So sánh giữa Hướng dẫn mới về nghiệp vụ công tác đảng viên (sau đây gọi tắt là Hướng dẫn mới) và Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW (sau đây gọi tắt là HD-12) như sau:
Điểm giống nhau
Cả hai văn bản đều là hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương về nghiệp vụ công tác đảng viên, có chung mục đích là cụ thể hóa các quy định của Điều lệ Đảng và các văn bản cấp trên. Về cơ bản, hai văn bản có những điểm tương đồng sau:
• Bố cục và nội dung chính: Cả hai văn bản đều có cấu trúc tương tự, bao gồm các phần chính về:
◦ Kết nạp đảng viên.
◦ Quản lý hồ sơ, phát thẻ đảng viên và giới thiệu sinh hoạt đảng.
◦ Khen thưởng tổ chức đảng và đảng viên.
◦ Một số vấn đề liên quan đến đảng viên như miễn công tác, sinh hoạt.
• Quy trình cốt lõi: Các quy trình nghiệp vụ cơ bản như quy trình kết nạp đảng viên (từ tạo nguồn, bồi dưỡng, thẩm tra lý lịch đến ra quyết định), quy trình công nhận đảng viên chính thức, và các thủ tục chuyển sinh hoạt đảng vẫn giữ nguyên các bước cốt lõi.
• Đối tượng và phạm vi áp dụng: Cả hai hướng dẫn đều được áp dụng thống nhất trong toàn Đảng, phổ biến đến cấp chi bộ để thực hiện.
Điểm khác nhau và những điểm mới của Hướng dẫn mới so với HD-12
Hướng dẫn mới kế thừa và phát triển HD-12 với nhiều điểm mới quan trọng, chủ yếu tập trung vào việc số hóa, cải cách thủ tục hành chính, và làm rõ hơn trách nhiệm, quy trình cho phù hợp với thực tiễn.
1. Về Kết nạp đảng viên
• Phân cấp trách nhiệm xây dựng kế hoạch rõ ràng hơn: Hướng dẫn mới phân định rõ hơn trách nhiệm của từng cấp ủy trong việc xây dựng kế hoạch kết nạp đảng viên, từ cấp ủy trực thuộc Trung ương, cấp ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ), cấp ủy cơ sở đến chi bộ. So với HD-12 chỉ phân cấp chung cho huyện ủy, cấp ủy cơ sở và chi bộ.
• Cập nhật và chi tiết hóa nội dung khai lý lịch (Mẫu 2-KNĐ):
◦ Bổ sung các mục mới về trình độ: Hướng dẫn mới bổ sung các mục khai về "Khoa học công nghệ", "Học vị cao nhất", "Học hàm cao nhất", và "Tiếng dân tộc thiểu số".
◦ Hiện đại hóa trình độ ngoại ngữ, tin học: Mục "Ngoại ngữ" được cập nhật để ghi cả các chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL, TOEIC hoặc khung năng lực Châu Âu (A1, B2...), thay vì chỉ có trình độ A, B, C như trước.
◦ Yêu cầu khai kỷ luật chặt chẽ hơn: Hướng dẫn mới yêu cầu khai cả những trường hợp "bị xem xét kỷ luật nhưng không bị kỷ luật hoặc không bị kỷ luật do hết thời hiệu". Đây là điểm mới so với HD-12.
◦ Yêu cầu khai hoàn cảnh gia đình chi tiết hơn: Khi khai về anh chị em ruột, con cái, Hướng dẫn mới yêu cầu ghi thêm "quốc tịch" và "tiền án (nếu có)".
• Làm rõ quy trình chứng nhận lý lịch: Hướng dẫn mới quy định rõ: Chi bộ, cấp ủy cơ sở chưa nhận xét, chứng nhận vào lý lịch mà chỉ đóng dấu giáp lai vào các trang và ảnh trước khi gửi đi thẩm tra. HD-12 không nêu rõ điểm này.
2. Về Quản lý hồ sơ, phát thẻ và giới thiệu sinh hoạt đảng
• Thay đổi căn bản về Thẻ đảng viên: Đây là điểm mới nổi bật nhất.
◦ Số thẻ đảng viên: Theo Hướng dẫn mới, số thẻ đảng viên là số định danh cá nhân (gồm 12 chữ số) theo quy định mới. HD-12 quy định số thẻ đảng viên gồm 8 chữ số do Ban Tổ chức Trung ương cấp.
◦ Ảnh trên thẻ: Hướng dẫn mới quy định ảnh màu, phông nền trắng, kích thước 3x4 cm. HD-12 chỉ yêu cầu ảnh màu 3x4 cm.
◦ Quy trình làm thẻ: Quy trình được số hóa mạnh mẽ, yêu cầu gửi 01 file ảnh chân dung lên cấp trên, sử dụng phần mềm Quản lý cơ sở dữ liệu đảng viên để lập danh sách và phê duyệt.
• Cụ thể hóa việc cấp số lý lịch đảng viên: Hướng dẫn mới quy định cụm số trong số lý lịch đảng viên gồm 6 chữ số theo "Quy định của Ban Tổ chức Trung ương về mã số tổ chức trong hệ thống tổ chức Đảng" và có hướng dẫn cụ thể cho các đảng bộ thành lập mới sau ngày 01/7/2025 để tránh trùng lặp.
• Chi tiết hóa quy trình chuyển sinh hoạt đảng: Hướng dẫn mới hướng dẫn chi tiết hơn các bước thực hiện, đặc biệt là quy trình chuyển sinh hoạt đảng cho đảng viên ở các TCCSĐ bị giải thể, trong đó quy định rõ cấp ủy nào viết vào ô số mấy trong giấy giới thiệu.
3. Về Khen thưởng
• Số Huy hiệu Đảng: Hướng dẫn mới quy định số Huy hiệu Đảng 90 năm gồm 2 chữ số (từ 01 đến 99), trong khi HD-12 quy định là 3 chữ số (từ 001 đến 999).
• Số hóa quy trình làm Huy hiệu Đảng: Hướng dẫn mới có một mục riêng về "Quy trình làm Huy hiệu Đảng bằng phần mềm", yêu cầu các cấp lập danh sách trên phần mềm Cơ sở dữ liệu đảng viên.
• Làm rõ quy trình xét tặng Huy hiệu Đảng cho đảng viên sinh hoạt tạm thời: Hướng dẫn mới quy định rõ đảng viên sinh hoạt tạm thời đủ điều kiện thì làm tờ khai, báo cáo chi bộ nơi sinh hoạt tạm thời lấy ý kiến nhận xét, sau đó báo cáo chi bộ nơi sinh hoạt chính thức để xét tặng.
4. Về các vấn đề khác
• Miễn sinh hoạt đảng: Hướng dẫn mới bổ sung trường hợp "đảng viên đi lao động đơn lẻ" vào diện được xem xét miễn công tác và sinh hoạt đảng.
• Thanh lý tài liệu: Hướng dẫn mới chỉ đề cập đến việc thanh lý "giấy giới thiệu sinh hoạt đảng làm hỏng", không còn đề cập đến "thẻ đảng viên làm hỏng" như trong HD-12, vì quy trình cấp lại thẻ hỏng đã được quy định riêng.
• Phương tiện nghiệp vụ: Hướng dẫn mới nhấn mạnh các phương tiện kỹ thuật phục vụ việc "xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu đảng viên từ xã đến tỉnh", thể hiện rõ xu hướng số hóa toàn diện.
Kết luận
Hướng dẫn mới là một bước tiến quan trọng so với HD-12, thể hiện rõ tinh thần cải cách hành chính, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và số hóa trong công tác đảng viên. Những điểm mới nổi bật nhất là việc sử dụng số định danh cá nhân làm số thẻ đảng viên, quy trình làm thẻ và Huy hiệu Đảng bằng phần mềm, cùng với việc cập nhật, chi tiết hóa nhiều quy định về khai lý lịch và các thủ tục nghiệp vụ để phù hợp hơn với tình hình mới, đảm bảo tính chặt chẽ, thống nhất và khoa học trong toàn Đảng. Hướng dẫn mới đã thay thế Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW kể từ ngày ký.