VAJİNİSMUS
Vajinismus, kadınların vajinasındaki kasların istemeden kasılmasıyla ortaya çıkan cinsel işlev bozukluğuna verilen isimdir. Kadın cinsel ilişkiye girmek istemesine rağmen vajina kadının istemi dışında kendini kasar ve penisin vajinadan içeri girmesini engeller. Bu hastalığın vajinanın boyutu ile bir alakası yoktur, bu sadece ilişki sırasında vajinanın istemsizce kasılması ile oluşur. Vajinismus hastalığı olan kadınlar çoğunlukla bacaklarını sıkıca kapatırlar ve ilişkiye izin vermezler ya da ilişki sırasında çok fazla düzeyde ağrı çekerler.
Vajinismus hastalığı, kadınların cinsel hayatının denk geldiği dönemine göre ikiye ayrılır.
Primer Vajinismus: Vajinismus, ilk cinsel birliktelik sırasında meydana geliyorsa primer vajinismus ismini alır. Bu vajinismus türünde kadınlar sadece penise karşı değil vajinaya girebilecek her şeye karşı kasılma sorunu yaşarlar. Vajinal bir tedavi göremezler ve vajinaya fitil ya da ilaç türü bir şey koyulmasına izin veremezler. Primer vajinismusun temelinde genellikle ilk gece korkusu vardır.
Sekonder Vajinismus: Edinilmiş vajinismus da denen sekonder vajinismus; normal bir cinsel hayat süren kadınlarda ağrılı şekilde yapılan jinekolojik tedavi, düşük, kürtaj ya da zorlu geçen bir doğum sonrası yaşanan travmalar sonucunda oluşan vajinismus türüne denir. Bu tür vajinismusun teme primer vajinismusta olduğu gibi korku vardır. Yaşın ilerlemesiyle östrojen seviyesi düşer ve bu sebeple vajina içinde oluşan nemlilik azalır, elastiklik de git gide kaybolur. Bu yüzden cinsel birliktelik sırasında fazlaca ağrı meydana gelir. Bu ağrı hissi zamanla vajinismus oluşmasına da sebep olabilir.
Bu sınıflandırma yöntemiyle birlikte vajinismus; durumsal ve spazmodik vajinismus olarak ikiye ayrılabilir. Durumsal vajinismusta, kişi vajinanın içine tampon dışında herhangi bir şeyin girmesine izin vermez. Spazmodik vajinismusta, vajinadaki kaslar fazla düzeyde kasılırlar. Spazmodik vajinismusa sahip olan kişilerde ön sevişme esnasında vajinada mesane kasılmasına benzeyen bir kasılma oluşur. Bu sınıflandırmanın yanında bir de komplet vajinismus adlı bir tür de vardır. Komplet vajinismus en ağır türüdür ve herhangi bir seviyede vajina ve penis veya başka bir cisim birleşmesi gerçekleşemez.
Vajinismus vakalarında da temel olarak toplum baskısı sebebinden dolayı kadınlar susmak zorunda kaldıkları için kadınlar arasında ne kadar sıklıkla görüldüğünü ölçmek zordur. Yaklaşık olarak vajinismus kadınların %20’ye kadarını etkilemektedir.
Vajinismusun sebepleri psikolojik ve fiziksel olarak ikiye ayrılır. Psikolojik sebepler bu ayrımın %90’a yakın bir kısmını kaplar. Çoğu kadında oluşan ilk gece korkusu, kızlık zarına atfedilen fazla önem, namus kavramının yanlış ve sürekli kadınlara baskı kurma amacıyla kullanılması, toplumsal yargılar ve cinsel birliktelikle ilgili abartılı cümleler vajinismusun oluşmasında çok büyük etkendir. Aynı zamanda kadınların yaşadığı ilk cinsel birliktelik esnasında çok acı duyup kanama yaşaması, partnerinin onu zorlaması ve tecavüze uğraması da vajinismusun oluşmasında önemli sebeplerdendir. Bunlarla birlikte özellikle küçük yaşlarda ebeveynlerinin ya da başkalarının cinsel birlikteliğine şahit olmak, doğum görerek korkmak kişide travma oluşturur ve bunun da sonucunda vajinismus ortaya çıkar. Bu psikolojik sebeplerin yanında bazı fiziksel nedenler de vajinismusa sebep olmaktadır:
Vajina kısalığı ve vajina içerisinde bulunan perde
Kızlık zarının olması gerekenden daha kalın ve daha sert olması, hatta daha da yüksek kenarlara sahip olması gibi yapısal bozukluklar
Vajinada meydana gelen enfeksiyonlar
Bartholin kisti denen vajinadaki açıklığın etrafında bulunan hassas, yumuşak ve ağrı yapan yumru
Fallop tüpleri ve yumurtalıklarda meydana gelen ve pelvik inflamatuar adını alan hastalıklar
Kızlık zarının kenarında meydana gelen ve vulvar vestibulitis adı verilen cinsel ağrı rahatsızlığı
Vajinismus tanısının konabilmesi için uzmanlara karşı şeffaf olmak ve tüm şikayetleri olduğu gibi aktarmak çok önemlidir. Hastalığın ilk fark edildiği zaman, ne kadar sık yaşandığı ve nelerin tetikleyebileceği soruları çok önemlidir. Vajinismusun fiziki muayenesi ve tedavisinde hekimlerin olabildiği kadar nazik ve dikkatli olmaları gerekmektedir. Muayene esnasında genital bölgede oluşmuş olabilecek yara ya da enfeksiyonlar da incelenmelidir.
Vajinismus tedavisi olan bir rahatsızlıktır. Öncelikle hasta bu problemini kabul etmeli ve yüzleşmelidir. Kişi tedaviyi kabul etmeli, negatif düşüncelerini kafasından uzaklaştırmalı ve uzman bir jinekologla iş birliği içinde olmalıdır. Tedavinin ilk aşamasında vajina incelenir ve fiziksel bir sıkıntı olup olmadığı anlaşılmaya çalışılır. Eğer kızlık zarı fazla sert ve kalın ise ameliyatla müdahale edilebilir. Tedavinin bir sonraki anında cinsel terapi uzmanı psikolog ve psikiyatristlerin desteği ile hastanın ruh hali ve düşünceleri incelenir. Hastaya alanında yetkili ve başarılı bir ekip tarafından uygulanan psikoterapi ile hastanın tekrardan sorunsuz bir cinsel hayata kavuşmasına olanak sağlanır