Platformtekst

Er is plaatsgebrek in de Brusselse scholen. Niet ieder kind heeft een stoel. Dit geldt zowel voor het Nederlandstalig als het Franstalig onderwijs.

Het LOP-Brussel (dat de inschrijvingen in Brussel reguleert), spreekt van alarmerende cijfers. Een studie van BRIO uit 2009 in opdracht van de VGC stelt dat er tegen 2025 een vijftigtal scholen moeten bijkomen in Brussel. Het probleem is structureel, ernstig en heeft schrijnende gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen, stad en economie.

Ieder kind heeft recht op een stoel. Het is onaanvaardbaar dat er niet voor alle kinderen plaats is. Recht op onderwijs is een universeel kinderrecht. Dat recht afdwingen is het doel van deze burgerbeweging.

Capaciteitsprobleem

In september 2015 hadden 1.213 aangemelde kinderen in het Nederlandstalig onderwijs geen plek. Op datzelfde moment waren er in het Franstalig onderwijs naar schatting een paar honderd kinderen die geen plek hadden. In het Nederlandstalig onderwijs is de problematiek het meest acuut in de kleuterklassen, maar zelfs in het eerste leerjaar, wanneer kinderen onder de leerplicht vallen, waren er 9 kinderen die geen plaats vonden. Omdat het Franstalig onderwijs geen overlegplatform heeft, spreken we hier van een schatting.

Bovenop het plaatstekort is er ook nog het fenomeen van de zogenaamde écoles-poubelles : sommige Franstalige scholen gaan over de inschrijvingslimiet onder druk van het plaatstekort. Dat creëert overvolle klassen, klasjes op de gang of in de chauffage-kelder, met een acuut pedagogisch kwaliteitsprobleem als gevolg.

‘Ieder kind een stoel’ zal strijden voor genoeg scholen in Brussel zodat elk kind een plaats heeft. Zodat ook de kwaliteit van het onderwijs niet in het gedrang komt. We zullen geen genoegen nemen met ondermaatse kwaliteit, noch in het Nederlandstalig, noch in het Franstalig onderwijs.

Waar?

Waar zijn die kinderen vandaag? Doordat het onderwijs in Brussel door twee aparte taalgemeenschappen wordt georganiseerd, zijn er geen juiste gegevens beschikbaar. ‘Ieder kind een stoel’ verzamelt daarom individuele cases. Daaruit blijkt dat sommige gezinnen zijn uitgeweken naar een school in de Vlaamse rand, anderen zochten een plaats in het Franstalig onderwijs. Sommige kinderen blijven gewoon thuis, met grote gevolgen voor zichzelf, hun toekomst en hun ouders.

Het plaatsgebrek zal snel opschuiven. Zeer binnenkort is het de beurt aan het secundair onderwijs. Demografen voorspellen dat er binnen vijf jaar 42.500 extra plaatsen nodig zijn. Daarvan zijn er nu 35.000 gepland. Dat is niet genoeg. ‘Ieder kind een stoel’ vraagt realistische en duidelijk geplande investeringen in het Brussels onderwijs. Bij elke wijkontwikkeling, wijkcontract en nieuw project zal ‘ieder kind een stoel’ pleiten voor scholenbouw.

Gevolgen

De gevolgen van plaatsgebrek in het onderwijs voor kinderen en ouders zijn ernstig, en situeren zich binnen grote actuele problematieken zoals (kans)armoede en uitsluiting. Want wat als je kind niet naar school kan? Een kind dat niet naar school gaat, loopt snel een achterstand op. Ouders moeten zorgen voor een (dure) opvang, betalen een langer verblijf in de crèche of kunnen niet gaan werken. Werk zoeken en solliciteren wordt moeilijk, als je niet weet of en waar je kind naar school zal gaan. Als er toch een plaats is gevonden, is dat vaak niet in dezelfde school als die voor broer of zus, en vraagt die langere pendeltijden. Gezinnen zien zich soms verplicht te verhuizen, vaak weg uit Brussel.

Het gezin van Aryan (3 jaar) woont in Anderlecht. Er is voor Aryan geen plaats in een school in de buurt of in de aanpalende gemeentes. Hij heeft uiteindelijk een plaatsje gekregen in de Irisschool in Ukkel. ’s Ochtends moet het gezin om 5u30 uit bed en om 6u30 de deur uit richting Ukkel omdat mama Mahdiek bij het CVO een opleiding volgt die om 9u00 begint.

Het gezin van Thomas (9 jaar) en zijn broertje (4 jaar) verhuisde noodgedwongen naar Dendermonde. Hun hart ligt in Brussel, maar ze vonden voor hun kinderen geen plaats in dezelfde school. Het bleek niet haalbaar om hun kinderen ’s ochtends en ’s avonds naar hun verschillende scholen te brengen.

Kristien en Jan wonen in Schaarbeek en hun twee kinderen gaan er naar school. Hun appartement is te klein. Gelukkig vonden ze een groter appartement met tuin in Laken. Jammer genoeg was er in Laken in geen enkele school plaats voor hun kinderen. Het is dus kiezen: groter wonen en lang onderweg naar school, of klein blijven huizen en naar school in de buurt.

Naïma heeft twee kinderen en spreekt goed Nederlands. In het gezin spreken ze Arabisch en Nederlands. Ze heeft voor Samir (nu eerste leerjaar) en zijn zusje Yasmin (nu eerste kleuterklas) al verschillende jaren geen plaats gevonden in het Nederlandstalig onderwijs, ondanks verschillende pogingen. Ze moet externe hulp betalen om Samir te helpen met zijn huiswerk, omdat ze zelf geen Frans spreekt.

Brussel

De overheid kent de problematiek, maar ageert onvoldoende. Denken de politici aan de gevolgen voor hun hoofdstad? De problematiek van de Brusselse scholen staat lijnrecht op de promotie die de Brusselse politici voeren voor Brussel als stad om in te wonen. Jonge mensen worden aangemoedigd om hier te komen wonen, er worden goedkopere huizen en betere mobiliteit beloofd. Maar wil je het risico lopen dat je kind straks geen plaats vindt in een school? Kwaliteitsvol onderwijs ligt aan de basis van een gezonde economie, is de beste garantie voor gelijke kansen en welzijn. Kwaliteitsvol onderwijs zorgt ervoor dat de inwoners van je stad er bij horen, kunnen deelnemen aan de maatschappij. Wat als je die basis wegslaat, omdat je gewoon niet voor ieder kind onderwijs voorziet?

Juridische Actie

'Ieder kind een stoel’ is een burgerbeweging die wil dat elk Brussels kind naar school kan gaan. Deze beweging zal juridische stappen ondernemen. Daarmee zullen we alle overheden die verantwoordelijk zijn voor onderwijs in Brussel, aansporen om het plaatstekort op te lossen. Onze beweging is meertalig en wil een oplossing voor alle Brusselse kinderen van eender welke oorsprong. Onze acties zullen zich in géén enkel geval beperken tot één taalgemeenschap. Het is ons niet te doen om die rechtszaken. Maar ministers, partijen en taalgemeenschappen die de verantwoordelijkheid bij elkaar leggen, dat hebben we al genoeg gezien en gehoord. Ieder kind een stoel wil een globale oplossing voor het plaatstekort in het Brussels onderwijs. Kinderen hebben school nodig om te leren, om deel uit te maken van de maatschappij, om talenten te ontwikkelen, de nodige kennis op te doen om een leven op te bouwen. Kinderen een plaats op school ontzeggen, betekent een zware hypotheek leggen op hun toekomst.

Wij vragen uw steun

Juridische stappen zetten kost geld. Als burgerbeweging zetten we een growfunding-campagne op. Op deze manier zullen we de verschillende overheden dwingen hun verantwoordelijkheid te nemen. Wij vragen uw hulp. Met uw steun kunnen wij de regering aanmanen hun verantwoordelijkheid te nemen: een plaats voorzien voor elk kind in een kwaliteitsschool. Uw bijdrage zal ons toestaan actie te ondernemen voor alle kinderen die nu en morgen een plaats nodig hebben op school.