Op welke manieren gaan planten op pad? En hoe helpt bijvoorbeeld de wind hierbij?
Het schoolplein van de Amalia astroschool is een van de ruim 700 onderzoekslocaties. Op 1 april 2026 (echt waar!) is het bakje geplaatst en op 17 mei nemen we dat mee naar de onderzoekers. Ook kunnen we zelf wat vergelijken met bakjes op de Guido de Bres, op een groendakje van een schuurtje op het plein van de Gaspard, de Da Costaschool en in de daktuin van Daltonschool Neptunus in Amsterdam. We zijn benieuwd wat er komt aanwaaien.
De onderzoekers van de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht doen onderzoek naar hoe biodiversiteit verandert en hoe we dat kunnen uitrekenen. Ze onderzoeken bijvoorbeeld hoe zaden zich verspreiden. Dat doen ze met wiskundige modellen, maar ze willen nu ook graag weten hoe dat in het echt gaat, bijvoorbeeld in tuinen en op balkons.
Bij Aanwaaiers onderzoeken we wat er ‘aan komt waaien’. Met de gegevens van jouw potje krijgen onderzoekers inzicht in de patronen van zaadverspreiding. Is er bijvoorbeeld een verschil in de hoeveelheid aanwaaiende zaden tussen de stad en groenere gebieden? Onderzoeker Monique de Jager: “We denken dat er in de stad minder zaden aan komen waaien, omdat er daar minder planten om je heen zijn. Met dit onderzoek kijken we of dat inderdaad zo is. Alles wat aanwaait is belangrijk. Ook planten die we onkruid noemen zijn natuur!”
Welke soorten waaien er vaak aan? In 2025 zijn er al een flink aantal soorten gevonden. Bij de 14 basisscholen die meededen, zijn meer dan 60 plantensoorten gevonden in de potjes! De wilg, de basterdwederik, gras, klein kruiskruid, en de paardenbloem kwamen vaak voor.
Waarvoor worden de resultaten van het onderzoek gebruikt? Met de resultaten van dit onderzoek kunnen we de relatie tussen groen in de stad en zaadverspreiding beter in kaart brengen. Door dit te bestuderen, komen we te weten waar in de regio Utrecht de natuur nog zijn gang kan gaan en waar het onze hulp nodig heeft. Hiermee kunnen we uiteindelijk de biodiversiteit in en om Utrecht een handje helpen!
In de zomer van '26 wordt het plein (aan de kant van de Laanstraat) getransformeerd naar een groener klimaatbestendig schoolplein. Groene schoolpleinen dagen uit tot veelzijdig bewegen en stimuleren de creativiteit van kinderen. Op groene schoolpleinen wordt minder gepest en meer samen gespeeld. Tot slot hebben groene schoolpleinen een rustgevend effect op kinderen, wat het leervermogen verbetert.
In het eerste ontwerp hiernaast is een buitenlokaal te zien, een waterloop met een wadi en waterberging onder de grond, iets om te klimmen, minder tegels en meer groen.
In september 2024 zijn 16 scholen in de provincie Utrecht gestart met het project Pientere Schoolpleinen. De Amalia-Astroschool is er daar een van. Elke school heeft 2 sensoren die op het schoolplein de temperatuur en de bodemvochtigheid meten. Daarbij hebben leerlinegn twee lessen digitale lesbrieven van IVN ontvangen waarbij de leerlingen kijken naar ‘Hoe klimaatproof hun schoolplein is’.
In de herfst en winter is er echter minder activiteit in de bodem. Bomen hebben hun bladeren verloren en planten groeien minder. Dat betekent ook dat veranderingen in de bodemvochtigheid kleiner zijn. Er is nu eenmaal minder verdamping, de temperaturen zijn lager en planten en bomen nemen minder water op. In het voorjaar zal dat heel anders worden. Daarom zullen we in april ook nog elke school een update sturen over hun specifieke sensoren met wat interessante data, die je ook in de klas kunt gebruiken.
De twee Pientere Tuinen sensoren zijn geactiveerd. Als je naar https://portal.goodcitysense.nl/ gaat, dan kun je daar inloggen. Je kunt dat doen met jouw mailadres (r.kuiper@pcbobaarnsoest.nl) en het wachtwoord is PientereSchoolpleinen2024.
Zelf waarnemingen toevoegen
Het wordt nog leuker als je zelf jouw waarnemingen toevoegt. Op waarneming.nl staat een snelgids die uitlegt hoe je zelf kunt bijdragen en waarnemingen kunt toevoegen. Wij kunnen iedereen aanraden om de app Obsidentify van waarneming.nl te installeren op je telefoon. Je wordt beloond met tips op maat om soorten te vinden, behaalt badges en wordt uitgedaagd om mee te doen met challenges. Jouw waarnemingen en die van anderen dragen bij aan kennis van de natuur. Zo maken je waarnemingen en die van anderen deel uit van onderzoek naar deze soorten. Elke waarneming telt!
Op zaterdagochtend 14 maart 2026 hebben veel ouders en kinderen hun handen uit de mouwen gestoken. Hekjes rond de appelboompjes werden hersteld, de moestuin en het containerhok werd opgeruimd. Ook werden er twee fruithagen verplaatst naar het kleuterplein en zijn er 4 appelbomen, een amandelboom, ezelsoor en colakruid geplant. Bovenal was het weer een gezellige ochtend net als op heel veel andere plekken in het land.
Wist je dat er veel verborgen stadsnatuur te vinden is, zoals vele bodemdieren? Ze zijn klein, maar doen grootse dingen voor de natuur! Maar hoe precies? Dat zie je in de eerste aflevering van De Verwonderaars.
Op de Amalia Astroschool hebben we een composthoop in de moestuin.
In april beginnen we met groep 6 met het:
netjes maken van de dakbak, uitzetten van de vakken
poten van aardappels
planten van knoflook en plantuitjes
de eerste MM zaden de grond in
Met de Makkelijke Moestuin app op de iPad houden we het overzicht van wat waar in de grond zit.
In de zomer kun je in de pauze gieters vullen bij de regenton en plantjes water geven. De gieter ligt bij de regenton of in het containerhok.
Op een groen plein is nog leuker spelen in de pauzes. En tegelijk leer je van alles over planten en dieren. In dit filmpje zie je meer voorbeelden van groene schoolpleinen.