41-133 Huli Street . Waimānalo 96795
(808)259-0450 . https://www.pope.k12.hi.us
Ua hoʻokumu ʻia Ke Kula Kaiapuni o Waimānalo i ka mahina ʻo ʻAukake, MH 2019, ma ke kahua kula o Blanche Pope Elementary. ʻO ka hiku kēia o nā Kula Kaiapuni ma Oʻahu nei.
Ua hoʻokumu mua ʻia ka papa mālaaʻo a me ka papa ʻekahi, i ka makahiki 2019 nō. I kēia makahiki aʻe e loaʻa ana nā papa ‘ehiku, mai ka mālaaʻo a i ka papa ‘eono, me ka papa kamali‘i kekahi. Ola nō ka ‘ōlelo Hawai‘i i nā pua o Waimānalo!
ʻO Kumu Keoni Chang-Purdy ke kumu mua ma ke Kula Kaiapuni o Waimānalo. Ua hoʻomaka aʻela ʻo ia i ke aʻo ʻana i ka makahiki mua o ke kula, i ka 2019, ma hope o ke aʻo ʻana ma ke Kula Kaiapuni ʻo Ānuenue no nā makahiki he nui. Nāna ka papa mālaa‘ o i ka MH 2025-2026.
____
Mai nā pali hulilua ʻo Maunalua a i ka iʻa hāmau leo o ʻEwa, mai ka makani wehe kāwelu i Lanihuli i Nuʻuanu a ke kai nehe o Kuloloia, eia nō kēia mai ka ʻāina maʻū i ka ua Lililehua, kahi e piʻo mau nei ke ānuenue, he aloha.
ʻO wau wale nō ʻo Keoni Chang-Purdy, he kupa no Kapahulu, noho naʻe au ma Pālolo. Hauʻoli au i ka lawelawe ʻana aʻe i kēia kaiāulu, he manaʻolana koʻu e hoʻokō ʻia ana ka makemake o ka lehulehu a ʻoliʻoli hoʻi ka houpo o nā kūpuna. E leʻaleʻa kākou i ka ʻōlelo Makuahine a ola nā iwi!
ʻO Kumu Kaʻimilei Keamoai-Strickland, he kumu nō ‘o ia ma ke Kula Kaiapuni o Waimānalo, a ua noho nō ‘o ia a kupa i kēia ʻāina a me ka ʻōlelo ‘ōiwi o ka lāhui aloha o Hawaiʻi nei. ‘O kāna papa i kēia makahiki kula, ‘o ia ka papa ‘Ekahi me ‘Elua.
____
ʻO Kaʻimilei Keamoai-Strickland koʻu inoa, he kupa no Hanapēpē ma ka moku kāʻili lā ʻo Kauaʻi, a he mamo na Kahelelani. I koʻu wā e keiki ana, ua noho haumana au ma Ke Kula Niʻihau o Kekaha, he kula kaiapuni i aʻo ʻia ma o ka ʻōlelo Niʻihau. Ma ka papa ʻehiku, ua ʻae ʻia koʻu komo ʻana i ke Kula ʻo Kamehameha ma Kapālama. I ka makahiki 2014, ua puka kēia mai ke kula kiʻekiʻe a ua hoʻomaka e hehi ma ke alahele o ka hoʻonaʻauao ʻia ʻana ma ke Kula Nui o Hawaiʻi ma Mānoa. Ma lalo o ka malu o ka Hālau ʻŌlelo Hawaiʻi ʻo Kawaihuelani, ua puka au me kaʻu palapala laepua ʻōlelo Hawaiʻi. He hula ʻōlapa wau ma lalo o ka malu o nā kumu hula ʻo Tracie lāua ʻo Keawe Lopes ma ka hālau ʻo Ka Lā ʻŌnohi Mai o Haʻehaʻe. Me ka hālau au i hoʻokūkū ai ma Mele Manaka no 6 mau makahiki a ma ka makahiki 2021, ua noho meʻe wau ma ka hoʻokūkū hula pākahi ʻo Miss Aloha Hula, a lilo ka lei o ka lanakila. Ua hoʻomaka koʻu huakaʻi o ke aʻo ʻana ma ke kula o Kūlaniākea, he kula kamāliʻi ʻōlelo Hawaiʻi kēia ma Kāneʻohe. Ma ke kauwela o ka makahiki 2023, ua noho au ma ke ʻano he Kumu Alakaʻi ma ka papahana kauwela o Hoʻomākaʻikaʻi ma ke kula ʻo Kamehameha ma Kapālama. Naʻu ke kuleana e aʻo a hoʻomākaukau i nā keiki ma kekahi mau ʻike, moʻolelo, moʻomeheu, mele, oli, a hula o nei ʻāina aloha. No hoʻokahi makahiki kula a me ka hapa, ua hana wau ma ke ʻano he kumu kākoʻo a pani hakahaka ma ke Kula Kaiapuni o Waimānalo nei. Ma ke kauwela i hala aku nei, ua mālama au i ke Kula Kaiapuni Kauwela o Waimānalo ma ke ʻano he alakaʻi. I ia mau lā e holo aʻe nei, naʻu ke kuleana e mālama a alakaʻi i ka papa mālaaʻo. A pīhoihoi au no ka hoʻomaka ʻana o koʻu papahana laeoʻo ma ke kula Hoʻonaʻauao o ke Kula Nui o Hawaiʻi ma Mānoa.
He kumu kūloloa hoʻi ʻo Kumu Kanoe Sang Kealoha ma nā kula kaiapuni. I ka makahiki 2020, hoʻomaka kona noho ʻana he kumu ma ke Kula Kaiapuni o Waimānalo. Ke aʻo nei ‘o ia i ka Papa ‘Elima me ‘Eono.
____
ʻO au ʻo Kanoe Sang Kealoha. He keiki a Anthony H Sang lāua ʻo Joe-Ann Ululani Kūpahu. Hoʻokahi kaikamahine a ʻelua aʻu keikikāne ʻo Keaka lāua ʻo Keola ko lāua inoa. ʻEkolu aʻu moʻopuna kekahi. Noho mākou ma ka ʻāina hoʻopulapula ʻo Waimānalo.
Ua nui nā makahiki aʻu i aʻo ai ma ke kula kaiapuni. Ma Oʻahu, ua aʻo au ma ka Pūnana Leo, Ke Kula Kaiapuni ʻo Ānuenue, a me ke Kula Kaiapuni ʻo Pūʻōhala. Ma Hawaiʻi, ua aʻo au ma Ke Kula Hoʻāmana ʻo Ka ʻUmeke Kāʻeo i mau makahiki. I kēlā me kēia kauwela, mālama au i ke Kula Kauwela ma Pūʻōhala. Ma mua o kēia mau kūlana, he makua au, ma laila nō au i launa ai me nā alakaʻi o ka papahana kaiapuni. Na nā mākua i hoʻokuleana i ke aupuni e mālama i kā lākou kuleana i ka Hawaiʻi a me nā keiki o Hawaiʻi nei. Nui koʻu mahalo i kēia mau hoa paio i paio mau!
Eia aʻe ‘o Kumu Hōkūlani Scanlan, ka mea nāna ka Papa Kamaliʻi o ke Kula Kaiapuni. ‘O ka makahiki 2023 kona makahiki mua i noho ai he kumu no ua papa nei.
___
ʻO wau nō ʻo Hōkūlani Scanlan. He kupa au no Koʻolaupoko ma Oʻahu nei. He kumu, he haumana, a he makuahine kēia kekahi. ʻEkolu aʻu keiki. Noho mākou ma Pauoa i ka malu o Konahuanui.
Ua nui ka ʻiʻini e lilo i kumu papa kamaliʻi ʻōlelo Hawaiʻi, no laila, piha ka naʻau i ka hiki ke aʻo i nā kamaliʻi ma o kā kākou ʻōlelo makuahine. Ma mua, ua hana au no ka ʻAha Pūnana Leo ma ka Pūnana Leo o Koʻolaupoko. Ma hope o kēlā, ua hana au ma ke kula ʻo Samuel M. Kamakau i ka Papa Waena a me ka Papa Alakaʻi o ia kula. A laila, i kēia mau lā, ʻo wau nō ke Kumu no ka Papa Kamaliʻi ma Ke Kula Kaiapuni o Waimānalo.
Ke aloha o ka ʻāina iā kākou.
He aha ia mea he Kula Kaiapuni ma lalo o HIDOE?
He mau kula lehulehu kēia i hoʻokumu ma lalo o ke Keʻena Hoʻonaʻauao o Hawaiʻi nei. ʻO ka mea nui naʻe, ma ka ʻōlelo Hawaiʻi e aʻo ʻia ai nā mea a pau. I ka papa ʻelima, aʻo pū ʻia ka ʻōlelo Pelekānia, ma ke ʻano he mākau aʻo. He pūnāwai ola nā Kula Kaiapuni nāna e hoʻopiha aku i nā ʻauwai o ka ʻike, a loaʻa akula i nā mamo a Hāloa ma o ka ʻikena, ke kuanaʻike, a me ka ʻōlelo Kanaka. ʻO ka ʻōlelo, ka moʻolelo, ka moʻomeheu, a me ka lawena Hawaiʻi ke kahua o ke aʻo ʻana ma ke Kula Kaiapuni.
I mea aha ke Kula Kaiapuni?
I mea hoʻi e hoʻoulu ai i ka hoʻonaʻauao ʻana i nā keiki o Hawaiʻi ma o ka ʻōlelo a me ka moʻomeheu Hawaiʻi. Hoʻomau ʻia hoʻi ka ʻōlelo, ka moʻolelo, a me ka lawena Hawaiʻi, me ka hoʻoulu ʻana i ke kūpaʻa ʻana o ka haumāna i ke aloha ʻāina, ka makeʻe lāhui, ka hoʻoulu ʻana i ke kaiāulu, a me ka mālama ʻana i ka ʻohana.
Koi ʻia ka maopopo mua o ka ʻōlelo i ke keiki ma mua o kona komo ʻana i kēia kula?
ʻAʻole.
E hoʻohemahema ʻia ana paha ke aʻo ʻana o kaʻu keiki ma muli o ke aʻo ʻōlelo ʻelua ʻana?
ʻAʻole. ʻIke ʻia ma nā lāhui like ʻole, ʻoi aʻe paha ka mākaukau o ke keiki ʻōlelo lua no ka hoʻomaopopo ʻana i nā lāhui ʻokoʻa, ka ʻaʻapo ʻana, a me ka launa pū ʻana me nā kānaka ʻē aʻe.
He aha nā kuleana e ʻauamo ʻia e ka ʻohana Kaiapuni?
E hoʻohiki pū ka ʻohana i ke aʻo ʻana a me ka hoʻopuka ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi i mea e paipai aku ai i ka haumāna o ia Kula. Pēlā e holomua pono ai ia haumāna, a pēlā pū e ola ai ka ʻōlelo a nā kūpuna i nā hale o kākou. ʻAʻole lawa ka hoʻopuka ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi ma nā hola liʻiliʻi e noho ai ke keiki i ke kula, akā, he mea nui ka pili pū ʻana o ka ʻōlelo i ka ʻohana a me nā kaiāulu o ua keiki nei. No laila, e kākoʻo ka makua i kāna keiki ma o ke aʻo pū ʻana a me ka hoʻopuka pū ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi me ia. Nui nā ala e aʻo ai a e hoʻomaʻamaʻa ai i ka ʻōlelo Hawaiʻi. E loaʻa auaneʻi ia mau kumu ʻike ma ʻaneʻi nei.
I ka wā hea e kākau inoa ai?
Paipai ʻia ka hana koke ʻana, ma Ianuali paha no ia makahiki kula like. ʻAʻole koi ʻia ka Palapala GE e komo ai.