Ngành công nghiệp giấy ngày nay phụ thuộc rất nhiều vào các hóa chất hỗ trợ để cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao hiệu suất sản xuất. Trong số đó, NaOH trong công nghiệp giấy là một trong những thành phần đóng vai trò quan trọng hàng đầu. Còn được biết đến với tên gọi natri hydroxit hoặc xút, NaOH xuất hiện ở nhiều giai đoạn trong quy trình làm giấy, từ phân rã nguyên liệu, làm sáng sợi cellulose cho đến kiểm soát độ pH. Việc hiểu rõ tính năng, ứng dụng và rủi ro của hóa chất này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa sản xuất và phát triển theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.
NaOH là một hợp chất hóa học có tính kiềm mạnh, thường tồn tại ở dạng rắn như vảy trắng hoặc dung dịch trong suốt. Với khả năng hút ẩm nhanh và phản ứng mạnh với nước, NaOH là một trong những hóa chất được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp nặng.
Trong công nghiệp giấy, hai dạng NaOH phổ biến nhất là:
NaOH vảy: Có độ tinh khiết cao, được dùng trong những quy trình cần phản ứng hóa học rõ rệt.
NaOH dung dịch: Thường có nồng độ 32–50%, thích hợp để pha trộn và điều chỉnh độ kiềm trong quá trình sản xuất.
Xử lý nguyên liệu đầu vào
Khi sản xuất bột giấy theo phương pháp Kraft, NaOH kết hợp với các hóa chất khác để phá vỡ liên kết lignin – thành phần cứng giúp gỗ có cấu trúc chắc. Nhờ vậy, cellulose được giải phóng, giúp tạo nên sợi bột mềm và sạch, sẵn sàng cho các công đoạn tiếp theo.
Làm trắng sợi cellulose
Sau khi phân rã nguyên liệu, sợi cellulose vẫn chứa một lượng chất màu tự nhiên. NaOH được dùng để tạo môi trường kiềm giúp các chất tẩy như hydrogen peroxide hoạt động hiệu quả hơn. Mức pH lý tưởng cho quá trình này thường nằm trong khoảng từ 10 đến 11.
Cân bằng pH trong quy trình sản xuất
Mỗi giai đoạn sản xuất giấy yêu cầu một độ pH khác nhau. NaOH có thể được sử dụng để kiểm soát và điều chỉnh độ kiềm trong bể phản ứng hoặc trong dung dịch xử lý, từ đó giúp ổn định chất lượng sản phẩm.
Xử lý giấy tái chế
NaOH giúp làm mềm giấy cũ, phá vỡ lớp mực in và loại bỏ tạp chất bám trên sợi giấy. Nhờ đó, sợi cellulose được thu hồi hiệu quả và có thể tái sử dụng để sản xuất giấy mới, giảm gánh nặng lên nguồn nguyên liệu rừng.
Xem thêm: NaOH trong xử lý nước thải tại đây.
Sử dụng NaOH mang lại nhiều lợi thế rõ rệt:
Nâng cao chất lượng sản phẩm: Sợi giấy sạch hơn, trắng hơn, dễ in và ít tạp chất.
Tăng năng suất: Hóa chất hoạt động mạnh giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm tiêu hao năng lượng.
Tiết kiệm chi phí: Nhờ hiệu quả cao, lượng hóa chất cần dùng ít hơn trong dài hạn.
Giảm tác động môi trường: Nếu được kiểm soát tốt, NaOH giúp hạn chế lượng chất tẩy độc hại hơn như clo.
Ảnh hưởng đến nước thải
Một trong những nguy cơ lớn nhất khi sử dụng NaOH là làm tăng độ kiềm trong nước thải công nghiệp. Nếu không xử lý đúng cách, điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái thủy sinh. Do đó, các nhà máy cần lắp đặt hệ thống trung hòa pH trước khi xả thải ra môi trường.
Ảnh hưởng đến không khí
Trong quá trình sản xuất hoặc xử lý hóa chất, có thể phát sinh khí CO₂ hoặc các loại hơi gây hại. Giải pháp là sử dụng công nghệ thu hồi và xử lý khí hiệu quả, kết hợp với hệ thống lọc để giảm thiểu khí độc phát tán.
Do có tính ăn mòn cao, NaOH tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng da, mắt và ảnh hưởng đường hô hấp nếu tiếp xúc trực tiếp. Người lao động cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình bảo hộ:
Mặc đầy đủ quần áo bảo hộ, kính chắn, găng tay chuyên dụng.
Làm việc tại nơi thông thoáng, có hệ thống hút khí và thông gió.
Trong trường hợp bị dính hóa chất, cần rửa ngay bằng nước sạch và đến cơ sở y tế kịp thời.
Không chỉ là một hóa chất thông dụng, NaOH trong công nghiệp giấy đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng và tiết kiệm chi phí sản xuất. Việc lựa chọn loại NaOH phù hợp với từng giai đoạn sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp đạt được hiệu quả tối đa, đồng thời giảm thiểu rủi ro về an toàn và môi trường.
NaOH là một trong những hợp chất không thể thiếu trong ngành sản xuất giấy. Từ việc tách nguyên liệu, làm trắng, cân bằng pH đến tái chế – mọi giai đoạn đều cần sự hiện diện của NaOH để đạt hiệu quả tối ưu. Việc sử dụng đúng cách, kết hợp với các biện pháp an toàn và bảo vệ môi trường sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, đồng thời tạo ra những sản phẩm giấy đạt chất lượng cao và thân thiện với thiên nhiên. Nếu còn bất cứ câu hỏi nào hãy liên hệ ngay với chúng tôi Hóa chất Đắc Khang để được giải đáp tận tình.