Yeme Bozukluğu Nedir?

Yeme bozukluğu olan kişiler, sağlığını tehdit edecek kadar olumsuz beslenme alışkanlıklarına sahip olurlar. Hem erkeklerde hem de kadınlarda görülür, ancak kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır. Genellikle sosyoekonomik düzeyi yüksek olan kişilerde görülen bir sağlık problemidir. 

İnceliğe önem verilmesi, şişmanlamaktan korkulması ve bunun yanında evde bol yiyecek içecek bulunması kişilerin yeme bozukluğuna sahip olması için zemin hazırlar.

Yeme bozukluğu, sağlıksız yeme alışkanlıklarının gelişmesine neden olan bir dizi psikolojik durum olarak tanımlanabilir. Yiyecek, vücut ağırlığı veya vücut şekline olan bir takıntıyla başlayabilir. Ağır vakalarda çok ciddi sağlık problemleri görülür ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir. 

Yeme bozukluğu çeşitli belirtilerle kendini gösterir. Bu belirtilerin en sık görülenleri;

• kişinin bir anda aşırı yemek yemesi veya yemesini aşırı kısıtlaması,

• yemek sonrası kusma

• yemek sonrası ağır egzersiz yapması, şeklinde sıralanabilir.

Yeme bozukluğu, yaşamın herhangi bir evresinde ve herhangi bir cinsiyette görülebilir. Ancak çoğunlukla adölesan çağdaki genç kızları ve genç kadınları etkileyen bir sağlık problemidir. 

Yeme Bozukluğuna Neden Olan Risk Faktörleri Nelerdir?

Bireysel Risk Faktörleri

• Erken olgunlaşma,

• Şişman olmak,

• Flörte başlama (Kendini beğendirme isteği),

• Kilolu olma endişesi,

• Düşük benlik saygısı,

• Mükemmelliyetçilik,

• Depresyondur.

Ailesel Risk Faktörleri

• Ailede şişman bireylerin bulunması,

• Fiziksel veya cinsel istismar,

• Aşırı korumacı ebeveynler,

• Psikolojik hastalık varlığı,

• Çatışma,

• Aşırı dominant ebeveynler’dir.

Sosyokültürel Risk Faktörleri

• Alay konusu olma,

• Akranlar arasındaki kilolu olma endişesi,

• Grup içinde zayıf olma idealistliği,

• Toplumsal güzellik dayatmaları,

• Başarı için fiziksel görünümün önemli olduğu düşüncesi,

• Medya etkisi

Yeme Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir?

Yeme bozukluğu denince akla çoğunlukla anoreksia nervoza ve bulimia nervoza gelse de atipik yemek bozukluğu olarak tanımlanan başka yeme bozukluğu çeşitleri de vardır.

Anoreksiya Nervoza 

Aşırı zayıflamaya rağmen şişman olmaktan yoğun şekilde korkma, beden imgesinde bozukluk, bilinçli olarak normal vücut ağırlığının %25'i kadar ağırlık kaybetme, yaş ve boya göre ideal olan ağırlığa gelmeyi reddetme ile karakterize bir yeme bozukluğu hastalığıdır. 

Anoreksiya ile ilgili detaylı bilgi için: Anoreksiya Nedir? yazımızı okuyabilirsiniz. 

Bulimia Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Tekrarlayan ve engellenemeyen aşırı yemek yeme sonucunda kilo alma ve alınan kiloyu verme çabasıyla karakterize bir yeme bozukluğu hastalığıdır. Hastanın tüm çabalarına ve korkularına rağmen yemek yemeyi durduramadığı görülür. Vücut ağırlığı, güzellik ve çirkinlikle aşırı uğraş vardır. 

Bulimia ile ilgili detaylı bilgi için: Bulimia Nedir? yazımızı okuyabilirsiniz.

Atipik Yeme Bozuklukları

Atipik yeme bozukluklarının klinik tablosu, anoreksia nervoza ve bulimia nervozaya benzemese de eşlik eden hastalık durumunda bu hastalıklar kadar klinik şiddet taşıyabilir.

Tıkınırcasına yeme bozukluğu / Aşırı yeme bozukluğu: 

Fiziksel olarak açlık olmamasına rağmen aşırı yemek yeme eğilimi, aşırı yemek yeme nöbeti sonrasında kendinden hoşnut olmama ve depresif davranışlar ile karakterize bir yeme bozukluğu hastalığıdır. Bu hastalık bulimia nervoza ile karıştırılmamalıdır, çünkü bu hastalarda kilo artışını önlemeye yönelik davranışlar görülmez. Hastalar çok yüksek miktarda enerji aldıkları için obezite, yüksek kan basıncı, kolesterol problemleri, Tip 2 diyabet ve kalp hastalıkları açısından risk altındadırlar.

Gece yeme sendromu:

Günlük alınan enerjinin %50'sinden fazlasının akşam öğününden sonra alınması ve gece yenilenler nedeniyle sabahları iştahsızlık, haftada 3 gece en az bir kez uyanma ve uyku problemleri, gece uyanmalar sırasında yüksek kalorili atıştırmalık tüketimi, yedikten sonra suçlululuk ve gerginlik hissetme ile karakterize bir yeme bozukluğu sendromudur. Bariatrik cerrahi geçirmiş hastaların %40'ına yakınında bu sendrom gözlenir.

Pika:

Kişinin besin değeri olmayan maddeleri yemesiyle karakterize bir yeme bozukluğu hastalığıdır. Bu hastalığa sahip kişiler toprak, buz, kağıt, saç, sabun gibi besin değeri olmayan maddeleri tüketirler. Daha çok gebelerde ve çocuklarda görülen bir yeme bozukluğu çeşididir. 

Pika; enfeksiyon, besin öğesi yetersizliği, zehirlenme ve sindirim sistemi yaralanmaları ile sonuçlanabilir.

Ruminasyon bozukluğu:

Kişinin yiyeceği çiğneyip yuttuktan bir süre sonra bilinçli ve istekli olarak tekrar ağzına gelmesini sağlaması ve tekrar çiğnemesi ile karakterize bir hastalıktır. Daha çok çocuklarda görülen bir yeme bozukluğu çeşididir. 

Bir aydan daha uzun süre tekrar çiğneme hareketi gözlenirse ruminasyon bozukluğundan şüphelenilmelidir. Bebeklerde 3. aydan itibaren görülmeye başlanır ve ergenlikte azalır. Nadir de olsa yetişkinlerde de görülebilir. Bebeklerde tedavi edilmezse ciddi ağırlık kaybı ve malnütrisyon gibi ciddi klinik tablolar ile karşılaşılabilir.