Cloud Computing

บทนำ (Introduction)

     ในทศวรรษที่ผ่านมา การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี  (Digital Transformation) เป็นปัจจัยเร่งให้องค์กรทั้งภาครัฐและภาคเอกชนจำเป็นต้องปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT Infrastructure) เพื่อรองรับการบริหารจัดการข้อมูลขนาดใหญ่และความเร็วในการดำเนินงาน เทคโนโลยี Cloud Computing (การประมวลผลบนคลาวด์) จึงก้าวเข้ามาเป็นโครงสร้างพื้นฐานหลักที่เปลี่ยนรูปแบบการทำงานจากการพึ่งพาฮาร์ดแวร์ภายในองค์กร (On-premise) ไปสู่การเข้าถึงทรัพยากรส่วนกลางผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตอย่างมีประสิทธิภาพ

นิยามของ Cloud Computing

     ตามนิยามของสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ (NIST) Cloud Computing คือ โมเดลที่ช่วยให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงทรัพยากรคอมพิวเตอร์ที่จัดสรรไว้ร่วมกัน (เช่น เครือข่าย เซิร์ฟเวอร์ หน่วยจัดเก็บข้อมูล แอปพลิเคชัน และบริการต่างๆ) ได้อย่างสะดวกและตามความต้องการ (On-demand) ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยสามารถจัดสรรและปล่อยทรัพยากรเหล่านั้นได้อย่างรวดเร็ว โดยใช้ความพยายามในการบริหารจัดการหรือปฏิสัมพันธ์กับผู้ให้บริการน้อยที่สุด

รูปแบบการให้บริการ (Cloud Service Models)

การให้บริการคลาวด์สามารถจำแนกตามลักษณะภาระงานและระดับการบริหารจัดการออกเป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่

1.  Infrastructure as a Service (IaaS)

การให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านไอที เช่น หน่วยประมวลผล (CPU) พื้นที่จัดเก็บข้อมูล (Storage) และระบบเครือข่าย (Networking) ในรูปแบบเสมือน (Virtualization) โดยองค์กรไม่ต้องลงทุนในฮาร์ดแวร์ทางกายภาพ แต่ยังคงมีหน้าที่ในการบริหารจัดการระบบปฏิบัติการ (OS) และแอปพลิเคชันเอง

2.  Platform as a Service (PaaS)

การให้บริการแพลตฟอร์มและสภาพแวดล้อมที่จำเป็นสำหรับนักพัฒนาซอฟต์แวร์ (Developers) ในการสร้าง ทดสอบ และติดตั้งใช้งานแอปพลิเคชัน โดยผู้ให้บริการจะดูแลโครงสร้างพื้นฐานและระบบปฏิบัติการเบื้องหลังทั้งหมด ช่วยลดระยะเวลาในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สู่ตลาด (Time-to-Market)

3.  Software as a Service (SaaS)

การให้บริการแอปพลิเคชันหรือซอฟต์แวร์สำเร็จรูปผ่านอินเทอร์เน็ต (Web Browser) โดยที่ผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมหรือดูแลรักษาทางเทคนิคใดๆ ผู้ให้บริการจะเป็นผู้รับผิดชอบการอัปเดตระบบและการรักษาความปลอดภัยทั้งหมด

รูปแบบการติดตั้งใช้งาน (Cloud Deployment Models)

องค์กรสามารถเลือกสถาปัตยกรรมการติดตั้งใช้งานตามนโยบายความปลอดภัยและลักษณะข้อมูล ดังนี้

•  Public Cloud (คลาวด์สาธารณะ): โครงสร้างพื้นฐานที่บริหารจัดการโดยผู้ให้บริการภายนอกและเปิดให้หลายองค์กรใช้งานร่วมกัน มีข้อดีด้านความคุ้มค่าทางต้นทุนและการขยายตัวที่ยืดหยุ่น

•  Private Cloud (คลาวด์ส่วนตัว): โครงสร้างพื้นฐานที่สร้างขึ้นเพื่อใช้งานเฉพาะองค์กรใดองค์กรหนึ่งเท่านั้น มักใช้ในกลุ่มธุรกิจที่ต้องการความปลอดภัยของข้อมูลสูงและต้องปฏิบัติตามกฎหมายควบคุมข้อมูลอย่างเคร่งครัด

•  Hybrid Cloud (คลาวด์แบบผสมผสาน): การบูรณาการระหว่าง Public Cloud และ Private Cloud เข้าด้วยกัน ช่วยให้องค์กรสามารถจัดเก็บข้อมูลสำคัญไว้ในคลาวด์ส่วนตัว ขณะเดียวกันก็สามารถใช้คลาวด์สาธารณะรองรับภาระงานที่ต้องการพลังการประมวลผลสูงได้

ประโยชน์เชิงกลยุทธ์ต่อการพัฒนาองค์กร (Strategic Benefits)

1.  การบริหารต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพ (Cost Optimization) : เปลี่ยนรูปแบบค่าใช้จ่ายจากการลงทุนในสินทรัพย์ถาวร (CapEx) มาเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน  (OpEx) ตามการใช้งานจริง

2.  ความยืดหยุ่นและการขยายตัว (Scalability & Agility) : รองรับการปรับเพิ่มหรือลดขนาดทรัพยากรทางคอมพิวเตอร์ได้อย่างทันท่วงทีตามความผันผวนของความต้องการทางธุรกิจ

    3.  ความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity) : มีระบบสำรองข้อมูล (Backup) และการฟื้นฟูระบบหลังภัยพิบัติ (Disaster Recovery) ที่ได้มาตรฐานสากล ช่วยลดความเสี่ยงจากการสูญเสียข้อมูล

    4.  ความปลอดภัยระดับสากล (Advanced Security) : ผู้ให้บริการคลาวด์ชั้นนำมีการลงทุนสูงในด้านการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์และการปฏิบัติตามมาตรฐานสากล เช่น ISO 27001 และ GDPR