วมกันในสังคม              การปรับตัวตามสภาพแวดล้อม การจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด เข้าใจถึงการพัฒนา เปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย กาลเวลา ตามเหตุปัจจัยต่างๆ เกิดความเข้าใจในตนเอง และผู้อื่น มีความอดทน อดกลั้น ยอมรับในความแตกต่าง และมีคุณธรรม สามารถนำความรู้ไปปรับใช้ดำเนินชีวิต เป็นพลเมืองดีของประเทศชาติ และสังคมโลก (กระทรวงศึกษาธิการ, 2551 : 1)                

ทั้งนี้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ผู้วิจัยมีบทบาทหน้าที่รับผิดชอบ 

ในการจัดการเรียนการสอนเกี่ยวกับเรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ซึ่งตรงกับสาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ สอดคล้องกับมาตรฐาน ส.5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างวัฒนธรรม มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน สอดคล้องกับตัวชี้วัดที่ ม.4-6/3 ระบุแนวทางการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคต่างๆ ของโลก และตัวชี้วัดที่ ม.4-6/4 อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมในการสร้างสรรค์วัฒนธรรม อันเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ทั้งในประเทศไทยและโลก และตัวชี้วัดที่ ม.4-6/5 มีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาและการดำเนินชีวิตตามแนวทางการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

       วิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กำหนดสาระการเรียนรู้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ให้เรียนสาระภูมิศาสตร์ ลักษณะของโลกทางกายภาพ  ลักษณะทางกายภาพ แหล่งทรัพยากร และภูมิอากาศของประเทศไทย และภูมิภาคต่างๆ ของโลก การใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ความสัมพันธ์กันของสิ่งต่างๆ ในระบบธรรมชาติ ความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ และสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น การนำเสนอข้อมูลภูมิสารสนเทศ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (กระทรวงศึกษาธิการ, 2551 : 2) อย่างไรก็ตาม การจัดการเรียนการสอนเรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในชั้นเรียนที่ผ่านมา ผู้วิจัยสังเกตพบว่า นักเรียนยังมีปัญหาผลการเรียนค่อนข้างต่ำ ดังนั้น จึงจำเป็นต้องหาแนวทางพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น  

       การพัฒนาการเรียนการสอนการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ให้มีประสิทธิภาพจำเป็นจะต้องพัฒนาผ่านวิธีการสอนที่สอดคล้องและเหมาะสม คือ วิธีการสอนโดยใช้การอภิปราย ซึ่งเป็นวิธีสอนแบบอภิปรายกลุ่ม หมายถึง วิธีสอนที่มุ่งให้ผู้เรียนได้มีโอกาสสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น หรือพิจารณาข้อมูลที่กลุ่มมีความสนใจร่วมกัน โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อค้นหาคำตอบ หรือแก้ปัญหาร่วมกัน วิธีสอนแบบอภิปราย จึงเป็นวิธีสอนที่ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียน การคิด การปฏิบัติ การแก้ปัญหา และการฝึกทักษะการทำงานกลุ่มร่วมกันแบบประชาธิปไตย (อาภรณ์  ใจเที่ยง, 2540 : 108) โดยมีขั้นตอนการสอน ประกอบด้วย 1) ผู้สอนจัดผู้เรียนออกเป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละประมาณ 4-8 คน 2) ผู้สอนและผู้เรียนกำหนดประเด็นในการอภิปราย 3) ผู้เรียนสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันตามประเด็นอภิปราย4) ผู้เรียนสรุปสาระที่สมาชิกกลุ่มได้อภิปรายร่วมกันเป็นข้อสรุปของกลุ่ม 5) ผู้สอนและผู้เรียนนำข้อสรุปของกลุ่มย่อยมาใช้ในการสรุปบทเรียน และ 6) ผู้สอนประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน (ทิศนา  แขมมณี, 2562, 347-348)   ด้วยเหตุผลและความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผู้วิจัยจึงกำหนดหัวข้อวิจัยในชั้นเรียน เรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่เน้นการอภิปราย